Кіріспе

Америка саясаткері (1805–1862)

Джеймс Альфред Пирс (14 желтоқсан 1805 – 20 желтоқсан 1862) – американдық саясаткер. Ол 1835–1839 және 1841–1843 жылдары АҚШ Өкілдер палатасының Мэриленд штатының екінші округінен сайланған мүшесі болды. Кейін 1843 жылдан 1862 жылы қайтыс болғанға дейін Мэриленд штатынан АҚШ сенаторы қызметін атқарды.

Ерте өмір

Пирс Александрияда, Колумбия округінде, Гидеон Пирс пен Джулия Диктің ұлы және Элиша С. Диктің немересі болып дүниеге келді. Төрт жасқа толғанда анасы қайтыс болды; әкесі Луизианаға қант плантаторы болу үшін көшіп, ұлын Александрияда әже-шешесінің қамқорлығында қалдырды. Пирс Александриядағы жеке академияда оқыды, ал 1819 жылы Нью-Джерси колледжіне (қазіргі Принстон университеті) түсті. Ол 1822 жылы он жеті жасында үздік бітіріп, Балтиморда судья Джон Гленн пен адвокат Дэвид Хоффманның (1784–1854) – американдық заңгерлік этикасының негізін салушы және «Кәсіби мінез-құлыққа қатысты елу қағида» (1836) еңбегінің авторы – басшылығымен заңды оқуға кірісті. Мэриленд штатының заң шығарушы органы болашақ заңгерлер үшін тәжірибелі адвокаттардың жетекшілігімен кемінде үш жылдық заң оқуын міндетті еткен (1831 жылы бұл мерзім екі жылға дейін қысқартылды). Пирс 1824 жылы мерзімінен бұрын емтихан тапсырып, Мэриленд штатының адвокатурасына қабылданды және Кембридж, Мэриленд қаласында бір жыл бойы заңгерлік тәжірибе жинады. 1825 жылы Пирс әкесімен бірге Луизианаға көшіп, қысқа мерзімге қант өсірумен айналысты, содан кейін 1828 жылы Мэриленд штатының Кент округіне оралды, онда ол Честертаун қаласында заңгерлік практикасын бастады.

Отбасылық өмір

1829 жылы Пирс Марта Дж. Лэрдке үйленді; олар 1845 жылға дейін Мэриленд штатының Честертаун қаласында 3 бала тәрбиеледі, содан кейін Марта қайтыс болды. 1847 жылы Пирс қайтадан үйленді, оның жаңа әйелі Матильда Кокс Ринггольд болды; олардың бір баласы болды. Оның ұлы, Джеймс Альфред Пирс кіші, Мэриленд апелляциялық сотының судьясы болды.

Саяси мансап

1831 жылдан 1835 жылға дейін Пирс Мэриленд штатының делегаттар палатасының мүшесі болды. Ол жиырма төртінші және жиырма бесінші конгрестерге вигтің өкілі ретінде сайланды, 1835 жылдың 4 наурызынан 1839 жылдың 3 наурызына дейін қызмет етті, бірақ 1838 жылы жиырма алтыншы конгреске қайта сайлануға тырысқанда сәтсіз болды, Филип Томасқа есе жіберді. 1840 жылы ол Конгреске қайта сайланды және 1841 жылдың 4 наурызынан 1843 жылдың 3 наурызына дейін бір мерзім қызмет етті. Пирс 1843 жылы АҚШ Сенатына вигтің өкілі ретінде қайта сайланды, содан кейін 1849, 1855 және 1861 жылдары қайта сайланды, соңғы рет демократ ретінде, және 1843 жылдың 4 наурызынан 1862 жылы қайтыс болғанға дейін қызмет етті. Сенатта Пирс он тоғыз жыл бойы Кітапхана комитетінің төрағасы болды (жиырма тоғызыншыдан отыз жетінші конгрестерге дейін). Бенджамин Перли Пурдың сөзінше, Пирс "тамаша әңгімеші және кешкі асқа шақырылған құрметті қонақ" болғанмен, сонымен қатар "саяси пікір таласына қашып жүретін", бұл оның Кітапхана комитетін басқаруында көрінді: Комитетте ұзақ жылдар қызмет еткен кезінде ол [Конгресс кітапханасы] сатып алатын кітаптарды таңдады. Осылайша ол, оның пікірінше, аймақтық дауларды тудыруға қабілетті барлық еңбектерді алып тастады, ал "Atlantic Monthly" басылымы құрылғанда, оны кітапханаға тапсырыс беруден бас тартты. Пирс 1861 жылы екі ай бойы Қаржы комитетінің төрағасы болып та қызмет етті. 1847-1862 жылдары Смитсондар институтының Регенттер кеңесінің атқару комитетінің мүшесі болды. Ол АҚШ-тың ең көне ғылыми ұйымдарының бірі – АҚШ Жағалауды зерттеу қызметімен және АҚШ Ботаникалық бағымен де байланысты болды. АҚШ Сенатында Пирс білімді және тәжірибелі саясаткер ретінде танылды. 1850 жылы ол 1850 жылғы Ұлы Келісімнің бір бөлігі болған Пирс жоспарын жасады. Пирс жоспары Техас пен Федералды үкімет арасындағы шекаралық дауды шешуге көмектесті. Пирс Техасқа үкімет белгілеген мемлекеттік шекараға келіскені үшін 10 миллион доллар өтемақы төлеу туралы заң жобасын жазды. Конгресс мақұлдағаннан кейін, заңға президент Миллард Филлмор қол қойды. 1850 жылы президент Филлмор Пирске ең алдымен Мэриленд округінің АҚШ округтік сотының судьясы, содан кейін Ішкі істер министрі болуды ұсынды. Пирс Сенатта қалуды жөн көрді. Генри Клейдің қайтысынан кейін Виг партиясы ыдырағандықтан, Пирс 1856 жылы Демократиялық партияға қосылды және Джеймс Бьюкененнің президенттікке кандидаттығын қолдады. Аймақтық дағдарыс кезінде Пирс Одақтың таратылуына қарсы болды. Алайда, ол өзінің құл иесі болғандықтан, құлдық мәселесін талқылаудан тартынды. Азамат соғысы басталғаннан кейін ол отставкаға шыққан жоқ. 1862 жылдың наурыз айында ол Сенатқа соңғы рет келді. Пирс 1862 жылдың 20 желтоқсанында Честертаунда қайтыс болды және Нью-Честер зиратына жерленді. Оның Хинсон Ринггольд үйіндегі өлім төсегі сақталып, қазір Мэриленд штатының Честертаун қаласындағы тарихи Геддес Пайпер үйінде (шамамен 1770 жылғы) көрмеге қойылған.