Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Итальяндық Рим католик кардиналы Ренато Рафаэле Мартино (23 қараша 1932 жылы туған) – Рим католик шіркеуінің дін қызметкері. 2003 жылдан бері кардинал атағын иеленеді. 2014 жылғы маусым айынан бастап ең ұзақ қызмет еткен кардинал-диакон, кардинал-протодиакон болып табылады. Ол жиырма жылдан астам уақыт бойы Ватиканның дипломатиялық қызметінде, оның ішінде он алты жыл Біріккен Ұлттар Ұйымында Ватиканның тұрақты өкілі болып қызмет етті. 2002-2009 жылдары Рим Куриясында қызмет атқарды.
Italian Roman Catholic cardinal
Renato Raffaele Martino (born 23 November 1932) is an Italian prelate of the Roman Catholic Church. He has been a cardinal since 2003. He has been the longest serving cardinal deacon, the cardinal protodeacon, since June 2014. He served for more than twenty years in the diplomatic service of the Holy See, including sixteen years as Permanent Observer of the Holy See to the United Nations. He held positions in the Roman Curia from 2002 to 2009.
Ерте өмір
Салернода туған Мартино 1957 жылы священник ретінде назарына ірісті. Ол канондық құқық бойынша докторлық дәрежесіне ие және итальян, ағылшын, француз, испан және португал тілдерін еркін меңгерген. Дипломатиялық мансапқа дайындалу үшін 1960 жылы Папалық шіркеу академиясына түсті. 1962 жылы Ватиканның дипломатиялық қызметіне қабылданды, Никарагуа, Филиппин, Ливан, Канада және Бразилияда қызмет етті.
Born in Salerno, Martino was ordained as a priest in 1957. He holds a doctorate in Canon law and is fluent in Italian, English, French, Spanish, and Portuguese. To prepare for a diplomatic career he entered the Pontifical Ecclesiastical Academy in 1960. He entered the diplomatic service of the Holy See in 1962, serving in Nicaragua, the Philippines, Lebanon, Canada, and Brazil.
Апостолдық нунций
Бразилиядағы Апостолдық нунсиатурада қызмет еткенде, Мартино 1980 жылдың 14 қыркүйегінде Таиландқа Апостолдық пронунсио, сондай-ақ Сингапур, Малайзия, Лаос және Бруней Даруссаламға Апостолдық делегаты, ал Сегерме титулярлық архиепискобы болып тағайындалды. 1986 жылдың 3 желтоқсанында ол Біріккен Ұлттар Ұйымында Ватиканның тұрақты бақылаушысы болып тағайындалды. Ол АҚШ-тың Панамаға басып кіруі кезінде, президент Мануэль Нориега Ватикан елшілігіне паналағанда, осы лауазымда болды. 1991 жылы ол АҚШ бастаған Иракқа жасалған шабуылға қарсылық білдірді және кейіннен Иракқа қатысты мемлекеттік санкцияларды сынады. 1992 жылы ол Рио-де-Жанейрода өткен БҰҰ-ның қоршаған ортаны қорғау жөніндегі конференциясына қатысып, "адам тұлғасының бастылығы" туралы айтты. 1994 жылдың маусым айында Мартино БҰҰ-да Руандадағы тутси босқындары үшін Кабагиде 30 000-нан астам адамның өмірін сақтап қалу мақсатында "қауіпсіз бейім" құруды талап етті. 1994 жылдың қыркүйегінде ол Халық саны мен даму жөніндегі халықаралық конференцияда Ватиканның ресми өкілі болды. Мартино 1994 жылғы Халық саны мен даму жөніндегі халықаралық конференцияда Папа Иоанн Павел II-нің ресми өкілі болды және абортқа қолжетімділікті ынталандырған еуропалық-американдық топтың алдында Шіркеудің абортқа қарсы тұжырымдамасын қорғау міндетіне ие болды. Мартино Латын Америкасы және Араб елдерінен абортқа қарсы қолдау тапты, ал Каирдегі конференция ақыры нәтижесіз аяқталды. Кейін 1995 жылы ол Пекинде өткен Әйелдер жөніндегі әлемдік конференцияға қатысып, Иоанн Павелдің "Әйелдерге арналған хатындағы" пікірлерін қайталады. Ол Кот-д'Ивуардағы жанжалдарды реттеу үшін дипломатиялық миссияға барды.
