Кіріспе

Кембриядағы Руз немесе Рузкот – Англияның Кембрия графтығындағы Фурнесс қаласындағы Барроудың шағын ауданы және әкімшілік бөлігі. "Руз" сөзі кельт тілінде "сортаң" немесе "қияқ дала" мағынасын білдіреді, ал Рузкот атауындағы "кот" жұрнағы "шатыр" немесе "шатырлар" дегенді білдіреді ("коттедж" сөзі де осы "кот" сөзінен туындаған). Руз коттедждері салынар алдында және Корнуолл кеншілері келмей тұрып, Руз сөзі "гусь" сөзіндегідей қатты "с" дыбысымен айтылған, бірақ қазір Корнуолл акцентінің әсерінен жергілікті тұрғындар арасында "Руз" деп айтылады. Руз теміржол станциясы – Барроу аймағындағы Фурнесс желісінде сақталған аз станциялардың бірі. Руз ауданы Ремпсайд және Станка елді мекендерін, сондай-ақ Пил және Роа аралдарын қамтиды, солтүстікке қарай Аббот Вуд табиғат қорығына дейін созылады. 2023 жылдың сәуір айында жаңа Вестморленд және Фурнесс жергілікті билігі құрылғаннан кейін бұл аудан Риздейл ауданымен біріктіріледі.

Тарих

Руз кем дегенде 945 жылдан бері бар. Роуз Домсдей кітабында Хоугун хандығының құрамындағы қалалардың бірі ретінде тілге алынған, оны Нортумбрия графы Тостиг Годвинсон басқарған. Рузкотт пен Руз бастапқыда екі бөлек елді мекен болған. Рузкоттты 1107 және 1152 жылдар аралығында Майкл ле Флеминг (Олдингем) құрған. 1157 жылы Роуз және Рузкотт екеуі де Фернесс аббаттығына қарасты шаруашылықтар болды. 1537 жылы аббаттық таратылғаннан кейін, олар аббаттықтың қалған жерлерімен бірге Корольдікке қайтарылды. Roose атауы көбінесе 19 ғасырдағы Roose Cottages елді мекенін білдіреді, ол солтүстік және оңтүстік қатарларынан тұратын екі негізгі көшеден құралған. Бұл үйлер аймақ маңызды кен өндіру орталығы ретінде дамыған кезде, Станк пен Ярлсайдта жаңа кен орындары ашылғанда салынған. Олардың көпшілігі Корнуоллдан шақырылған қалайы кеншілерімен қоныстанған. 1881 жылғы халық санағында халықтың көп бөлігі Корнуоллда (70%) туған. Коттедждерді 1876-1878 жылдар аралығында кен орындарының иелері, "Гематит" кен компаниясы салған. Роуз сонымен қатар 1878 және 1879 жылдар аралығында салынған және 1880 жылдың ақпан айында ашылған жұмыс үйіне де ие болды. Онда 300-ге жуық адам болған. Кейіннен ол Roose ауруханасына айналдырылды, бірақ 1980 жылдары Фурнесс аудандық ауруханасы ашылғаннан кейін жабылып, содан соң бұзылды. Қазіргі уақытта бұл жердің көп бөлігі тұрғын үйлермен салынған.

Руз бүгін

Рузкоттың қазіргі заманғы кеңеюі – Холбек немесе Ярлсайд иелігі. Онда ХХ ғасырдың басындағы тұрғын үйлер болғанымен, негізінен 1960 жылдардан бастап Холкер иелігінің жерінде құрылыс салу арқылы дамытылып, кеңейтілді. Аймақ батысында Ярлсайд жолымен, оңтүстігінде Лис-Лейнмен шектеледі. Көшелердің көпшілігі ағаштардың аттарымен аталады. Рузде сүт зауыты бар, ал тарихи тұрғыдан аймақта бірнеше фермалар болған. Roosecote фермасы әлі де жұмыс істеп тұр, Roose Farm қазір жеке тұрғын үй, ал тағы бірі, қазір Холбектің бөлігі, 1980 жылдары Crofters пабына айналдырылды. Рузкотқа Руз теміржол станциясына жақын орналасқан Олд Руз және Ship Inn төңірегіндегі шағын үйлер де кіреді. Теміржол аялдамасының солтүстігінде, қазіргі Қызыл өзен деп аталатын өзенде жүгері диірмені орналасқан, бірақ ол 1847-1891 жылдар аралығында бұзылған. Руз теміржол станциясы (жұмыскерсіз аялдама), қала маңына қызмет көрсетеді, Furness желісінде орналасқан, ол Барроу, Миллом, Ульверстон, Гранж-овер-Сэндс және Ланкастер қалаларымен байланыстырады. Аймақта пошта бөлімі, екі дүкен, екі паб және екі бастауыш мектеп – Roose және Yarlside бар. Roose ауруханасы (1980 жылдары жабылды) соңғы жылдары гериатриялық және гинекологиялық бөлімшелерді қамтыды, ал аурухананың орнында жаңа тұрғын үйлер салынды. Рузкотта үш шіркеу бар, олардың екеуі жабылды. 1967 жылы салынған және Солтүстік қатарда орналасқан St Perran’s англикандық-методисттік ортақ шіркеуі 2014 жылы қолданыстан шығарылып, 2016 жылы бұзылды. Оның орнына үй салынды. Stonedyke методистік шіркеуі 1877 жылы ашылып, 1991 жылы жабылды. Ғимарат жеке меншікте және құлай жатқан күйде. Соңында, 1840 жылы салынған Рэмпсайдтегі St Michaels шіркеуі. Бұл аймақтағы жалғыз сақталған шіркеу, бірақ қауымның азаюы мен күтіп ұстау шығындарының артуына байланысты, шіркеу жабылуы немесе тіпті бұзылу қаупінде тұр. Roosecote электр станциясы көмірден газдан электр энергиясын өндіруге ауыстырылды. Morecambe Bay және Ирландия теңізіндегі газ кен орындарынан газ Роуз және Рэмпсайд арасында орналасқан British Gas терминалында жағаға шығады. Зауыт 2012 жылы тоқтатылып, 2014-2015 жылдар аралығында бұзылды. Оның орнында жаңа, кішкентай резервтік және сақтау газ зауытын салу жоспарлануда. Сондай-ақ, құрылыс кезінде бұл жерде Ұлыбританиядағы ең үлкен батарея орналасқан (электр желісін тұрақтандыру үшін қолданылады).