Кіріспе

Лио Толстойдың "Соғыс және бейбітшілік" романындағы кейіпкер Наталья "Наташа" Ильинична Ростова (/iː//12= //20= //v//19='//18=oʊ//17=t//16=s//15=.//14=oʊ//13=r//11='//lj//10=ɑː//9=n//8=.//7=tʃ//6=iː//5=n//4='//iː//21=ɑː/; Наталья "Наташа" Ильинична Ростова, Розмари Эдмондс нұсқасында Наташа Ростов деп аталған; кітапта көрсетілгендей, 1792 жылы туған) – Лио Толстойдың 1869 жылғы "Соғыс және бейбітшілік" романының басты көркем кейіпкері. Ол – Илья Ростовтың әдемі, сүйкімді, мейірімді және жомарт ақсүйек қызы. Наташа Толстойдың қарындасы Таня Бехрс және Толстойдың әйелі София Толстаяның (Бехрс) образынан жасалған.

Өмірбаян

Роман 1805 жылы басталады, онда Наташа – 13 жасар қыз, граф Илья Ростов пен графня Наталья Ростованың қызы. Ол Ростовтардың егістігінде анасы Анна Михайловнамен бірге тұратын жас ханзада Борис Друбецкойге ғашық болады. Наташа Ростовтарға жиі келетін граф Пьер Безуховпен жақын дос болады. Борис генерал Михаил Кутузовтың штабында қызмет ету үшін кеткенде, олардың достығы үзіледі. Өзінің алғашқы кешінде Пьер оны ханзада Андрей Болконскиймен таныстырады. Олар ғашық болып, никелеседі, бірақ Андрейдің әкесі бұл одаққа қарсы шығады. Ол Андрейді үйленуді бір жылға кейінге шегеруге мәжбүр етеді, осы уақытта ол Еуропаға саяхаттап, ұлына ұстаз іздейді. Андрейдің әкесіне жасаған сапар Наташа мен Андрейдің қарындасы Марияның арасында араздық тудырады. Андрейдің болмаған кезінде ханзада Анатолий Курагин мүмкіндікті пайдаланып, бұрын үйленгеніне қарамастан, Наташаға махаббат білдіреді. Ол оның сүйкімділігіне еріп, Курагинмен қашып кетуге тырысады. Бірақ Наташаның туысы Соня осы жоспарды орындамауға көмектеседі, содан кейін Наташа Мария ханшайымына хат жазып, никеден бас тартады. Қашып кету жоспары сәтсіз аяқталғаннан кейін, Наташа өзіне-өзі қол жұмсауға тырысады. Дәрігер оны өлімнен арашалайды. Наполеон Ресейге басып кіргенде, Ростовтар өздерінің иеліктерін тастап, Мәскеудегі үйлеріне көшуге мәжбүр болады. Ростовтар Мәскеуді эвакуациялауды жоспарлағанда, олардың ата-анасы жараланған әскерлерді тасымалдау үшін көліктерді пайдаланады, сонда Наташа Андрейдің жараланғандардың арасында екенін біледі. Ол бар күшін оның күтіміне жұмсайды. Француз әскері Мәскеуден шыққаннан кейін Наташа Андрейдің қарындасы Мариямен қайта кездеседі, және олар Андрей қайтыс болғанға дейін бірге оны емдейді. Олар Пьермен қайта қосылады, оның бұрынғы әйелі Хелен қайтыс болады. Наташа мен Пьер бір-біріне ғашық болады. Ақырында олар үйленеді және төрт балалары болады.

Бейімделулер

Наташа Ростованың кейіпкерін кинода немесе теледидарда сомдау қиын, себебі ол кітаптың бірінші бөліміндегі 13 жасар қызбен бастап, романның соңында 28 жастағы төрт баланың анасына айналады. Наташа Ростова рөлін көптеген актрисалар сәтті сомдады. 1956 жылы Одри Хепберн "Соғыс және бейбітшілік" фильмінде (режиссері Кинг Видор) Наташа рөліне бекітілді. Ол ең үздік британдық актриса номинациясы бойынша BAFTA сыйлығына және драмалық туындыдағы ең үздік актриса үшін «Алтын глобус» сыйлығына ұсынылды. Сонымен қатар, Харлоу Робинсон Хепберннің «көрнекі тұрғыдан әсерлі Наташаны» жасағанын жазды. Басқа қойылымдардың арасында 1972 жылғы BBC мини-сериалында (Пьер рөлінде Энтони Хопкинс), Сергей Бондарчуктың нұсқасында Людмила Савельева, 2007 жылғы мини-сериалда Клеменс Поэси және Нью-Йорк музыкалық адаптациясында Дене Бенттон (Филиппа Су Офф-Бродвей) бар. «Наташа, Пьер және 1812 жылғы Ұлы комета» 2017 жылы 12 «Тони» сыйлығына ие болды. 2016 жылы BBC One арнасында роман бойынша түсірілген алты бөлімдік драмада Лили Джеймс Наташа Ростова рөлін ойнады.

Ғылыми қабылдау

Әдебиет энциклопедиясы Наташаның «әлбетте Толстойдың идеал әйелі» екенін айтады, ал «Академиялық американдық энциклопедия» оны «импульсивтілік пен спонтандылықтың бейнесі» деп сипаттайды. Романның соңында оның кейіпкерінің қуанышты, жанды, нәзік сұлулықтан күйеуі мен балаларына ғана қызығушылық танытатын, семіз, ұқыпсыз әйелге айналуы сынға түседі. Доротеа Барретт мұны «Адам Бед» романының соңындағы Дина Морристің аналық бейнесімен салыстырып, оны «орынсыз, тіпті қорлаушы» деп атайды.