While serving at the Apostolic Nunciature in Brazil, Martino was named Apostolic Pro Nuncio to Thailand on 14 September 1980, and also Apostolic Delegate to Singapore, Malaysia, Laos and Brunei Darussalam, and Titular Archbishop of Segerme. On 3 December 1986, he was appointed Permanent Observer of the Holy See to the United Nations. He was in that post during the United States invasion of Panama, when president Manuel Noriega took refuge at the Vatican embassy. In 1991, he opposed the American led invasion of Iraq and was later critical of state sanctions against Iraq. In 1992, he participated at the UN Conference for the environment in Rio de Janeiro, speaking about the "centrality of the human person". In June 1994, Martino demanded at the UN that a "safe haven" be created for Tutsi refugees in Rwanda in order to save over 30 000 lives in Kabgayi. In September 1994, he was the official spokesman for the Holy See at the International Conference on Population and Development. Martino was Pope John Paul II's official representative at the 1994 International Conference on Population and Development, and he had the task of defending the Church's anti abortion teachings before a European American bloc that strongly supported access to abortion. Martino was able to find support from Latin American and Arab countries that were anti abortion, and the Cairo conference was ultimately inconclusive. Later in 1995, he participated at the World Conference on Women in Beijing, echoing John Paul's positions in his Letter to Women. He was on a diplomatic mission to Côte d'Ivoire to settle disputes there.
Рим Куриясы
2002 жылдың 1 қазанында Мартино Әділет және бейбітшілік жөніндегі Паптық кеңестің президенті болып тағайындалды. 2003 жылдың қарашасында ол ГМО-ның моральдық аспектілерін қарастыру үшін ұйымдастырған конференцияда әлемдегі аштықты жеңілдету үшін генетикалық түрлендірілген организмдерді (ГМО) пайдалануды қолдады, бұл олардың қоршаған орта мен денсаулыққа қатысты тәуекелдеріне алаңдайтын сыншыларды мазалады. Мартино 2003 жылдың 21 қазанында Кардиналдар алқасына көтеріліп, Сан-Франческо ди Паола-ай-Монти шіркеуінің кардинал-дияконы болды. Мартино 2005 жылы Папа Бенедикт XVI-ны сайлаған Паптық конклавқа қатысқан кардиналдардың бірі болды. 2003 жылдың желтоқсанында АҚШ-тың Саддам Хусейнге қатысты әрекеттеріне, оның ішінде оның тістерін "сиыр сияқты" тексеріп жатқан видеоның жариялануына байланысты, ол былай деді: "Мен бұл адамның қирауына ашынып қалдым. Оны осындай күйде көріп, барлық ауыр кінәсіне қарамастан, оған деген құрметім артып, жаныма тиді". 2006 жылдың 6 қарашасында Хусейн өлім жазасына кесілгеннен кейін Мартино: "Бір қылмысты екінші қылмыспен жазалау – яғни кек алу үшін өлтіру – біз әлі де көзге көзге, тіске тіс талап етудеміз дегенді білдіреді" деді. Ол Хусейнге кешірім тілеуді өтінді және Таяу Шығыстағы барлық маңызды жанжалдарды шешу мақсатында бейбітшілік конференциясын өткізуге шақырды, сондай-ақ АҚШ бастаған коалицияның Иракқа басып кіруінің дұрыс болмағанын қайталады. Мартино 2006 жылдың 11 наурызында көшпенділер мен мигранттардың пастырлық күтімі жөніндегі Паптық кеңестің президенті болып тағайындалды. 2006 жылдың қарашасында Мартино Буш әкімшілігінің АҚШ-Мексика шекарасында қосымша 700 мильдік қоршау салу жоспарларын "адамдық емес бағдарлама" деп сипаттады. Ол сондай-ақ Еуропадағы мұсылмандардың белгілі бір киімдерді киюді шектеуші жергілікті заңдарды құрметтеуі керек екенін айтты. Ол: "Мен үшін бұл элементарлық нәрсе және биліктің талабы әбден дұрыс" деді. Ол олардың "көшіп бара жатқан елдердің дәстүрлерін, символдары мен мәдениетін және дінін құрметтеуі керек" деді. 2007 жылдың 14 маусымында Мартино, ұйым жүктілік әйелдің өміріне қауіп төндіретін немесе зорлау немесе инцест нәтижесінде туған жағдайларда абортқа қолдау көрсету туралы шешім қабылдағаннан кейін, Amnesty International ұйымына қаржылай көмек көрсетуден бас тартуға шақырды. 