Кіріспе
Мұздық мұздың ірі блогы немесе бағанасы (швейцариялық француз тілінен алынған sérac) – мұздықтағы жарықтардың қиылысуынан пайда болатын мұздық мұздың блогы немесе бағанасы. Көбінесе үйдің көлемінен үлкен болып келетін бұл құрылымдар альпинистер үшін қауіпті, себебі ешқандай ескертусіз құлап кетуі мүмкін. Тіпті суық ауа райымен бекітілген жағдайда да, олар мұздық бойымен қозғалысқа кедергі келтіруі мүмкін. Серактар мұз құламаларында, көбінесе көптеп немесе аспалы мұздықтың төменгі жағындағы мұз бетінде кездеседі. Мұздықтың ілгері шығып тұрған шетінің айқын мысалдары әлемдегі ең биік таулардың кейбіреулерінде, мысалы, К2 тауындағы "Тарлық" аймағында және Үндістан мен Непал шекарасындағы Канченджангадағы қауіпті кедергілер болып табылады. Альп тауларындағы маңызды серактар Пиц Розегтің солтүстік-шығыс бетінен, Дент-д'Эренстің солтүстік бетінен және Лискаммның солтүстік бетінен табылады.
A serac (/ s//ɛ/'/ɹ//æ//k// , /'/s//ɛ//ɹ//æ//k///) (from Swiss French sérac) is a block or column of glacial ice, often formed by intersecting crevasses on a glacier. Commonly house sized or larger, they are dangerous to mountaineers, since they may topple with little warning. Even when stabilized by persistent cold weather, they can be an impediment to glacier travel. Seracs are found within an icefall, often in large numbers, or on ice faces on the lower edge of a hanging glacier. Notable examples of the overhanging glacier edge type are well known obstacles on some of the world's highest mountains, including K2 at "The Bottleneck" and Kanchenjunga on the border of India and Nepal. Significant seracs in the Alps are found on the northeast face of Piz Roseg, the north face of the Dent d'Hérens, and the north face of Lyskamm.
Оқиғалар
1969-1970 жылдары Эверест тауына жасалған жапондық экспедицияда Кьяк Церинг құлаған серактың салдарынан қаза тапты. 1990 жылы болған жер сілкінісінен Ленин шыңынан үлкен серак бөлігі құлап, лавина тудырды. Бұл лавина лагерьке шапты да, 43 адамның өміне қиындық тудырды. 2008 жылғы тамызда К2 трагедиясында ірі серактардың құлауы кемінде 11 альпинистің 8-інің қаза болуына себеп болды. 2014 жылғы сәуірде Эверест тауындағы мұз құлауы 16 альпинистің өліміне әкелді, оның себебі – үлкен серактың жұлынуы. 2018 жылғы қазанда Непалдағы Гурджа тауының базалық лагерінде Оңтүстік Кореядан келген тоғыз альпинист құлап жатқан серактар мен қардың салдарынан болған жел соғысынан қаза тапты. 2022 жылғы 3 шілдеде Италиядағы Мармолада мұздығында серактың құлауы салдарынан он бір адам қаза тауып, сегіз адам жарақат алды. 2023 жылғы 12 сәуірде Эверест тауының Оңтүстік қыраны бағытындағы Кхумбу мұз құлауы аймағында серактың құлауынан үш шерпа көз жұмды.