Кіріспе
Американдық физик және академиялық әкімші Дейл Реймонд Корсон (5 сәуір 1914 – 31 наурыз 2012) – американдық физик және академиялық басшы, Корнелл университетінің сегізінші президенті болған.
Dale Raymond Corson (April 5, 1914 – March 31, 2012) was an American physicist and academic administrator who was the eighth president of Cornell University.
Ерте өмір
1914 жылы Канзас штатының Питтсбург қаласында туған Корсон 1934 жылы Эмпория колледжінде бакалавр, 1935 жылы Канзас университетінде магистр, ал 1938 жылы Калифорния университетінде (Беркли) физика ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алды.
Ерте мансап
Докторлық дәрежесін алғаннан кейін Корсон келесі екі жылды Калифорния университетінің Берклидегі радиациялық зертханасында докторантурадан кейінгі стажер ретінде 60 дюймдік циклотронды құруға жұмсады. 1939 жылы Эмилио Сегре циклотронның бисмутты (83-ші элемент) альфа бөлшектерімен бомбалау арқылы сол кездегі белгісіз 85-ші элементті алу үшін пайдаланылуы мүмкін екенін ұсынды. Корсон, Кеннет Росс Маккензи және Сегре 1940 жылы бұл элементті ашты және бөліп алды. Олар оны 1947 жылы "астатин" деп атады. 1946 жылы Корсон Корнелл университетіне физика пәнінің ассистент-профессоры болып келді және Корнелл синхротронын жобалауға көмектесті. 1947 жылы физика кафедрасының доценті, 1956 жылы толық профессор, 1956 жылы физика кафедрасының меңгерушісі, ал 1959 жылы Инженерлік колледждің деканы болып тағайындалды. 1969 жылы Джеймс А. Перкинстің отставкаға шығуынан кейін Корсон Корнелл университетінің президенті болды және 1977 жылға дейін қызмет етті, содан кейін үш жыл бойы канцлер болып жұмыс істеді. 1979 жылы ол Қамқоршылар кеңесі тарапынан президенттік мәртебеге ие болды.
Корнелл университетіндегі жетістіктер
Корсон университеттің Вьетнам соғысының соңғы жылдары мен студенттік белсенділік кезеңінен, сондай-ақ 1970-ші жылдардағы экономикалық дағдарыстан өткізді. Оның міндеті – университетке тұрақтылықты қайтару болды: ғылыми зерттеу, оқыту және ғылыми еңбектерге назар аудару. Корсон мемлекеттік және Корнелл университетінің қаржылық бөлімдерін біріктіріп, Уайт пен Корнеллдің болжаған және Джейкоб Гулд Шурман айқындағандай, мемлекеттік және жеке қолдауға ие болған біртұтас университет құрды. Аресибодағы ғылыми бағдарламаларға, Уилсон синхротрондық зертханасына, сондай-ақ 1977 жылы құрылған Субмикрондық құрылымдар жөніндегі Ұлттық зерттеу және ресурстық орталыққа (NRRFSS) маңызды қолдау көрсетілді. Ол геология факультетін жаңғыртты, биологиялық ғылымдар бөлімін кеңейтті және ортағасырлық тану сияқты жаңа бағдарламаларды енгізді. И.М. Пейдің жобалаған Герберт Ф. Джонсон өнер мұражайы аяқталды. Ол ғылым, технология және қоғам, Материалдар ғылымы орталығы, экологиялық бағдарламалар, радиофизика және ғарыш зерттеулері сияқты салааралық бағдарламаларды қолдады. Корсонның президенттік кезеңінде кампустағы әйелдердің жағдайы жақсарды. 1972 жылы Әйелдерді зерттеу бағдарламасы ресми түрде құрылды. Әйелдердің жағдайы жөніндегі кеңесші комитет құрылып, нақты ұсыныстар енгізілді. Университеттің тең мүмкіндіктер саясаты өзгертіліп, университетке қабылдау кезінде қарастырылатын шектеулердің қатарына гендерлік теңсіздік қосылды. Жаңа жұмысқа орналастыру ережелері қабылданып, профессорлық-оқытушылық құрам мен басшылық лауазымдарға тағайындалған әйелдердің саны артты. Корсон афроамерикалық зерттеулер орталығына қолдау көрсетті, ол қара зерттеулер қозғалысынан пайда болған еді. Ол әйелдер мен ұлттық азшылықтардың жағдайын бақылап, тиімдірек шараларды ұсыну үшін оң іс-қимыл жөніндегі консультативтік кеңес құруды ұсынды. Оның президенттік кезеңінде университет басқару жүйесі жаңартылды, оның ішінде профессорлық-оқытушылар, студенттер және қызметкерлерден тұратын Университет Сенаты құрылды, ал сенімгерлер кеңесіне студенттер мен қызметкерлердің өкілдері қосылды. Жаңа сот жүйесі мен кампус тәртіп ережелері бекітілді.
Ғарыш технологиясы жөніндегі арнайы комитет
Корсон сонымен қатар НАКА-ның ғарыш технологиясы жөніндегі арнайы комитетінде қызмет етті, бұл комитет төрағасының атымен аталған Стьвер комитеті деп белгілі болды. Бұл арнайы басшылық комитет АҚШ-тың федералды үкіметінің, жеке компаниялардың және университеттердің НАКА мақсаттарымен үйлестірілуі және ғарыш бағдарламасын дамыту үшін олардың тәжірибесін пайдалану мандатымен құрылған еді. Осылайша, доктор Корсон АҚШ-тың жаңа ғарыш бағдарламасын құру процесінде шешуші рөл атқарды.