2008-2009 жылдардағы Израиль-Газа жанжалы туралы сөз сөйлеген кардинал Мартино: "Қорғаусыз азаматтар әрқашан төлейді. Газадағы жағдайға қараңыз: ол барған сайын үлкен концлагерьге ұқсайды" деді. Ол бейбіт келіссөздерді ұйымдастыруға шақырды: "Егер олар келісімге келе алмаса, онда басқа біреу олардың орнына оны істеуі керек. Әлем ешбір нәрсе жасамай, тыныш отыра алмайды. Бұл жерді тек біз, христиандар ғана емес, яһудилер мен мұсылмандар да қасиетті деп санайды. Осы жерде қан төгілудегі трагедия үлкен". Израильдің Сыртқы істер министрлігі "концлагерь" деген сөзді қолдануға қарсылық білдірген кезде Ватикан шенеуніктері Мартиноның сөздерінен алшақтады. Ол өз сөздерін кеңейте түсірді: "Мен адамдардың ондағы өмірлік жағдайларын қарастыру керек деймін: адамдық қадір-қасиетке қайшы келетін, қиын өтетін қабырғамен қоршалған. Қазір болып жатқан оқиғалар қорқынышты. Бірақ мен сөйлегенде, адамдар менің айтқандарымды толығымен ескерсін". Ол екі тараптың да "кінәлі" екенін және оларды "екі таласқан бауырлас сияқты бөліп, келіссөздер жүргізуге отырғызу қажет" деді. Мартино автомобильдерге үлкен қызығушылық танытып, жүргізушілерге арналған он қағиданы жариялады. Ол Халықаралық Автомобиль Федерациясымен ынтымақтастықта жұмыс істеді.
On 1 October 2002, Martino was named President of the Pontifical Council for Justice and Peace. In November 2003, he championed the use of genetically modified organisms (GMOs) to alleviate world hunger at a conference that he organized to consider the morality of GMOs, which troubled critics concerned about the risks they pose to the environment and health. Martino was elevated to the College of Cardinals in the consistory of 21 October 2003 becoming cardinal deacon of S. Francesco di Paola ai Monti. Martino was one of the cardinal electors who participated in the 2005 papal conclave that elected Pope Benedict XVI. In December 2003, reacting to U. S. treatment of Saddam Hussein, including the release of a video showing his teeth being inspected "like a cow", he said: "I felt pity to see this man destroyed. Seeing him like this, a man in his tragedy, despite all the heavy blame he bears, I had a sense of compassion for him." On 6 November 2006, after Hussein had been sentenced to death, Martino said that " punishing a crime with another crime – which is what killing for vengeance is – would mean that we are still at the point of demanding an eye for an eye, a tooth for a tooth " He pleaded for clemency for Hussein and called for a peace conference aimed at solving all the major conflicts in the Middle East and reiterated his position that the invasion of Iraq by U. S. led coalition was wrong. Martino was named President of the Pontifical Council for the Pastoral Care of Migrants and Itinerants on 11 March 2006. In November 2006, Martino called plans by the Bush administration to construct an additional 700 miles of fencing along the U. S. Mexico border "an inhumane program". He also said that Muslims in Europe should respect local laws restricting the wearing of certain types of veils. He said: "It seems elementary to me and it is quite right that the authorities demand it." He said they "must respect the traditions, symbols, culture and religion of the countries they move to". On 14 June 2007, Martino urged Catholics to withhold donations from Amnesty International after the organization decided in April to advocate support for access to abortion in cases where pregnancy threatened a woman's life or was the result of rape or incest. Speaking on the 2008–2009 Israel–Gaza conflict Cardinal Martino said that "Defenseless populations are always the ones who pay. Look at the conditions in Gaza: more and more, it resembles a big concentration camp." He called for peace talks: "If they can't come to an agreement, then someone else should do it (for them). The world cannot sit back and watch without doing anything. We Christians are not the only ones to call this land 'holy', Jews and Muslims do so too. The fact that this land is the scene of bloodshed seems a great tragedy." When the Israeli Foreign Ministry objected to the use of the phrase concentration camp, Vatican officials distanced themselves from Martino's remarks. Elaborating on his remarks, he said: "I say that the conditions people are living in there should be looked at: surrounded by a wall that is difficult to cross, in conditions contrary to human dignity. What is happening during these days is horrible. But when I speak, may people take into account the whole of what I say." He said both sides are "guilty" and that it is "necessary to separate them, like two fighting siblings" and make them "sit down to negotiate". Martino has taken a great interest in automobiles and has proclaimed the Ten Commandments for Drivers. He has collaborated with the Fédération Internationale de l'Automobile.
