Кіріспе

Ұлы көлдер кеме апаты мұражайы АҚШ-тың Мичиган штатындағы Чиппева округіне қарасты Парадайстан солтүстікке қарай 11 миль (18 км) жерде орналасқан. 1996 жылы жарық станциясының меншігі Ұлы көлдер кеме апаты тарихи қоғамына (GLSHS), Мичиган Одубон қоғамына (MAS) және АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметіне (USFWS) берілді. Бұл үш ұйым осы нысанды бірлесіп басқарады. Мұражайды GLSHS жүргізеді. Мұражайда Уайтфиш Пойнт су асты қорығындағы кеме апаттарынан құрастырылған заттар мен SS Эдмунд Фицджеральд кемесінің апатынан құтқарылған қоңырау қойылған. Мұражайға кіру ақысымен Ұлы көлдердің теңіз тарихы, АҚШ Жағалау күзеті және АҚШ Өмірді сақтау қызметі тарихын көрсететін тарихи ғимараттарға экскурсия ұсынылады.

Whitefish Point-тің мүдделі тараптары

Уайтфиш-пойнтта 1848 жылдан бері белсенді навигациялық шам жұмыс істеп келеді. АҚШ Жағалау күзеті (USCG) қызметкерлерін 1971 жылға дейін Уайтфиш-пойнтта орналастырды, содан кейін навигациялық жабдық автоматтандырылды. Уайтфиш қалашығы 1973 жылы Супериор көліндегі ең көне белсенді шам – Уайтфиш-пойнт шамдарын Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізуге сәтті үміткер болды. MAS 1976 жылы көшіп баратын құстарды зерттеу үшін Whitefish Point Light Station мүлкіне кіруге Құрлық күзетінен лицензия алды. 1978 жылы Whitefish Point Bird Observatory (WPBO) MAS филиалы ретінде құрылды және Уайтфиш-пойнтта көшіп баратын құстарды мониторингтеуді бастады. GLSHS 1978 жылы бір топ су астында жүзушілер құрған жеке, коммерциялық емес ұйым. Оның мақсаты – "Ұлы көлдер мұражайларын дамытуға ерекше назар аудара отырып, теңіз тарихын түсінуді және құрметтеуді ілгерілету және кеңейту". 1983 жылы GLSHS АҚШ Жағалау күзетінен (USCG) Whitefish Point Light Station мұражайын басқару үшін 25 жылға жалға алды.

Жағалау күзетінен алынған

1990 жылы GLSHS Уайтфиш қалашығымен келісімге келді, ол тұрғындар мен келушілерге Супериор көліне, тұраққа және Уайтфиш Пойнттағы әбдүрахманға қол жеткізуге мүмкіндік берді. 1992 жылы Мичиган штаты GLSHS-ті Мичиганның 1980 жылғы Ескерткіштер заңының бұзылуына байланысты, Ұлы көлдердегі кеме апаттарынан артефакттарды алып тастағаны үшін сотқа берді. Мичиганның Табиғи ресурстар департаменті (DNR) 1992 жылы іздеу ордерін алып, GLSHS кеңсесі мен мұражайын тінту жүргізіп, GLSHS-тің "мемлекеттік жерлердегі апаттардан шамамен 150 артефактты алып тастағанын" анықтады. 1993 жылы штат GLSHS-пен келісімге келді, ол артефакттарды Ұлы көлдер кеме апаты мұражайында көрсету үшін қайтарып берді. 1992 жылы бұрынғы Уайтфиш Пойнт маяк станциясының мүдделі тараптары Уайтфиш Пойнттің кешенді жоспарын жасады. Мүдделі тараптарға Уайтфиш қалашығы, MAS, DNR, GLSHS және USCG кірді. Жоспар USCG-ден Уайтфиш Пойнт маяк станциясының жерін беруді талқылау және "жақсы жоспарлау арқылы жағалау күзетінің бірегей, бірақ нәзік қоршаған ортасы толық қорғалуын қамтамасыз ету үшін қазіргі және болашақ даму тұрғысынан жерді тиімді пайдалану" мақсатымен әзірленді. 1993 жылы GLSHS Уайтфиш Пойнт маяк станциясының заңдық түрде берілуін сұрау ниетін білдірді. 1994 жылы GLSHS ағаштарды кесуге және қосымша тұрақ салуға қатысты. Бұл бұрынғы маяк станциясының тым көп дамуына қатысты алаңдаушылықтарды талқылаған қоғамдық тыңдауға әкелді. 1995 жылдың 31 наурызында GLSHS "Фицджеральдқа арналған жаңа музейлік қанатты" салу ниетін жариялады. 1995 жылдың 4 шілдесінде GLSHS SS Эдмунд Фицджеральд кемесінің апатынан қоңырауды құтқаруға қатысты. Мичиган мемлекеттік университетінің мамандары жүздеген сағаттар бойы қоңырауды сақтауға және қорғаушы жабын жағуға жұмсады. GLSHS-тің қорғаушы жабынды алып тастап, қоңырауды жылтырату туралы шешімі даулы болды. Бұл қоңырау Ұлы көлдер кеме апаты мұражайының орталық бөлігіне айналды, ол Фицджеральд экипажының мүшелері мен барлық қаза тапқан теңізшілерге арналған ескерткіш ретінде қызмет етті. GLSHS Фицджеральд қоңырауын гастрольдік көрмеге шығару жоспарларын жариялағанда тағы да дау туды. Фицджеральд экипажының отбасы мүшелері қоңырауды "саяхаттық жүлде" ретінде пайдалануға қарсы болғаннан кейін GLSHS бұл жобадан бас тартты. 1996 жылы GLSHS "Уайтфиш Пойнтта жаңа құрылыс салуға рұқсат алу, соның ішінде кеме апаты мұражайын кеңейту және Кеме апаты жағалауындағы сыйлық дүкені үшін жаңа ғимарат салу" жоспарларын жариялады.

