Кіріспе

Scylla serrata (көбінесе саздық краб немесе мангроу краб деп аталады, бірақ екі аталым да нақты емес, сондай-ақ қара краб) – Африка, Австралия және Азияның эстуарийлері мен мангроуларында кездесетін экологиялық маңызды краб түрі. Көбінесе олардың қабықтарының түсі терең, дақтанған жасылдан алып, күңгірт қоңырға дейін болады.

Тарату

S. serrata табиғи ареалы Үнді-Тынық мұхитында орналасқан. Ол Оңтүстік Африкадан бастап, Үнді мұхитының жағалауы бойында, әсіресе Шри-Ланкада, Оңтүстік-Шығыс Азия архипелагына дейін, сондай-ақ Жапонияның оңтүстігінен оңтүстік-шығыс Австралияға, Жаңа Зеландияның солтүстігіне және Фиджи мен Самоаға дейін таралады. Бұл түр Гавайи мен Флоридаға да әкелінген. Гавайиде сазды крабтарды көбінесе Самоа крабтары деп атайды, себебі олар бастапқыда Америка Самоасынан импортталған. Бұл крабтардың ірілігімен және еттілігімен танылғандықтан, олар көп жылдар бойы жоғары сұранысқа ие болды. Крабтардың көп аулануы салдарынан, жергілікті билік 6 дюймнан (арқасының ені) кіші крабтарды аулауды шектеді және кез келген мөлшердегі ұрғашы крабтарды аулауға тыйым салды.

Экология

Квинслендтегі Десепшн шығанағындағы сулы-сулы жерлерді зерттеу кезінде жас крабтардың (карпастың ені) мангроу аймағында тұрып, судың төмендеуі кезінде сол жерде қалатыны, ал кіші ересектер судың жоғары түсуі кезінде суаралық аймаққа жем іздеу үшін көшіп, судың төмендеуі кезінде су астындағы суларға қайтатыны анықталды. Ересек крабтар (және одан ірілері) негізінен төмен су белгісінен төмен ұсталды, ал судың жоғары деңгейінде суаралық аймақта аз ғана саны ұсталды. Бұл крабтар өте каннибалдыққа бейім; крабтар қабығын ауыстырғанда, қатты қабығы бар басқа крабтар кейде қабығын ауыстырып жатқан крабтарға шабуыл жасап, оларды жеп қояды. Аналықтары миллионнан астам бала туа алады, олардың денесі шамамен 2 метрге дейін өседі және қабығының ені 2 метрге дейін жетеді.