Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сунда бұғазындағы жанартау аралы
Volcanic island in the Sunda Strait
Анак Кракатоа – Индонезиядағы жанартау аралы. 1927 жылғы 29 желтоқсанда, 1883 жылы болған күшті жанартау жарылысынан пайда болған кальдерадан Анак Кракатоа алғаш рет пайда болды. 20 ғасырдың соңынан бері осы жерде үзіліс-үзіліс атылулар болды, олардың нәтижесінде 2018 жылғы желтоқсанда қаза болған цунамиге себеп болған жанартаудың су астындағы құлауы орын алды. Одан кейін де белсенділік жалғасуда. Жас аралы болғандықтан, бұл аймақтағы бірнеше аралдардың ішінде вулканологтардың зерттеу нысанына айналған.
Anak Krakatoa is a volcanic island in Indonesia. On 29 December 1927, Anak Krakatoa first emerged from the caldera formed in 1883 by the explosive volcanic eruption that destroyed the island of Krakatoa. There has been sporadic eruptive activity at the site since the late 20th century, culminating in a large underwater collapse of the volcano, which caused a deadly tsunami in December 2018. There has been subsequent activity since. Owing to its young age the island is one of several in the area that are of interest to, and the subject of extensive study by, volcanologists.
Өмірбаян
1883 жылы Кракатаудың қатаң жарылысынан кейін, Кракатау аралының солтүстік-батыс жағынан шамамен үштен екі бөлігі жойылды, Пербоэватан және Данан шыңдары құлайды, ал аралдың оңтүстік жартысы, соның ішінде Раката вулканы, бастапқы аралдың жалғыз қалдығы ретінде сақталды. Жоғалған аймақ селкімдеген теңізге айналды.
After the cataclysmic eruption of Krakatoa in 1883, Krakatoa Island lost approximately two thirds of its mass on the northwest side, obliterating the peaks of Perboewatan and Danan, and leaving only the southern half of the island, including the Rakata volcano, as the last remnant of the original island. The lost area became a shallow sea.
Қайта өсіру
1927 жылдың басында Пербуэватан және Данан тауларының бұрынғы орналасқан жерінде жанартаулық белсенділік байқала бастады. Бұл, бір апта ішінде толқындармен суға батқан шағын аралдың қысқа мерзімді пайда болуы болды. Бірнеше айдан кейін жанартаулық белсенділік көбірек тұрақты құрлымды құруды бастады, бірақ жаңбыр мен толқындардың әсерінен жанартаулық белсенділігі тоқтаған соң ол қайтадан теңіздің түбіне шөкті. Бұл процесс келесі үш жыл бойы бірнеше рет қайталанды. 1930 жылдың 11 тамызында жанартау аралы теңіз деңгейінен жоғары көтеріліп, тұрақты түрде пайда болды және жергілікті халық оны Anak Krakatau (Кракатау баласы) деп атады. Одан бері ол көптеген жарылыс ошағы болып табылады. Anak Krakatau-дың ең жоғары нүктесі 2018 жылдың қыркүйегіне дейін жылына орташа есеппен 7-9 метрге өсті.
In early 1927 volcanic activity began to appear at the point located between where the former peaks of Mount Perboewatan and Mount Danan had been. This was a short lived appearance of a small island that was sunk by sea waves within a week. Several months later volcanic activity began to create a more permanent land formation which, owing to rain and waves, once again collapsed under the sea after its volcanic activity stopped. This process recurred several times during the next three years. On 11 August 1930 the volcanic island permanently rose above sea level and was locally named Anak Krakatau (Child of Krakatoa). It has been the site of repeated eruptive episodes ever since. Anak Krakatoa's highest point increased at an average rate of 7–9 meters per year through September 2018.
География
Анак Кракатоа Индонезияның Лампунг провинциясында, Жава және Суматра аралдары арасындағы Сунда бұғазында орналасқан. Жанартау Уджунг Кулон ұлттық паркінің ішінде орналасқан және Тынық мұхитының оттық шеңберінің бір бөлігі болып табылады.