Жағалау күзетінен ауысу

1995 жылы MAS және WPBO Whitefish Point Light Station-ның барлығын USFWS-ке беруді талап ететін жариялы ұстаным білдірді. АҚШ Конгресінің депутаты Барт Ступак Whitefish Point Light Station үшін заң жобасын жасады, онда "егер мүлік тиісінше пайдаланылмаса, ол Жағалау күзетіне қайтарылады" деген шарт қойылған. Мичиганның Табиғи ресурстар департаменті "заң жобасын қайта жазып, сыйлық дүкенін және басқа да нысандарды кеңейтуге рұқсат беруді алып тастауды" сұрады. Мичиган штатының Тарихи мұраларды сақтау кеңсесі (SHPO) "Ұлттық тарихи мұраларды сақтау туралы заңға қайшы келетін "бақыланбайтын дамуға" рұқсат берген Ступак заң жобасына қарсылық білдірді". Жағалау күзеті теңіз тарихын зерттеу үшін GLSHS-ке бір учаске жерді берді. GLSHS учаскесіне Whitefish Point-тегі барлық тарихи құрылыстардың біреуін қоспағанда, барлығы кірді. WPBO зерттеу мақсатында алды. USFWS Seney Ұлттық жабайы табиғат қорығының бір бөлігі ретінде басқаруға берілді. 1998 және 2000 жылдары жер патенттері берілді. Жер учаскесін алушылар 1966 жылғы Ұлттық тарихи мұраларды сақтау туралы заңға және басқа да қолданылатын заңдарға сәйкес сақтауға міндетті. Заңда Whitefish Point Light Station-ның дамуы немесе кеңейтілуі үшін мүдделі тараптардың жазбаша келісімі қажет екені, қоғамдық пікірлерге толық назар берілуі керек және ол "мүлікті негізінен табиғи, көрікті, тарихи және орманды жағдайда сақтаумен сәйкес келуі керек" делінген. Олар мұражай үшін екі жаңа қанат салуды жоспарлады, оның бірінде театр мен 125 орындық лекциялық зал, ал екіншісінде "дәретханалар, қойма, кеңейтілген сату алаңы және әкімшілік кеңселер орналасатын көп мақсатты ғимарат" болады. 2000 жылдың қарашасында MAS GLSHS және USFWS-ке қарсы сотқа шағымданып, GLSHS-ті федералды жер патентін бұза отырып, Whitefish Point Light Station-ны шамадан тыс дамытқанын және USFWS-ті осы орынды қорғамағанын айыптады. 2001 жылы тараптар келісімге келген соң сот ісі тоқтатылды, нәтижесінде Whitefish Point жерін пайдалануды және дамуды реттеу үшін Адамдардың пайдалануы/Табиғи ресурстарды басқару жоспарын келісу үшін делдал тағайындалды. MAS мұражайдың өсуі Whitefish Point-тің танымалдылығының жалғыз себебі емес екенін мойындады, себебі көптеген келушілер күнге күйіп, кемелерді