Кіріспе

Хомберг – Германияның орталық бөлігіндегі Гессен штатының солтүстік бөлігінде орналасқан, шамамен 15 мың тұрғыны бар шағын қала. Ол Швальм-Эдер ауданының әкімшілік орталығы. 2008 жылы қала 48-ші Гессен күні мемлекеттік фестиваліне төрағалық етті.

География

Хомберг Батыс Гессен ойысы мен Кнульль (немесе Кнульгебирге) таулары арасындағы көшімді аймақта жатыр. Қаланың өзі негізінен базальттен тұратын бірнеше төбелерге жайылған. Ефзе өзені Кнульльден басталып Хомберг арқылы ағып, кейін Швалм өзеніне құяды. Жақын маңда шағын көмір кендері табылады.

Тарих

Хомберг Гессен және Тюрингиялық Ландграфтар тарапынан негізделді және 1231 жылы алғаш рет қала ретінде құжатта айтылды. Бұл жерде одан бұрын да қоныстанған адамдар болған, бірақ Хомберг 2006 жылы қала ретінде 775 жылдығын тойлады. Қаланың аты Хомбергтің үстіндегі Хоэнбург қамалынан шыққан. 150 метр тереңдіктегі қамалдың құдығы Германиядағы үшінші ең терең қамал құдығы болып табылады. 1526 жылы Гессен Ландгравы Филипптің басшылығымен Мариенкирхе (шіркеуде) Хомберг Синоды өтті, осылайша Гессен протестанттық дінге көшті. 1640 жылдың тамызында қала империялық күштер бақылауына өтті. 1809 жылы полковник Вильгельм фон Дёрнберг басшылығымен, «Дёрнберг көтерілісі» Хомбергтен король Жеромға қарсы басталды, бірақ күйреп жеңілді.

Қалалық жоспарлау

Неміс қалаларының көпшілігі сияқты, Хомберг те Гогенштауфен дәуірінде (1138–1254) жоспар бойынша салынған болуы мүмкін. Бірінші көз тартарлық емес, Хомбергтің құрылысындағы ерекшеліктер қала жоспарының белгілі бір элементтерін аңғартады. Хомберг өзі екі қаладан тұрады: алғаш рет 1231 жылы құжатта айтылған Ескі қала (Альтштадт) және "Азаттық" (Die Freiheit). "Азаттық" 1356 жылы құрылған және 1536 жылы Ескі қаламен біріккен тәуелсіз қала болды. Ескі қала үш ауданнан тұрды. Қала картасын қарап, қалаға бұрынғы қақпалар арқылы кіретін үш басты жолды тануға болады: Вестхаймер қақпасы, Обертор және Холжхаузер қақпасы (Тор = қақпа). Қала ішіндегі көшелердің байланысқан жерлерінің ортасы мен соңы – базар алаңы, үстінде қала шіркеуі – Санкт-Мариен орналасқан, бұл шіркеу бір кезде қаланың зиратымен қоршалған. Қала жоспарында ешқандай реттеуді көру мүмкін емес. Дегенмен, қаланың орта ғасырларда салынған көптеген қалалармен ортақ бір ерекшелігі бар, ол екінші көз тастағанда ғана байқалады: қала көшелерін жоспарлаған ортағасырлық қала құрылысшысы оларды әдейі қисық жасап, көшелер мен аллеялардың қиылыстарын ығыстырған. Әсіресе, қисық көшелер салу оларға эстетикалық сұлулық сыйлаудың бір жолы болды, мысалы, Унтергасседегідей. Қисықтық көше көрінісін оптикалық түрде шектейді, ал көшенің соңында Т-тәрізді қиылыс болады, онда қарама-қарсы үйлер көрінеді. Унтергасседе бұл қаланың бұрынғы сыра зауыты болды, ол Унтергассе ("Төменгі көше") және Энтенгассе ("Қаз көшесі") бұрышында тұрды. Қаланың жаңартылуы салдарынан Унтергассе көшесінің бастапқы түрі жойылды. Оны қазірде үйлердің орналасуына назар аудару арқылы немесе қалаға қарап ғана байқауға болады. Қала құрылысшысы қосалқы көшелерді ығыстыру арқылы немесе оларды басты көшелермен сүйір бұрышта қиылыстыру арқылы да осы нәтижеге қол жеткізді. Осылай шеберлікпен қаланы жоспарлау арқасында тіпті су ағысынан да сақтануға болады. Осының сияқты әрекет етудің тағы бір жолы – көрші үйлермен үйлесімсіз үйлер салу немесе тіпті тұтас үйлер блогын көшенің қалған бөлігімен үйлесімсіз ету. Мұны Обере Вестхаймер көшесінің маңында әлі де анық көруге болады. Мұндай әрекет Унтере Вестхаймер көшесінде де жасалған, бірақ уақыттың өтуімен оның әсері жойылған.

Елтаңба

Қаланың қаруын былай сипаттауға болады: Көк түстің жоғарғы жағында жүріп бара жатқан арыстан, ал төменгі жағында екі арыстан шайқасып тұр, бәрі де алтын түсті және қызыл тілді, қызыл қарулы. Хомбергке 1231 жылы қала құқықтары берілді, ал алғашқы белгілі мөр одан 15 жыл кейін, яғни 1246 жылы жасалған. Бірақ оның түстері белгісіз, және тек бір ғана арыстан бейнеленген. 1239 жылға дейін қолданылған, бірақ кейінгі мысалдардан ғана белгілі басқа мөрде Гессеннің жолақты арысы бейнеленген (яғни көлденең жолақты). 14 ғасырда қарудың төменгі жағында үш төбе болған, бірақ кейіннен бұл екі кішкентай арыстанның үстіндегі арыстан деп жаңылысқан. Сонымен қатар, 1639 жылға дейін төменгі жақтағы кішкентай арыстандардың саны үш болған, бірақ содан бері тек екеуі ғана бар. 16 ғасырдың басында қала қысқа уақытқа басқа елтаңба қолданған. Оны былай сипаттауға болады: Күміс түсті қалқанда үш жасыл үш жапырақты қызылша жапырақтары, кері үшбұрыш тәрізді орналасқан.

Спорт

Гомбургтегі ең белгілі спорт ұйымы – Tischtennisabteilung der Homberger Turnerschaft e. V. (Гомберг Турнершафтының үстел теннисі бөлімі) клубының бірінші командасы, ол неміс үстел теннисінің ең мықтыларының қатарында. Олар 1. Bundesliga der Frauen ("Бірінші федералдық әйелдер лигасы") бірінші лигасында ойнайды. Олардың ең үлкен жетістігі – 2006 жылдың 31 наурызында өткен Еуропалық ETTU кубогы. Финалдағы қарсыласы – 3B Berlin. 2006 жылы Хомберг Турнершафттан Зенки Бартель 74-ші Германия чемпионатында жекелей сында жеңіске жетті. Ол сондай-ақ, Патрик Бауммен бірге аралас жұптарда да жеңімпаз атанды. Әйелдер жұптарында ол әріптесі Дезире Чайковскимен (Watzenborn Steinberg) үшінші орынды иеленді.

Көлік

Homberg Солтүстік Гессен көлік желісіне жатады, бұл желі қалаға автобус тасымалын ұсынады. Хомбергтің Германиядағы теміржол желісіне қосылмаған жалғыз округ орталығы екені айтылады, бірақ Баварияда сияқты, осындай басқа да бірнеше қалалар бар.