Кіріспе

Құс түрі

Сұр баслы бұлақ (Brachypodius priocephalus) – бұлақтар тұқымдасының (Pycnonotidae) мүшесі. Ол Үндістанның оңтүстік-батысындағы Батыс Гаттарға ендемик, Гоадан бастап Тамилнадқа дейін, 1200 метрге дейінгі биіктікте кездеседі. Олар негізінен өзендер мен орман ішіндегі батпақты жерлерге жақын қалың қамыс немесе бұталарда табалады. Олардың ерекше дауысы тығыз өсімдіктер арасында көрінбейтін олардың болуын аңғартады.

Таксономия және жүйелеу

Сұрбас бұлбұлды алғаш рет Томас Джердон Brachypus priocephalus деген атпен сипаттаған. Эдвард Блайт оны Brachypodius poiocephalus түріне көшірді, түр эпитетін қате түрде "өзгертіп", кейіннен әдебиетте шатасу тудырды. Бұрынғыда кейбір мамандар бұл түрді Ixos, ал кейін Pycnonotus туысына жатқызған. "Сұрбас бұлбұл" деген жалпы атау сарықарны бұлбұлға да қолданылады.

Сипаттама

Бұл бұлақ ылғалды, кең жапырақты, мәңгі жасыл орманды, бамбук пен тығыз өсімдіктермен мекендейді. Оның қауырсындары зәйтүн жасыл, басының, мойны мен мойынтүйегі орташа сұр түсті. Маңдайы сары-жасыл. Арқасы мен қанаттары зәйтүн жасыл, құйрыққа қарай жарықтайды. Құйрық үстінде қара жиекті сары жасыл қауырсындары бар, бұл жолақты көрініс береді. Бүйірлері қара және сұр жиекті. Құйрық астының қауырсындары сұр. Мұқарасы жасыл және сұр, ал аяқтары қызғылт сары. Көздің қабыршағы айқын көкшіл ақ. Құйрығы орталық қауырсындары сұр (оське қара түсті), ал сыртқылары қара және кеңінен сұр түсті ұштармен жабылған. Екі жынысы да ұқсас, бірақ жас құстардың басы қара зәйтүн түсті, ал маңдайындағы сары түс солғын. (Ұзындығы 143-152 мм; басы 33-35 мм; құйрығы 74-77 мм) Дауысы өткір «чраник». Жұмыртқалары ашық қызғылт-лаванды түсті, кең ұшында қызыл дақтар жиі орналасқан. Екі ата-ана да жұмыртқаны күтуге және балаларын тамақтандыруға қатысады. Балалар 11-13 күннен кейін ұядан ұшып кетеді.

Тамақтандыру

Тамақ режимі негізінен жемістерден (>65%) және жұмырқасыз жануарлардан (>30%) құралады. Жемістердің ішінде Symplocos cochinchinensis, Antidesma menasu, Clerodendrum viscosum, Syzygium cumini, Litsea floribunda, Maesa indica, Callicarpa tomentosa, Leea indica және Lantana camara түрлері бар.

Басқа дереккөздер

Балакришнан, Перот (2007). Үндістанның Батыс Гаттарындағы сұрбас бұлбұл (Pycnonotus priocephalus) түрiнiң жағдайы, таралуы және экологиясы. PhD диссертациясы. Бхаратхяр университеті, Коимбатур.