қадағалау үшін келді. GLSHS мұражай қанаттарын салуға ниеттенсе де, Whitefish Point-те дамуға шектеу қою қажет екеніне келісті. Қалалық кеңес 2002 жылдың 5 қыркүйегінде бақылаушының отставкасын қабылдап, дауды шешті және "қалалықты Супериор көлінің 396 метрлік жартасты жағалауын кеме апаты мұражайының круиздік кемелерге арналған тұраққа айналдыру схемасынан бас тартуға" қатысты. GLSHS 2002 жылдың 24 қыркүйегінде делдал мен MAS-ке қарсы сотқа шағымданып, SHPO-ны Whitefish Point-тегі жоспарлау процесіне тартқандықтан келісімшарт бұзылғанын мәлімдеді. GLSHS жеке меншік құқығын талап етті, сондықтан SHPO федералды патент бойынша иеленген тарихи учаскедегі дамуды реттеуге өкілетті емес еді. Жарық станциясының меншігін мүдделі тараптарға беру туралы заңнамада "даму немесе кеңейту туралы қоғамдық пікір білдіруге мүмкіндік беру және мұндай пікірлерді толық қарастыру" қажеттігі көрсетілген. Қоғамдық пікірді естігенге дейін, Лайвли жоспарды түсіндіріп, Ұлы көлдер кеме апаты мұражайына екі жаңа қанат салуға рұқсат етілетінін, ағымдағы тұрақ аймақтарының бір бөлігін табиғи ортаға қайтару арқылы оларды өзгертетінін және адамдарды жолдармен шектеуге болатынын айтты. Сот отырысындағы қоғамдық пікірлер "GLSHS қызметкерлері мен басқарма мүшелері жоспарды қолдады, ал Whitefish Township тұрғындары мен меншік иелері негізінен қарсылық білдірген ресми жазбаға енгізді". Жоспарға қарсылық білдіру себептері "аяқ және көлік қозғалысының артуы, мекендеу ортасының жоғалуы, септик жүйелерін бақылау, тұрақ мәселесі, ғимараттарды кеңейту, жаңа құрылыс және қорғасын, сынап және басқа да ластаушы заттардан болатын ластану" болды. GLSHS-тің сот ісі 2002 жылдың 19 желтоқсанында барлық үш мүдделі тарап SHPO-ның Whitefish Point-ке қатысуын қамтамасыз еткен делдалдық Адамдардың пайдалануы/Табиғи ресурстар жоспарына қол қойғаннан кейін тоқтатылды. Жаңа жоспар 1992 жылғы Whitefish Point-тің кешенді жоспарының орнын алды. GLSHS, MAS және USFWS Whitefish Point-ті басқару жоспары арқылы басқаратын Whitefish Point бірлескен комитетін құрайды, ал USFWS трансферттік заңнамада көрсетілгендей соңғы қадағалауды жүргізеді. Көптеген ғимараттар көпшілікке ашық, мұражайға кіру үшін ақы төленеді. Мұражай кешеніне қазіргі заманғы және тарихи ғимараттар кіреді.