Anak Krakatoa is located in the Sunda Strait—between the islands of Java and Sumatra—in the Indonesian province of Lampung. The volcano is contained within the Ujung Kulon National Park, and is part of the Pacific Ring of Fire.
Геология
Арал Австралия және Сунда пластинасын бөліп тұратын субдукция аймағын көрсететін Сунда шұңқысының шамамен солтүстігінде, қалыңдығы кемінде 90 см болатын мұхиттық қабық үстінде орналасқан. 2009 жылдың 6 мамырында Индонезияның вулканологиялық қызметі Anak Krakatoa жанартауының белсенділігі деңгейін 3-ке көтерді. Вулканикалық экспедиция нәтижесінде кратерінде кең лава күмбезінің өсіп жатқаны анықталды. 2012 жылдың қаңтар айында Орегон университетінің вулканологтары 1883 жылғы жарылыстан пайда болған үлкен кальдераның тік шығыс беткейінде қалыптасқан Anak Krakatoa-ның құлауынан цунами тууы мүмкін екенін ескертті.
The island is situated approximately north of the Sunda Trench marking the subduction zone separating the Australian Plate and the fixed Sunda Plate, atop an oceanic crust of less than in thickness. On 6 May 2009, the Volcanological Survey of Indonesia raised the eruption alert status of Anak Krakatoa to Level 3. An expedition to the volcano revealed that a wide lava dome was growing in its crater. In January 2012, volcanologists at the University of Oregon warned that a tsunami caused by flank collapse of Anak Krakatoa was likely, as it had formed on the steep eastern slope of the large caldera formed by the 1883 explosive eruption.
2018 жылғы атылу және оның салдары
2018 жылдың маусым айынан бастап жаңа атылу кезеңі байқалды; және 2018 жылдың 15 қазанында Анак Кракатауда күшті Стромболиялық және әлсіз Вулканиялық атылу болды, ол лава бомбаларын суға жіберді. 2018 жылдың 22 желтоқсанында жанартаудың атылуынан қауіпті цунами туды, оның биіктігі бес метрге дейін жеткен толқындар құрлыққа соқты. 2018 жылдың 31 желтоқсанында апаттар жөніндегі агенттік цунамиден 437 адамның қаза тапқанын, 14 059 адамның жараланғанын мәлімдеді. Цунами Суматра және Явадағы 300 километрден астам жағалауға әсер етті және 40 000 адам үйлерін тастап кетті. Бұл 21 ғасырдағы ең қасіретке ұшыратқан екінші жанартау атылуы болды. Атылу алдында конус құлауы – цунами тудырумен бірге – ықтимал қауіп ретінде қарастырылды. Бұл оқиға нәтижесінде жанартау көлемінің үштен екісінен астамын жоғалтты, ал теңіз деңгейінен биіктігі айтарлықтай төмендеді. 2019 жылдың мамыр айында жаңадан қайта құрылған кратер маңында фреатомагматикалық белсенділік байқалды, жанартау биіктігін арттыруды және 2018 жылы қираған аймақтарды қайта жаңартуды жалғастырды.
A new eruptive phase was observed starting in June 2018; and on 15 October 2018, Anak Krakatau had a strong Strombolian to weak Vulcanian eruption that sent lava bombs into the water. An eruption of the volcano on 22 December 2018 caused a deadly tsunami, with waves up to five meters in height making landfall. On 31 December 2018, the disaster agency stated the tsunami's death toll was 437, with 14,059 injured. The tsunami affected more than 300 kilometers (186 mi) of coastline in Sumatra and Java and 40,000 people were displaced. This made the eruption the second deadliest volcanic eruption of the 21st century to date. Cone collapse—with tsunami generation—was considered a potential hazard immediately before the eruption. The volcano lost over two thirds of its volume due to this event, and its elevation above sea level was reduced from to just In May 2019, phreatomagmatic activity was observed around the newly reconstructed crater as the volcano continued to increase in height and remodel the areas destroyed in 2018.
