Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эрнст Иоганн фон Бирон (Эрнст Иоганн фон Бирон; 23 қараша 1690 [ескі стиль бойынша 13 қараша 1690] – 29 желтоқсан 1772 [ескі стиль бойынша 18 желтоқсан 1772]) – Курляндия және Семигалия герцогы (1737–1740 және 1763–1769) және 1740 жылы Ресей империясының қысқа мерзімге регенті.
Ernst Johann von Biron (Ernst Johann von Biron; Эрнст Иоганн Бирон; (link=no); 23 November 1690 [O. S. 13 November 1690]29 December 1772 [O. S. 18 December 1772]) was a Duke of Courland and Semigallia (1737–1740 and 1763–1769) and briefly regent of the Russian Empire in 1740.
Алғашқы жылдар
Бирон Эрнст Иоганн фон Бюрен ретінде Кальнциемс қаласында, Семигалияда Карл фон Бюреннің (1653–1733) және оның әйелі Катарина Хедвиг фон дер Рааб туленнің (1660–1740) екінші ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі Карл фон Бюрен (1674 жылы қайтыс болды) Курляндия герцогы Якоб Кеттлердің қызметінде болған және қожайынынан шағын мүлік алған, осы мүлікті Биронның әкесі мұра етіп алды, және Бирон осы жерде дүниеге келді. Ол Кенигсберг академиясында білім алды, бірақ тәртіпсіз мінез-құлқы үшін академиядан қуылды. 1714 жылы ол Ресейде бағын сынауға шықты, бірақ Брансвик-Люнебургтың ханшайымы Шарлоттаның кеңсесінде, патшайым Алексей Петровичтің әйелінің кеңсесінде жұмысқа орналасуға тырысып, сәтсіз аяқтады. Ресейде сәттілікке жете алмаған Бирон біраз уақыттан соң Митауға (Курландия) қайтып келді, онда оның бір әпкесі Курляндияның регенті Аннаға қызмет ететін күйеу жігіт болды, және ол биліктегі министр Петр Бестужевтің назарына ілікті. Әпкесінің араласуы және министрдің қолдауы арқасында Бирон Аннаның сарайына жол таба алды. Кейін, оның қамқоршысы болмаған кезде, сұлу, тартымды Бирон оны Аннаның көңілінен орын алып, тіпті Бестужевтің және оның отбасының жазалануына және елден қулуына себепкер болды. Осы уақыттан бастап Аннаның өмірінің соңына дейін Биронның Аннаға әсері зор болды, және ол Анна Ресейді император ретінде басқарған кезеңде өмірінің шыңына жетті.
Biron was born as Ernst Johann von Bühren in Kalnciems, Semigallia as a second son of Karl von Bühren (1653–1733) and his wife Katharina Hedwig von der Raab genannt Thülen (1660–1740). His grandfather Carl von Bühren (died in 1674) had been a groom in the service of Jacob Kettler, Duke of Courland, and had received a small estate from his master, which Biron's father inherited and where Biron himself was born. He received some education at the academy of Königsberg, but was expelled from there for riotous conduct. In 1714, he set out to seek his fortune in Russia, and unsuccessfully solicited a place at the offices of Princess Charlotte of Brunswick Lüneburg, wife of the Tsarevich Alexei Petrovich. Unsuccessful in Russia, Biron returned after a while to Mitau (Courland), where one of his sisters, who served as a lady in waiting to Anna, regent of Courland, had become the fancy of the ruling minister, Peter Bestuzhev. Through his sister's intercession and the minister's favour, Biron gained a place at Anna's court. Later, during his patron's absence, Biron, a handsome, insinuating fellow, succeeded in supplanting him in Anna's favour, and even procuring the disgrace and banishment of Bestuzhev and his family. From this time to the end of her life, Biron's influence over Anna was paramount, and he would be at the pinnacle of this life during the period when she ruled Russia as Empress Anna.
