Кіріспе

Оқушылар бір-біріне пәнді үйрететін оқыту әдісі. Педагогика саласында оқыту арқылы оқыту – оқушыларға материалды үйрену және оны басқа оқушыларға түсіндіру үшін сабақтар дайындау әдісі. Бұл әдіс пәннің өзімен қатар өмірлік дағдыларды қалыптастыруға баса назар аударады.

Өмірбаян

Оқушылардың бір-біріне оқыту әдісі ежелден келе жатыр. Көбінесе бұл ресурстардың жетіспеушілігіне байланысты болды. Оқушылардың оқыту арқылы білім алуын мақсатты түрде жақсартуға бағытталған жүйелі зерттеулер 20 ғасырдың ортасында басталды. 1980 жылдардың басында Жан Пол Мартин француз тілін шет тілі ретінде оқыту контекстінде студенттердің бір-біріне оқыту тұжырымдамасын жүйелі түрде әзірледі және көптеген жарияланымдарда оған теориялық негіз берді, соның салдарынан неміс тілінде Lernen durch Lehren деп аталды, оны LdL деп қысқартты. 2008 жылы Мартин зейнетке шықты, бірақ ол белсенділігін жойған жоқ, ал Йоахим Гржега LdL-ды дамыту және таратуды өз мойнына алды.

LdL әдісі

Мұғалім дайындық жасағаннан кейін, оқушылар өздерінің оқу және оқыту процесіне жауапты болады. Жаңа материал кішкентай бөлімдерге бөлінеді және үш адамнан аспайтын оқушылар топтары құрылады. Мұғалім белсенді түрде қатысып, оқытуды жүзеге асыратын оқушылар қиналғанда немесе оқушылар материалды түсінбегендей сезілгенде, қосымша түсіндірулер беруге немесе көмек көрсетуге дайын тұрады. Бұл әдістің артықшылығы – білім алушыға пәнді түсіндіру үшін басқа адамның қатысуы міндетті емес. Бұл идея бағдарламалық жасақтамада қолданылатын «резеңке қазды жөндеу» әдісіне ұқсас, онда бағдарламашы кодтың әр жолын резеңке қаз сияқты тірі емес нысанға түсіндіру арқылы, өзгелердің көмегінсіз кодтағы қателерді анықтай алады. Сол сияқты, физик Ричард Фейнман жасаған Фейнман әдісінде адам белгілі бір ақпаратты баланың түсінуіне жеткілікті деңгейде түсіндіруге тырысады, қажет болған жағдайда жаңа аналогиялар ойлап табады. Егер жазушы түсіндіруге қиындық туындаған мәселеге келсе, ол тақырыпты қайта оқып немесе зерттейді, оны түсіндіре алатынша.

Оқу мен оқытудың ауыстырылуы

Дәстүрлі оқытушының оқыту стиліндегі сабақтарды кері оқытуға айналдыруға немесе олармен үйлестіруге болады. Әрбір (дәстүрлі/кері) лекциядан бұрын және кейін студенттерден Лайкерт шкаласы бойынша анонимді бағалау деректері жиналады, бұл үздіксіз мониторинг/көрсеткіш тақтасын құруға мүмкіндік береді. Жоспарланған кері оқыту сабақтарында мұғалім сабақ материалдарын сабақтан бір апта бұрын студенттерге беріп, оларды баяндама дайындауға жібереді. Студенттердің шағын топтары үй тапсырмасының орнына лекция тарауларын зерттейді, содан кейін оларды өз сыныптастарының алдында оқып береді. Кәсіби лектор топтық баяндамалардың соңында оларды талқылайды, толықтырады және кері байланыс береді. Осылайша, кәсіби лектор студенттерге дайындық және тікелей эфирдегі өнер көрсетуде көмектесетін жаттықтырушы рөлінде әрекет етеді.