Кіріспе

Огайодағы маяқ, АҚШ
Массачусетс штатындағы маяқ

Огайо штатындағы Марблхед маяғы – Ұлы көлдердің американдық жағында үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан ең көне маяқ. 1822 жылдан бері ол теңізшілерді Марблхед түбегінің тасты жағалауларымен қауіпсіз жүзе отырып, кеме қадамдарына бағыттап, кеме жүзуге көмектеседі.

Тарих

1819 жылы АҚШ-тың он бесінші Конгресі Ұлы көлдер бойында кеме жүруге көмектесетін құрылғылардың қажеттігін мойындады және Сандуски шығанағына кіреберістегі шам мұнарасын салуға 5000 доллар бөлді. 1821 жылы мердігер Уильям Келли (жергілікті тұрғындар Амос Фенн мен Вм. Б. Смит көмегімен) Марблхед түбегіндегі жергілікті әктастан 15 метрлік мұнара салды. Мұнараның негізі 8 метр диаметрлі, қабырғалары 2 метр қалыңдықпен салынған. Жоғарғы жағында 4 метрге дейін тарылып, қабырғалары 1 метр қалыңдықпен жалғасады. Автоматтандырылғанға дейін 15 шамшы (олардың екеуі әйелдер) кезекпен шамға қарады. Бірінші күзетші – Революциялық соғысқа қатысқан және түбекке алғашқы қоныстанғандардың бірі Бенаджа Вулкотт (бірақ 1819-1821 жылдары Сандуски қаласында тұрған). 1821 жылы шам мұнарасы мен оған іргелес тас "қызметші үйі" аяқталғаннан кейін Вулкотт отбасы ресми "қызметші үйіне" көшіп барды. Әр түнде ол бастапқы жарық құралы болған 13 кит майы шамдарының қызыл жалынды жақты (әрқайсысы 406 мм диаметрлі бірнеше металл күзгүлерден тұратын, бұл жарықты көлге таратуға көмектесті). Шамшының басқа да міндеттеріне кемелердің өтуін тіркеу, ауа райының жағдайын бақылау және құтқару жұмыстарын ұйымдастыру кірді. 1832 жылы Вулкотт қайтыс болғаннан кейін, оның әйелі Рейчел осы міндеттерді өз мойнына алды (кейін оның соңғы күйеуі Еремия ВанБеншотер де сол міндеттерді атқарды). 1858 жылы кит майы шамдары Френель линзасымен күшейтілген бір керосин шамның жарығымен ауыстырылды; бұл арнайы, иілген шыны линза өте жақсы көрінетін, тұрақты ақ жарық шығарды. 1880 жылы 1821 жылғы алғашқы тас "қызметші үйі" (шам мұнарасына іргелес) қазіргі үлкен ағаштан жасалған "қызметші үйімен" ауыстырылды. [Ескерту: бұл құрылыстарды (сондай аталған) "қызметшілер үйі"/Уолкотт үйімен шатастырмау керек, ол шам мұнарасынан шамамен 5 км қашықтықта орналасқан.] 1876 жылы шам мұнарасының батыс жағына 800 метр қашықтықта құтқару станциясы салынды. 1875 жылдың 1 мамырында екі ағасымен бірге түбек маңында кеме апатынан екі теңізшіні құтқарған Лусьен Клемонс алғашқы командир болып тағайындалды. ХХ ғасырдың басында жаңа технологиялар мен құрылымдық өзгерістер енгізілді, соның ішінде мұнараның биіктігі тағы 5 метрге арттырылды. Жарық 10 секунд сайын жарқырап, жылтырағандай болып көріну үшін шамды айналдыратын сағат тәрізді механизм орнатылды. Бұл жүйе шамшының түн бойы әр үш сағат сайын салмақтарды бұруын қажет етті, сонда ғана шам айналып тұратын еді. Призмалық беттері бар жақсартылған Френель линзасы одан да жарқын шам жасады. 1923 жылы керосин шамның орнына электр шам орнатылды, бұл сигналдың күшін едәуір арттырды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде шам мұнарасы ұлттық қорғаныс үшін стратегиялық маңызға ие болды. Соңғы азаматтық шамшы қызметтен кетті, ал 1946 жылы шамға жауапкершілікті АҚШ жағалау күзеті өз мойнына алды. Шам 1958 жылы автоматтандырылды. Уақыт өте келе және ауа райының қаталдығынан бастапқы жабыны тозығы жеткендіктен, шам мұнарасының сыртқы жағы сол жылы жаңа шпаклевкамен жаңартылды. Огайоның Табиғи ресурстар департаменті 1972 жылдан бері шам мұнарасын қоршаған жерді күтіп келеді және 1998 жылдың мамыр айында Марблхед шам мұнарасының иесін қабылдады. АҚШ жағалау күзеті шам мұнарасын пайдалануды және күтіп-ұстауды жалғастыруда. 2012 жылы LED шам орнатылды. Оның жасыл сигналы әр алты секунд сайын жарқырайды және әуе шамдарынан келетін ақ жарықтан ерекшеленеді. Marblehead шам мұнарасы 1995 жылы Говард Кослоу жобалаған "Ұлы көлдердегі шамдар" сериялы пошта маркасына таңдалған бес шам мұнарасының бірі болды. Әр Ұлы көлде бір шам мұнарасы таңдалды. Бес шам мұнарасы: Супериор көліндегі Сплит-Рок, Мичиган көліндегі Сент-Джозеф, Хьюрон көліндегі Спектакл-Риф, Эри көліндегі Марблхед және Онтарио көліндегі Тридцать миль Пойнт. 2001-2002 жылдары мемлекет мұнара мен "қызметші үйін" 500 000 долларға жаңартты. 2004 жылы Френель линзасы бұрын көрмеге қойылған Марблхед жағалау күзет стансасынан шам мұнарасына қайтарылды.

Марблхед маяк мемлекеттік паркі

Қазір маяк Марблхед Маяк мемлекеттік паркінің құрамына кіреді. Паркте пикникке арналған үстелдер орналасқан және Эри көлі, Сандуски шығанағы, Келлиз аралы мен Оңтүстік Басс аралының көрінісі ашылады. Марблхед маяк тарихи қоғамы ескі күзетші үйінде Марблхед маяк мұражайын басқарады. Мұражайда маяк, Френель линзасы, мұз жинау, мұз балық аулау, жергілікті теңіз өнеркәсібі, кемелер, қайта жаңғырту станциясының көшірмесі, жергілікті қазба жәндіктері мен кеме апаттары туралы экспонаттар бар. Жазда келушілер маяк мұнарасына экскурсияға қатыса алады. Мұражай экскурсиялар өткізілетін кезде ашық болады. 2010 жылдың мамыр айында Owl City тобы бұл маяқты "Vanilla Twilight" хит-синглының музыкалық бейнеклипінде көрсетті. 2016 жылы Мемлекеттік парк аумағында 1876 жылғы АҚШ Өмірді сақтау станциясының көшірмесі салынды. Өмірді сақтау станциясының мұражайы Мемлекеттік саябақтың аумағындағы Маякқа жақын орналасқан және түрлі экспонаттармен және толыққанды қалпына келтірілген 27 футтық Жағалау күзетінің құтқару қайығымен, соның ішінде қайықты суға түсіруге арналған теміржолмен жабдықталған.