Кіріспе
Квебек лотереясы және ойын комиссиясы
Loto Québec – Канаданың Квебек провинциясындағы мемлекеттік корпорация. 1969 жылы құрылған, ол провинциядағы лотерея және ойын индустриясын қадағалауға жауапты. Корпорация лотерея ойындарын, мысалы, ұтыс ойындарын және скретч-карталарды, казинолар мен ойын залдарын, бинго орталықтарын, бейнелотереяны және Espacejeux сервисі арқылы онлайн ойындарын ұсынады. Ол провинцияаралық лотерея корпорациясының мүшесі және провинциядағы ұлттық ойындарды басқарады.
Тарих
1969 жылы Квебек үкіметі Квебек лотереясы қоғамына қатысты заң қабылдады және провинцияда құмар ойындарды заңдастыру үшін мемлекеттік корпорация құрды. Жаңадан құрылған мемлекеттік корпорация жасаған алғашқы жеребелеу 1970 жылдың 14 наурызында өтті, ал «Интер Лото» деп аталған лотереяның жүлде қоры 125 000 канад долларын құрады, ал билеттердің бағасы 2 доллар болды. Ол кезде құмар ойындарды жүзеге асыруға қай деңгейдегі мемлекеттік орган жауапты екенін нақтылайтын заң болған жоқ. Осы себепті Канада үкіметі 1972 жылы Монреальде өтетін 1976 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын қаржыландыру мақсатында лотерея құрды. 1976 жылы бұл ұйым «Loto Canada» деп аталды. Алайда, провинциялардың үнемі көрсеткен қысымы нәтижесінде «Loto Canada» 1979 жылы таратылды және құмар ойындарды басқару және оларды жүзеге асыру провинциялық юрисдикцияға көшті. Дегенмен провинциялар лотереядан түскен табыстың бір бөлігін федералды үкіметке аударуға міндетті. 2006 жылы бұл аударым 14,1 миллион канад долларын құрады. 1976 жылы «Loto Québec» «Super Loto» деп аталған лотереяда өзінің алғашқы миллион долларын ұтып алды. 1982 жылдың 12 маусымында «Lotto 6/49» 500 000 канад доллары жүлде қоры бар Канаданың алғашқы жалпыұлттық лотереясы болды. Алғашқы қадамдары қарапайым болғанымен, корпорация Канададағы осындай ірі ұйымдардың біріне айналды. 1993 жылы «Loto Québec» және канадалық телеарна «TVA» бірлесіп «La Poule aux œufs d'or» атты апталық ойын-сауық шоуын ұсынды. Әр аптада қатысушылар 24 алтын жұмыртқаның біреуін таңдап, ақшалай сыйлықтарды жеңіп алады. Шоуды алғаш рет Гай Монгрейн жүргізді, қазіргі уақытта оны Себастьен Бенуа мен Джули Хоул жүргізеді. 2004 жылдың 25 мамырында белсенділер мен қоғам қайраткерлері «EmJEU» коалициясын (құмар ойындардағы модерация үшін этика) құру үшін бірікті. Коалиция мүшелері құмар ойындарға тыйым салуға немесе оларға қарсы шығуға ұмтылмағанмен, «Loto Québec» және құмар ойындар индустриясының барлық салаларында қауіпсіз және этикалық басқаруды талап етті. Олар Квебек қоғамында құмар ойындардың орны және осымен байланысты барлық мәселелер бойынша қоғамдық пікірталасқа ықпал етті. Қысқасы, «EmJEU» мүшелері темекі индустриясын реттейтін заңдар мен ережелерге ұқсас құмар ойындарға да сондай заңдар мен ережелерді қабылдауды талап етті. 2005 жылдың 22 маусымында «Cirque du Soleil» компаниясымен серіктестік құрған «Loto Québec» Монреаль казиноын Peel Street бассейніне, Ескі Порттың «Cité du Havre» жанына көшіруді ұсынды. Бұл жоба аймақ тұрғындары, «EmJEU» коалициясы және Монреальдің қоғамдық денсаулық сақтау органы тарапынан қатты сынға ұшырады, олар қоғамдық денсаулық сақтау туралы ескерту жасады. Бұл жоба сондай-ақ Квебекте құмар ойындардың орнына қатысты пікірталастарды тудырды. 2006 жылдың 10 наурызында үкімет тапсырысымен жасалған Гай Куломбтың есебі жарияланды, онда жобаға қатаң талаптар қойылды. Осыған байланысты «Cirque du Soleil» даулы жобадан бас тартты және казиноны көшіру туралы ұсыныс тоқтатылды. 2006 жылдың 30 наурызында «Loto Québec» өзінің «Casino Mundial» еншілес компаниясы арқылы «Casinos Développement Europe» тобының ресми серіктесі болды, оның үлесі 35% құрады. Қалған екі серіктес – «Bridgepoint Capital» (55%) және бұл топтың бұрынғы басшыларынан құралған «Moliflor Loisirs» тобы (10%). Бұл корпорация 20 француз казиноын басқарады және Франциядағы осындай ірі компаниялардың үшіншісі болып табылады. 