Ресейді басқару
1723 жылы Бирон регент Аннаның келіншегі және Балтық елінің ақсүйекінің қызы Бенина Готтлиб фон Трота фон Трейденге (1703–1782) үйленді. Аннаның Биронмен арадағы қарым-қатынасын жасыру мақсатымен осы үйлену ұйымдастырылғаны айтылады, алайда бұл одақ үйлесімді және бақытты болды. Оның әйелі Биронға Аннаның сүйіктісі және сенімді серігі болған жылдары ғана емес, сонымен қатар оның қайтысынан кейін Сібірге 20 жылдық жер аударылуында да Бенинамен бірге болды. Олардың үш баласы болды: Курляндияның ханзадасы Петр, Карл Эрнст фон Бирон (1728–1801) және Хедвиг Елизавета. 1730 жылы Анна Ресей тағына көтерілді. Бирон және оның әйелі Мәскеуге көшіп, кеңесші және келіншектің лауазымдарын сақтап, көптеген құрметтер мен байлыққа ие болды. Аннаның таққа отыруында (1730 жылғы 19 мамыр) Бирон жоғары палата шенеунігі болып тағайындалды, империя графы болды және жылына 50 000 крона кіріс беретін Вендендегі иелік алды. Осы оқиғада оның есімі алғаш рет сот құжаттарында «Бирон» деп (емес «Бирен») жазылды және ол француз герцогы Бирон әулетінің гербын қабылдады деп айтылады, бірақ оның осы әулетке ешқандай қатысы болған жоқ. Империя Кеңесі Аннадан аристократиялық конституция алуға тырысты, бірақ ол Долгоруки және Галицин сияқты қуатты ақсүйектерді жаншып, өзінің сенімін тек Биронға артты, ол империяның іс жүзіндегі билеушісіне айналды. Оның императрицаға деген ықпалы ерекше болды, қажет болған жағдайда Биронның жаулары мен қарсыластары жойылды, тіпті 1000-нан астам адам өлім жазасына кесілді, ал Сібірге жер аударылғандардың саны 20 000–40 000 аралығында деп есептеледі. Ал қарапайым халық ауыр салықтармен қиналып, қысымға ұшырады. Орыстар осы билік жылдарын «Бироновщина» және «Германдық иелік» деп сипаттады. Дегенмен, ол өзін қабілетті басшы ретінде көрсетті және Романов әулетінің тікелей ұрпақтарының жоқтығы мен императрицаның мұрагерлерінің болмауы салдарынан қиындықтар туындауы мүмкін болған кезде империяда тәртіпті сақтап тұрды. Аннаның Ресейдегі билігінің соңғы жылдары Биронның билігі мен байлығы едәуір өсті. Оның пәтері сарайда императрицаның пәтеріне жақын орналасқан, ал оның киімдері, жиһазы және ат-арбалары оныкінен кем емес, тіпті одан да сәнді болды. Оның күміс заттары француз елшісін таң қалдырды, ал оның герцогинясының алмаздары ханзадалардың қызғанышын тудырды. Мемлекеттік департамент оның бие және тұқымдық аттарына күтім жасады. Оның барлық жерде жер иеліктері болды. Ресей сарайына берілген параның жартысы оның қазынасына түсті.
In 1723, Biron married Benigna Gottlieb von Trotha gt Treyden (1703–1782), lady in waiting to Regent Anna and the daughter of a Baltic nobleman. The marriage, which was reportedly arranged by Anna in an attempt to conceal her own relationship with Biron, proved harmonious and felicitous. His wife remained devoted to Biron not only throughout his years as Anna's favorite and confidant, but also during his two decades of exile to Siberia after her death, which Benigna shared with Biron. They had three children together, a son, Peter, prince of Courland, a son Karl Ernst von Biron (1728–1801) and a daughter, Hedvig Elizabeth. In 1730, Anna was elevated to the Russian throne. Biron and his wife moved to Moscow, both of them retaining their position as adviser and lady in waiting, and received many honours and riches. At Anna's coronation (19 May 1730), Biron was appointed grand chamberlain, made a count of the Empire, and granted an estate at Wenden with an income of 50,000 crowns a year. It was on this occasion that his name was first rendered in court documents as 'Biron' (rather than 'Biren'), and he is said to have adopted the arms of the French Ducal House of Biron, to which house he did not in fact have the slightest connection. The Council of the Empire attempted to secure from Anna an aristocratic constitution, but she crushed the powerful nobility, notably the Dolgorukis and the Galitsins, and placed her reliance exclusively on Biron, who became for all practical purposes the ruler of the Empire. His ascendancy over the empress was unshakable, and whenever required, Biron's enemies and rivals were swept out of the way quite literally; he is said to have caused over 1000 executions, while the number of persons exiled by him to Siberia is estimated at between 20,000–40,000. Meanwhile, the common people were ground down by taxation. Russians have described this reign as the Bironovshchina and the "German yoke." Nevertheless, he showed himself an administrator of considerable ability, and maintained order in the Empire at a time when troubles could have been expected, because the main Romanov line was now extinct, and even the empress did not have children or definite heirs. During the latter years of Anna's reign in Russia, Biron increased enormously in power and riches. His apartments in the palace adjoined those of the empress, and his liveries, furniture and equipages were scarcely less expensive or splendid than hers. The magnificence of his plate astonished the French ambassador, and the diamonds of his duchess were the envy of princes. A special department of state looked after his brood mares and stallions. He had landed estates everywhere. Half the bribes intended for the Russian court passed through his coffers.
