Кіріспе

БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің кеңейтілуіне қарсы елдер тобы – «Кофе клубы» деген лақап атымен белгілі, 1990-шы жылдары Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесіндегі тұрақты орын санын арттыру мүмкіндігіне қарсы туған қозғалыс. Италияның жетекшілігімен, ол G4 елдерінен (Бразилия, Германия, Үндістан және Жапония) келіп түскен тұрақты орынға үміткерліктеріне қарсы тұруды көздейді және Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесінің құрылымы мен мөлшері туралы кез келген шешім қабылдамас бұрын консенсусқа қол жеткізуді талап етеді.

Тарих

Италия, елшісі Франческо Паоло Фулчи арқылы, Пәкістан, Мексика және Египетпен бірге 1995 жылы «Кофе клубын» құрды. Төрт ел Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты мүшелерінің санын арттыру ұсынысын қабылдамаумен бірікті, оның орнына тұрақты емес орындықтарды кеңейтуді қалады. Көп ұзамай Испания, Аргентина, Түркия және Канада сияқты басқа елдер де бұл топқа қосылды. Ұзақ уақыт өтпей, Азия, Африка және Латын Америкасынан 50-ге жуық ел топқа мүше болды. Бұл топтың мақсаты – тұрақты емес мүшелердің санын оннан жиырмаға дейін ұлғайту еді. Тұрақты емес мүшелер Бас Ассамблеямен екі жыл мерзімге сайланады және тиісті географиялық топтардың шешіміне байланысты бірден қайта сайлануға құқылы болар еді. «Қауіпсіздік Кеңесінің реформасы» деген атаумен жарияланған мәтіннің басқа мүшелері мен қолдаушылары Аргентина, Колумбия, Коста-Рика, Мальта, Мексика, Сан-Марино, Испания және Түркия болды. Бұл ұсыныс қабылданбаса да, бастама мүше мемлекеттер арасында, соның ішінде тұрақты мүше Қытайдың арасында кең келісімге келді. 2009 жылдың 20 сәуірінде Италия, UfC тобының өкілі ретінде, келісімге жетуге бағытталған нақты әрекет ретінде реформаның жаңа моделін ұсынды. Құжатта жаңа санаттағы орындықтар құру ұсынылды, олар тұрақты емес, бірақ ұзақ мерзімге (3-5 жылға дейін) сайланатын болар еді, бірақ бірден қайта сайлану мүмкіндігі болмайтын еді. Бұл жаңа орын жеке ұлттық елдерге емес, аймақтық топтарға ротациялық принцип бойынша бөлінетін еді. Орындықтардың дәстүрлі санаттарына қатысты, UfC ұсынысы ешқандай өзгеріс енгізбейді, тек тұрақты орынға иелік ететін топтардың арасында шағын және орта көлемді мемлекеттерді қосуды қарастырады. Бұл ұсыныс вето құқығы мәселесін де қамтиды, ветоны толығымен жоюдан бастап, оны тек VII тараудың мәселелеріне ғана шектеуге дейін әртүрлі нұсқаларды ұсынады. Соңғы кезеңде Италия G4 ұсынысын, сондай-ақ Африка Одағының ұсынысын қабылдамады және тіпті G4 елдерінің әділетсіз мінез-құлқына наразылық білдірді. Италияның пікірінше, G4 «демеушілік деңгейінің болжамына» сүйене отырып, UfC ұсынысын күн тәртібінен шығаруға тырысады. Сонымен қатар, Италия 2009 жылдың сәуірінде жаңа ұсыныс жасап, икемділік танытқанын, ал G4 2005 жылғы құжатында тоқтап қалғанын айтады. Италияның ағымдағы талқылаулардағы белсенді рөлі 2009 жылдың ақпан айында, үкіметаралық келіссөздер басталғанға дейін басталды, ол кезде Сыртқы істер министрі Франко Фраттини Қауіпсіздік Кеңесін реформалауға ортақ жол табу үшін 75-тен астам елді қабылдады. 2011 жылдың мамыр айында Римде өткен топ отырысына қатысқан мүше мемлекеттердің саны 120-ға жетті.