Кіріспе

Қабықшалылар тұқымдасы

Аспан крабтары – Ocypodinae кіші тұқымдасына жататын, жартылай құрлықта тіршілік ететін крабтар. Олар тропикалық және субтропикалық аймақтардың жағалауларында кең таралған, таяз су астындағы құмда терең қуыстарда мекендейді. Олар кез келген қоректі жейтін және шағын жануарларды аулайтын жануарлар. "Аспан крабы" деген атау олардың түнгі уақытта белсенді болуынан және әдетте ақшыл түсті болуынан шыққан. Оларды кейде құм крабтары деп те атайды, бірақ бұл атау осы кіші тұқымдасқа жатпайтын басқа да крабтарға қатысты қолданылады. Кіші тұқымдастың ерекшеліктері: бір қысқышы екіншісінен ірі, қалың және созылған көз сабақтары, қорап тәрізді дене. Дегенмен, қысқыштардың мөлшерінің айырмашылығы шаяншақ крабтарындағыдай айқын емес. Бұл кіші тұқымдасқа екі туысқа жататын 22 түр кіреді.

Таксономия

Ocypodinae – Ocypodidae тұқымдасының екі кіші тұқымдасының бірі, екіншісі – скрипкашы крабтар кіші тұқымдасы, Ucinae. Екі кіші тұқымдастың да өкілдерінде тырнақ тікұшақтарының (келипедтер) бірі екіншісінен әлдеқайда ірі болады. Алайда, бұл ерекшелік тек еркек скрипкашы крабтарда ғана байқалады, ал еркек және әйел жынды крабтардың тырнақтары әртүрлі өлшемде болады. Бұл айырмашылық еркек скрипкашы крабтарда одан да айқын көрінеді. Скрипкашы крабтардың қабығы алдыңғы жағынан кеңейтілген, ал жынды крабтардың қабығы көбінесе қорап тәрізді болады. Соңында, жынды крабтардың көздері үлкен және созылған көз сабаларымен жабдықталған, мүйізді қабығы көз сабасының бүкіл төменгі бөлігін жабады, ал скрипкашы крабтардың көз сабалары ұзын және жіңішке, мүйізді қабығы кішкентай және сабаның ұшында орналасқан. Ocypodinae бұрын монотиптік деп есептелген, оның құрамында тек Ocypode туысы болған. Бірақ 2013 жылы Кацуши Сакай мен Майкл Тюркай бұғаз жынды крабын гоноподтарының (копуляциялық органдарға айналған қосымшалар) ерекшеліктеріне байланысты Hoplocypode деген жеке туысқа қайта жіктеді.