2020 жылғы атылу
Anak Krakatoa 2020 жылдың 10 сәуірінің таңында қайтадан атқылай бастады. Алғашқы атқылау Индонезияның астанасы Джакартада естілді, ол жерден шамамен алыс естілді және Вулканология және геологиялық апаттарды жеңілдету орталығының (PVMBG) магмалық жанартаулық белсенділік туралы есебіне сәйкес, жоғары күл және түтін колоннасын шығарды. Есепте сондай-ақ, алғашқы атқылау сағат 21:58-де басталып, бір минут 12 секундқа созылғаны айтылған. Атқылау күлін шамамен биіктікке дейін, ал екінші күл бұлттары шамамен биіктікке жетті. Атқылау негізінен магмалық сипатта болды, лава ағындары көрінді. Ауқымды зақымдар туралы хабарлама түспеді және атқылау бірнеше сағаттан кейін тоқтады.
Anak Krakatoa began erupting again on the morning of 10 April 2020. The first eruption could be heard in the Indonesian capital of Jakarta, over away, and was spewing out a high column of ash and smoke according to the Center for Volcanology and Geological Disaster Mitigation's (PVMBG) magma volcanic activity report, which also said that the first eruption lasted one minute and 12 seconds starting at 9:58 p. m. The eruption spewed ash to about and a secondary ash plume made it to about The eruption was largely magmatic with lava fountains visible. No widespread damage was reported, and the eruption ended several hours later.
2022 жылғы атылу
Anak Krakatoa 2022 жылдың 4-5 ақпанында ұсақ жарылыс жасады. 2022 жылдың 24 сәуірінде сағат 20:20-да Anak Krakatoa тағы да жарылып, 3 157 метр (10 358 фут) биіктікке күлдің үлкен бұлттарын шығарды. 2022 жылдың алғашқы төрт айында жанартау 21 рет жарылды, ал 24 сәуірдегі жарылыс ең ірісі болды. 26 сәуірде Метеорология, климат және геофизикалық агенттік (BMKG) Anak Krakatoa үшін дабыл деңгейін 2-ден 3-ке көтерді. Агенттік кез келген жарылыстан кейін пайда болуы мүмкін жоғары толқындар мен цунами туралы ескертті.
Anak Krakatoa presented a minor eruption on 4 to 5 February 2022. At 8:20 PM on 24 April 2022, Anak Krakatoa once again erupted, sending a massive plume of ash 3,157 metres (10,358 ft) above the sea level. The volcano had erupted 21 times in the first four months of 2022, with the 24 April eruption being the biggest. On 26 April, Meteorology, Climatology, and Geophysical Agency (BMKG) increased the alert level for Anak Krakatoa from level 2 to level 3. The agency warned of possible high waves and tsunami following any eruptive event.
2023 жылғы атылу
Anak Krakatoa 2023 жылдың 15 қыркүйегінде тағы бір жанасу циклын бастады, 15-21 қыркүйек аралығында күндердің көп бөлігінде 100 метрге дейін биіктікке көтерілген ақ газ және бу тіректері солтүстік-батыс, солтүстік және солтүстік-шығысқа қарай тарады. 21 қарашада ақ және сұр түсті тіректері 100 метрге дейін көтеріліп, солтүстік-батысқа қарай қозғалды. Сақтандыру деңгейі 3 (1-ден 4-ке дейінгі шкала бойынша) деңгейінде қалды және халыққа кратерден кем дегенде 5 км қашықтықта болу туралы ескерту жасалды.
Anak Krakatoa began another eruption cycle on 15 September 2023, with white gas and steam plumes as high as 100 m above Krakatau’s summit on most days during 15–21 September and drifting NW, N and NE. White and gray plumes rose as high as 100 m and drifted NW on 21 November. The Alert Level remained at 3 (on a scale of 1 4) and the public was warned to stay at least 5 km away from the crater.