Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Курстың күрт, еріксіз өзгеруі
Abrupt, involuntary change in course
Курстың күрт, еріксіз өзгеруі – кеме рулінің тиімсіздігіне байланысты бағытты басқаруды жоғалту салдарынан, кеме бағытының желге қарай күрт өзгеруі. Бұл жел немесе толқын әрекетінен туындауы мүмкін. Желдің күрт соғуы желкенді кемені жанына қарай иілтеді, соның салдарынан рулі судан көтеріледі. Толқын әрекеті рульдің тиімділігін төмендеткен кезде, моторлы және желкенді кемелердің екеуі де курстың күрт өзгеруіне ұшырауы мүмкін. Бұл қауіп, толқындардың қозғалыс бағытымен бірдей бағытта жүргенде пайда болады. Екі жағдайдың бірінен де басқаруды жоғалту көбінесе кемені толқындарға перпендикуляр қалпына келтіреді, ал ауыр жағдайларда, инерция салдарынан кеме құлауы мүмкін. Су асты кемелерінің жұмысымен байланысты басқа мағынасы – терең толқынның ең төменгі нүктесінде, бетіне жақын жүретін су асты кеменің күтпеген жерден су бетіне шығуы.
A broach is an abrupt, involuntary change in a vessel's course, towards the wind, resulting from loss of directional control, when the vessel's rudder becomes ineffective. This can be caused by wind or wave action. A wind gust can heel (lean) a sailing vessel, lifting its rudder out of the water. Both power and sailing vessels can broach when wave action reduces the effectiveness of the rudder. This risk occurs when traveling in the same general direction as the waves are moving. The loss of control from either cause usually leaves the vessel beam on to the sea, and in more severe cases the rolling moment may cause a capsize. An alternative meaning in the context of submarine operation is an unintended surfacing of a shallow running submarine in a deep wave trough.
Жел
Желдің әсерінен кеме желден алыстаған кезде, кенеттен желдің күші артып, желкендер шамадан тыс жүктеліп, кеменің күшті қисайуы мүмкін. Қисайу рульдің тік сызықтан ауытқуына, су ағынының рульге тигізетін көлденең күшін азайтуына себеп болады. Ең нашар жағдайларда, қисайу рульді судан көтеруі мүмкін. Бағытты басқару қабілетін жоғалтқаннан кейін кеме желге қарай бұрылады. Осы процесте кеме көлденеңге жақын қисайып, тізгіндейтін жағдайға түсуі мүмкін. Мұндай басқаруды жоғалтуға дейін кеме мачтасының тербелісі және бағытының өзгеруі мүмкін, мұндайда рульді басқарушы адам бақылауды сақтауға тырысады. Желдің күшті соғуынан бастау алған тізгінге толқындар да себеп болуы мүмкін.
Broaching caused by wind action may occur when a vessel is sailing away from the wind and its sails are suddenly overpowered by a gust of wind, causing it to heel excessively. Heeling alters the rudder's orientation, away from vertical, reducing the horizontal force which water can apply as it flows past the rudder. In extreme cases, heeling can raise the rudder out of the water. With loss of directional control, the vessel turns into the wind. In the process, the vessel may heel close to horizontal and may capsize. Such loss of control may be preceded by oscillations of the vessel's mast and course, as the person steering attempts to maintain control. Wave action may contribute to a broach initiated by wind gusts.