Қазіргі заманғы құрылыстар

Мұражай: GLSHS өзінің алғашқы музейлік экспонаттарын 1985 жылы көпшілікке ашты. 1986 жылы қоғам қаржы жинап, Ұлы көлдердегі кеме апаты мұражайын салды. Мұражай – Уайтфиш-Пойнттағы екінші үлкен ғимарат. Сыйлық дүкені/Әкімшілік ғимарат: Бұл 1999 жылы GLSHS салған Whitefish Point-тегі ең үлкен ғимарат. Негізгі қабат GLSHS сыйлық дүкені ретінде пайдаланылады, төменгі қабатта қоғамдық дәретханалар бар, ал жоғарғы қабат GLSHS кеңселерi үшін қолданылады. 2011 жылы жарықдиодты (LED) шаммен ауыстырылды. GLSHS Мичиган штатының тарихи ескерткіштерді сақтау басқармасымен (SHPO) тарихи сақтау келісімін жаңартты және 150 жылдық мұнарадан бояуды алып тастау, қорғасын бояуын жою және мұнараны қайта бояу үшін 2008 және 2010 жылдары 40 000 АҚШ доллары көлемінде Мичиган маяғына көмек гранттарын алды. GLSHS 2011 жылы жарық мұнарасын бояу жобасын аяқтауды жоспарлап отыр. 2010 жылы GLSHS жағалау күзетінің жоғары кернеулі навигациялық жабдықтары алынып тасталғаннан кейін, әр адам үшін 5,00 АҚШ доллары төлемақыға жарық мұнарасына көтерілуге рұқсат берді. Whitefish Point маяғы 1971 жылы автоматтандырылды, бірақ навигацияға көмектесетін маңызды құрал болып қала береді. Тұман сигналы ғимараты: Алғашқы тұман сигналы ғимараты 1935 жылы дауылда қирады. 1937 жылы ғимарат кірпіштен салынған жаңа құрылыспен ауыстырылды. Онда 1982 жылға дейін бу қазандықтары, сағатты синхрондау аппаратурасы, радио жабдықтары, дизель генераторлары және 3 үлкен диафонды дауыс беру құралдарын іске қосуға арналған жабдықтар орналастырылды. 1983 жылы жағалау күзеті диафонды дауыс беру құралдарын электрлік тұман дауыс беру құралымен алмастырды, ол жарық мұнарасынан естілді. Жағалау күзеті 1995 жылы Whitefish Point-тен тұман сигналдарын тоқтатты. GLSHS 1996 жылы тұман сигналы ғимаратын бұзу жоспарларын тоқтатты. Күзет мұнарасы: Ол 1923 жылы Whitefish Point өмірді сақтап қалу станциясында кеме жүру маусымында тәулік бойы бақылау үшін салынды. 1955 жылы жағалау күзеті оны тастап кетті. GLSHS күзет мұнарасын қазіргі орнына көшіріп, 1998 жылы қалпына келтірді. Ол көпшілікке ашық емес. GLSHS мүшелік даму үшін ғимаратты түнгі жалдауға бермекші екенін мәлімдеді, бұл Paradise қаласындағы қонақүйлермен бәсекелеспейді. Ғимарат жалпы жұртшылыққа ашық емес. Қайық үйі: Жағалау күзеті Whitefish Point-те үш қайық үйі салды. 1950 жылдары жалғыз қалған қайық үйі қазіргі орнына көшірілді деп есептеледі. GLSHS 2001 жылы қайық үйін қалпына келтіруді аяқтады. Ғимаратта Биби МакКлелланның 26 фут (8 м) серфингтік қайығының толық көлемдегі көшірмесі және АҚШ-тың өмірді сақтап қалу қызметі мен АҚШ-тың жағалау күзетінің құтқару станциясы туралы көрмелер орналасқан, бұл музейлік турдың бөлігі болып табылады және кіру үшін ақы төлеу қажет. Басқа тарихи құрылыстар: 1861 жылғы болаттан жасалған шам майы сақтау үйі және 1910 жылғы спирт сақтау үйі олар салынғаннан бері осы жерде сақталған. Олар шамды электрлендіргенге дейін 1931 жылға дейін отынды сақтау үшін пайдаланылды. Whitefish Point бөлімінің жері Ұлы көлдер аймағына тән "Жасыл құмды төбелер" деп аталады. Онда түрлі-түсті гүлдер, мысалы, қыздар гүлі, жұлдызша гүлі, бауыз, лабрадор шайы және әртүрлі ағаштар өседі. Whitefish Point – әлемдік көші-қон жолында орналасқан. WPBO жинаған деректер Whitefish Point-ті Әлемдік маңызды құс аймағы ретінде тануға әкелді. 2001 жылы USFWS Whitefish Point-тегі барлық жерін құбырлы шұбарлар үшін маңызды тіршілік ортасы деп белгіледі. 2009 жылы құбырлы шұбарлар Whitefish Point-те кем дегенде екі онжылдықтан бері алғаш рет ұя салай бастады. Whitefish Point Bird Observatory – Мичиган Одубон қоғамының коммерциялық емес білім беру және ғылыми зерттеу орталығы.

Орналасқан жері

Мұражай кешені Мичиганның жоғарғы жарты аралының солтүстік-шығысындағы Чиппева округіндегі Парадайс қаласынан солтүстікке қарай шамамен 11 миль (18 км) жерде, жолдың соңында орналасқан. Ол Уайтфиш Пойнт жолының аяқталуында және Супериор көліндегі Уайтфиш шығанағына кіреберісінде жатыр.