Зейнеткерлік
Мартино 75 жасқа толғанда қажеттілік бойынша отставкаға кетті. 2009 жылдың 28 ақпанында Рим Папасы Бенедикт Мартиноны көшіп-қонушылар мен көшпелі халықтарға пасторалдық көмек көрсету жөніндегі Понтификалдық Кеңестің төрағасы лауазымынан босатып, оның орнына архиепископ Антонио Мария Веглионы тағайындады. 2009 жылдың 24 қазанында Папа Бенедикт Мартиноның орнын басатын кардинал Питер Турксонды Әділет және бейбітшілік жөніндегі Понтификалдық Кеңестің президенті етіп тағайындады. 2010 жылдың шілдесінде Мартино "Адамның Құдайға ұқсас және оған ұқсас етіп жаратылғанының мойындалуына негізделген" адамның қадір-қасиетін насихаттау мақсатымен құрылған, Римдегі Dignitatis Humanae институтының құрметті президенті лауазымын иеленді. 2019 жылы лауазымынан кетті. 2010 жылдың қарашасында Мартино Кастро герцогы, принц Карло тарапынан қасиетті әскери Константинийдің Сент-Джордж орденінің бас приоры болып тағайындалды. 2012 жылдың 25 маусымында Кастро герцогы, принц Карло оны Сент-Джанариус салтанатты орденінің рыцарі етіп тағайындады. 2011 жылдың 8 қазанында ол Янгон, Мьянма соборының 100 жылдығын тойлауға арнайы Папалық елші болып тағайындалды. Мартино Нобель сыйлығының лауреаты, буддист Аун Сан Су Чжимен әлгі шара алдында кездесті. 2013 жылғы Папа Францискті сайлаған конклавқа қатысуға тым егде болғанымен, Мартино жаңа Папаның паптық инаугурациясы кезінде Кардиналдар алқасының атынан мойынсұнуын ашық білдірген алты кардиналдың бірі болды. 2014 жылдың 12 маусымында кардинал Жан Луи Тауранның діни қызметкер дәрежесіне көтерілуінен кейін Мартино ең ұзақ қызмет еткен кардинал-диакон атанды. Мартино он жыл кардиналдық диакон болғаннан кейін кардиналдық діни қызметкер атағын алудан бас тартты. 2017 жылғы 21 шілдедегі хаттармен Антигуа және Барбуданың генерал-губернаторы Мартиноның 2014 жылғы Ұлт орденіне тағайындалуының күшін жойғанын хабарлады.
Martino submitted his resignation as required when he reached the age of 75. On 28 February 2009, Pope Benedict relieved Martino of the presidency of the Pontifical Council for Pastoral Care of Migrants and Itinerant Peoples, appointing Archbishop Antonio Maria Vegliò to succeed him. On 24 October 2009, Pope Benedict named Cardinal Peter Turkson to succeed Martino as president of the Pontifical Council for Justice and Peace. In July 2010, Martino assumed the position of Honorary President of the Dignitatis Humanae Institute, a Rome based organisation established to promote human dignity "based on the recognition that man is made in the image and likeness of God". He resigned in 2019. In November 2010, Martino was appointed by Prince Carlo, Duke of Castro as Grand Prior of the Sacred Military Constantinian Order of Saint George. On 25 June 2012 Prince Carlo, Duke of Castro appointed him Knight of the Illustrious Royal Order of Saint Januarius. On 8 October 2011, he was named special papal envoy to the celebration of the centenary of the cathedral of Yangon, Burma, scheduled for 8 December 2011. Martino met with Nobel peace laureate Aung San Suu Kyi, a Buddhist, before the Mass. Though too old to participate in the 2013 conclave that elected Pope Francis, Martino was one of the six cardinals who made the public act of obedience on behalf of the College of Cardinals to the new pope at his papal inauguration. On 12 June 2014, Martino became the longest serving cardinal deacon following the elevation of Cardinal Jean Louis Tauran to the rank of Cardinal Priest. Martino had declined to exercise his option of taking the title of cardinal priest after ten years as a cardinal deacon. In letters dated 21 July 2017, the Governor General of Antigua and Barbuda issued notice that Martino's 2014 appointment to the Order of the Nation had been annulled.