Кіріспе

Пьер Дюпуй, (; 1896 жылдың 9 шілдесі – 1969 жылдың 21 мамыры) – канадалық дипломат және жазушы. Оның ең белгілі жетістігі – «Экспо-67» көрмесінің бас комиссары болып табылуы.

Ерте өмір

Дупю 1896 жылы Монреаль қаласында, Квебек провинциясында дүниеге келген. Ол Монреаль университетінде және Париждегі Сорбоннада заң және халықаралық құқықты оқыған.

Дипломатиялық мансап

1922 жылы ол Сыртқы істер департаментіне қосылды, Парижде сол кездегі Канаданың Бас комиссары кеңсесінің хатшысы болып жұмыс істеді. 1928 жылы бұл кеңсе ресми түрде елшілікке айналғанда, ол екінші хатшы, ал 1938 жылы бірінші хатшы болып тағайындалды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Канада, Ұлыбританиядан айырмашылығы, Францияның Виши режимімен дипломатиялық қарым-қатынасын үзген жоқ. Елші Жорж Ванье Лондонға қашып кетті, бірақ ол техникалық тұрғыдан әлі де француз үкіметі жанында аккредиттелген еді. Дюпуй Франция, Бельгия және Нидерландыдағы Канада елшіліктерінің уәкілдік етіп отырған шаруашылық кеңесшісі болды. 1940 жылы 2 қарашада британдық сыртқы істер министрі лорд Галифакс Канада үкіметінен Дюпуйге Вишиге барып, "ондағы қазіргі жағдай туралы бейресми есеп беруді" сұрады, бұл «өте құнды болар еді». Канаданың премьер-министрі Маккензи Кинг «осындай сапар қазіргі беймәлімдікке жарық түсіруге және Франция мен Британ Достастығы арасындағы достық қарым-қатынасты нығайтуға көмектеседі деген үмітте» келісті. Дюпуй 1940 жылдың қарашасы мен 1941 жылдың тамызы аралығында үш рет Францияға барып, одақтастарға есеп берді. Ол тіпті 1941 жылдың мамыр айында өзінің жоғары тұрған әріптесі, генерал Ванье, «Виши режиміне деген наразылығының күшеюіне байланысты» Франциядағы министр лауазымынан кеткеннен кейін де қызметте қалды. Ұлыбританияның премьер-министрі Уинстон Черчилль Дюпуйдің «тамаша жұмысына» алғыс айтып, «Канада арнасы баға жетпес және, шын мәнінде, қазіргі уақытта біздің жалғыз байланыс жолымыз» деді. Алайда, 1942 жылдың 9 қарашасында Солтүстік Африкаға одақтастардың қонғаннан кейін Канада Вишимен қарым-қатынасын үзді. Дегенмен Дюпуй Лондон қаласында қалды және эмиграциядағы одақтас үкіметтер алдында Канаданың мүддесін қорғады. 1943 жылы ол Святого Михаила және Святого Георгия орденінің серігі болып тағайындалды. 1944 жылдың қыркүйегінде ол Бельгия үкіметінің Брюссельге оралуына қатысты, ал 1945 жылдың қаңтарында Нидерландыда министр болып тағайындалды, онда ол 1952 жылға дейін қызмет етті. Содан кейін ол Канаданың Италиядағы елшісі болды, соңында 1958 жылы Францияда елші болып тағайындалды, онда ол 1963 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін қызмет етті. 1963 жылы ол Expo 67 көрмесінің бас комиссары болып тағайындалды. Ол шетелдік елдерді көрмеге қатысуға шақыруға жауапты болды. 1967 жылдың 27 сәуірінде Expo 67 уақытылы ашылды және сол кездегі әлемдік көрмеде ең көп шетелдік елдер қатысты – бұл оның дипломат және менеджер ретіндегі табандылығы мен шеберлігінің куәсі. Дюпуй ашылу салтанатында Лоуренс Оливье мен Жан Луи Барро оқыған өлең жазды. 1967 жылы ол кейін Конкордия университеті болып қайта аталған сэр Джордж Уильямс университетінен құрметті докторлық дәрежесін алды.

Жеке өмір

Дюпуй 1921 жылы Тереза Ферронға үйленді. Олардың екі баласы болды: Мишель, ол да канадалық дипломат болды, және Жакелин, ол жазушы атанды. Дюпуй Францияның Ривьера жағалауында, Канн қаласында үй иесі болды. 1969 жылдың 21 мамырында Дюпуй осы жерде жүрек талмасынан қайтыс болды.