2006 жылдың 2 қарашасында Квебек кабинеті «Loto Québec» компаниясына Монреаль, Квебек қаласы, Трой-Ривьер және Монт-Тремблант қалаларында «Ludoplexes» деп аталатын төрт ойын залын ашуға рұқсат берді. Бұл рұқсат «Loto Québec» компаниясына 2004 жылғы даму жоспарының жаңа кезеңіне қол жеткізуге мүмкіндік берді. Жоспардың басқа да ерекшеліктеріне қол жеткізуді қиындату мақсатында VLT-лердің санын азайту кірді. 2006 жылы 14 301 болған VLT-лердің саны 2009 жылы 11 410-ға дейін 20%-ға төмендеді, ал VLT орналасқан жерлердің саны 3663-тен 2327-ге дейін төмендеді, бұл 36%-ға төмендеуді білдірді. 11 410 бейне лотерея терминалы 670 миллион доллар көлемінде сатуды қамтамасыз етті. Квебек денсаулық сақтау органдары (Серж Шевалье, социолог) осы терминалдардан түсетін түсімдердің көп бөлігі құмар ойынға тәуелді адамдардан түсетінін бағалайды, бірақ «Loto Québec» бұл тұжырымға қарсы шығады. Trois Rivières казиносы 2007 жылдың 25 қазанында, ал Квебек қаласындағы казино 2007 жылдың 6 желтоқсанында ашылды. 2009 жылдың 24 маусымында Монт-Трембланттағы Казино ашылды, ол сол жерде жоспарланған ойын залын алмастырды. 2008 жылдың 15 қыркүйегінде Квебек қаласындағы Квебек жоғары сотында Канада тарихындағы ең ірі топтық сот процесі басталды. 2002 жылы бұрынғы құмар ойынға тәуелді болған Жан Брошу бастаған бұл сот процесі «Loto Québec» компаниясын пайдаланушыларды осы ойын түріне тәуелділік қаупі туралы ескертпей, VLT пайдалануға ынталандырды деп айыптады. 2009 жылдың желтоқсан айында тараптар арасында соттан тыс келісімге қол жеткізілді. 2009 жылдың наурыз айында «Loto Québec» Монреаль казиноын 100 миллион долларға қайта жаңарту жоспарын жариялады. 2009 жылдың 1 сәуір күні «Loto Québec» Әлемдік лотерея қауымдастығы (WLA) тарапынан құмар ойындарға жауапкершілікпен қатысу саласындағы ең жоғары халықаралық сертификатты (4-деңгей) алды, бұл ұйым 140 лотерея компаниясын біріктіреді. 2010 жылдың 26 қаңтарында Квебек үкіметі «Société des loteries du Québec» компаниясына онлайн ойындар ұсынуға рұқсат берді және осы шешімді ақпан айының 3 күні жариялады. Бұл жариялау даулы болды. Квебек аймақтық денсаулық сақтау басқармаларының және «EmJEU» коалициясының үкіметтен мораторий жариялауды және жаңа «Loto Québec» ойын ұсынысының халық денсаулығы мен әлеуметтік әсерін бағалау үшін алдын ала зерттеулер жүргізуді талап етуіне қарамастан, «Loto Québec» компаниясының нақты аргументтері көндірерлік болды: онлайн ойындар бұған дейін де қол жетімді, 2000-нан астам заңсыз ойын сайттары бар және жауапкершілікпен ойынға қатысу шаралары жоқ. Компания «бақытты билеттерді сенімді және қауіпсіз ортада басқаруға» ұмтылғанын мәлімдеді. Үкімет пен «Loto Québec» компаниясының алға жылжуға бейілділігіне байланысты ұлттық ассамблеяға петиция ұсынылды. Дегенмен «Loto Québec» 2010 жылдың 1 желтоқсанында «Espacejeux.com» платформасын іске қосты. 2010 жылдың 23 наурызында Квебек жоғары сотының судьясы Гратьен Дюшен 2009 жылдың желтоқсанындағы бейне лотерея терминалына қатысты топтық сот процесін шешуге қатысты соттан тыс келісімді бекітті. Келісімде талапкерлер бейне лотерея терминалдары құмар ойынға тәуелділіктің себебі емес екенін мойындады, осылайша «Loto Québec» компаниясының ұстанымын растады. Әділеттілік үшін Квебек үкіметі 1994-2002 жылдар аралығындағы құмар ойынға тәуелді адамдарға терапия құнының өтеуін ұсынуға келісті, олар түбіртектерді ұсынған жағдайда және қандай ойындар ойнағанына қарамастан. Квебек медициналық сақтандыруы 2002 жылдан бері мұндай шығыстарды өтеуге мүмкіндік береді. Келісімде жалпы өтеу сомасы 50 миллион доллармен шектелді, ал талапкерлер Квебектегі шамамен 120 000 құмар ойынға тәуелді адамдары үшін 800 миллион долларға жуық залал талап еткен (бұл көрсеткіш «Loto Québec» компаниясы тарапынан күмәндануға түсті). 2010 жылдың 19 қазанында «Société des bingos du Québec» (SBQ) «Kinzo» атты жаңа бинго залының тұжырымдамасын ұсынды, ол қысқа ойындарды және бар сервисі бар лаунж сияқты атмосфераны ұсынады, бұл дәстүрлі бинго залдарынан гөрі жастарды қызықтыруға бағытталған.