Курляндия мен Семигалия герцогы
Оның биік шыңына жеткені 1737 жылдың маусым айында болды, Кетлер әулетінің тоқырауы кезінде Курляндия дворяндары ("мүлік иелері") Биронды өздерінің билеуші герцогы етіп сайлауға мәжбүр болды. Анна соңғы герцогтың әйелі болған, ал оның мұрагері, оның інісі Фердинанд, сол жылы баласыз қайтыс болды. Кетлер әулетінің жойылғаннан кейін, мүлік иелері жаңа герцогты сайлауға шақырылды, ал Анна Биронды ұсынды. Ол Курляндия мен Семигалияда да, Ресейде де аса танымал болған жоқ, ал мүлік иелері осы жаңадан келген адамның үстемдік ету перспективасына қынжылды, бірақ императрицаның еркіне оңай мойын бұйру мүмкін болмады. Дегенмен, сайлаушыларды Аннаның таңдауына көндіру үшін Курляндия мен Семигалияға Амстердамда төленетін вексельдер түрінде жасырын түрде жеткізілген үлкен ақша сомаларын ұсыну қажет болды. Тағы бір қиындық болды: Курляндия мен Семигалия герцогтігі сол кезде Польша, Литва және Ресей арасында даулы жер болды. Ресей әскерлері Саксонияның сайлаушысы Август III-ті Польша тағына отырғызу үшін қолданылды. Оның орнына, сайлаушы Биронға Курляндия мен Семигалия герцогтігін беруге уәде берді. Император Карл VI барлық нәрсені өзінің Прагматикалық санкциясына бағындырып, осы зорлық-зомбылық әрекеттерге келісім берді, ал Пруссия королі белгілі бір аумақтық жеңілдіктермен сатып алынды. Инвеститура 1739 жылы Варшавада Польша королі мен сенатының өкілеттігімен өтті.
The climax of his elevation occurred in June 1737 when, on the extinction of the line of Kettler, the nobility ('estates') of Courland were arm twisted into electing Biron as their reigning duke. Anna had been the wife of the penultimate duke, whose successor, his uncle Ferdinand, died childless in that year. The Kettler dynasty being now extinct, the estates were called upon to elect a new duke, and Anna proposed Biron. He was almost as unpopular in Courland and Semigallia as in Russia, and the estates were mortified at the prospect of this upstart holding sway over them, but the will of the empress could not be easily gainsaid. Still, it was found necessary to supply large sums of money, smuggled into Courland and Semigallia in the shape of bills payable in Amsterdam to bearer, in order to persuade the electors to fall in with Anna's choice. There was another complication: the duchy of Courland and Semigallia was then in dispute between Poland and Lithuania and Russia. Russian armies were employed to place Augustus III, Elector of Saxony, on the Polish throne. In return, the Elector promised that Biron would be invested with the duchy of Courland and Semigallia. The Emperor Charles VI, subordinating everything to his Pragmatic Sanction, readily countenanced these violent acts, and the king of Prussia was bought by certain territorial concessions. The investiture took place in 1739 at Warsaw by authority of the Polish king and senate.
Биліктен құлау
Бирон билік басындағы алғашқы жылдары сырттай қарапайым болғанмен, Аннаның билігінің соңында мақтаншы, өжді болып кетті. Осы мінез-құлқы мен оның бұрынғы қолдаушысы, кабинет министрі Артемий Волынскийдің (Биронның талабымен) күмәнді айыптаулар бойынша қатыгез жазалануы Биронды Ресей халқының барлық топтарында жақтырмас етті. Өлім төсегінде, өте теріс көңіл күйде және оның шұғыл өтінішімен ғана Анна, Ресейдің кішкентай императоры Иван VI есейгенше Биронды регент етіп тағайындады. Оның салауатты ақылы оған, өлімінен кейін жауларының кек алуынан сүйікті адамын құтқарудың жалғыз жолы – оның тұрақсыз лауазымынан уақтылы түрде бас тартуына көмектесу екенін көрсетті. Соңында, 1740 жылдың 26 қазанында 194 сарай шенеунігі қол қойған, Ресей халқы атынан жасалған "позитивті декларация" Биронды регенттікке бекітті. Анна 28 қазанда қайтыс болды. Биронның регенттігі дәл үш аптаға созылды – 1740 жылдың 19 қарашасында түн ортасында оны ұзақ жылдардан бергі қарсыласы, фельдмаршал Мюнних жатын бөлмесінен ұстады. Оның ісін қарау үшін комиссия құрылды, ол оны (1741 жылдың 11 сәуірінде) тіл-кеспе жазасына кесті. Алайда, жаңа регент, Иван VI-ның анасы Анна Леопольдовнаның мейірімділігі арқасында бұл жаза өмір бойына Сібірдегі Пелымге жер аударуға ауыстырылды. Биронның барлық мүлкі, оның ішінде 600 000 фунт стерлингке бағаланған алмаздары тәркіленді. Одан кейін көп ұзамай екінші сарай төңкерісі болды, ал жаңа император Елизавета Петровна Мюннихті қуды және Биронға Ярославльде тұруға рұқсат берді.
Outwardly humble during his first years in power, Biron became haughty and overbearing towards the end of Anna's reign. This behavior and the gruesome execution on somewhat dubious charges of his erstwhile protégé, the cabinet minister Artemy Volynsky (insisted upon by Biron), made Biron unpopular with Russians of all classes. On her deathbed, very unwillingly and only at his urgent entreaty, Anna appointed Biron regent during the minority of the baby emperor, Ivan VI of Russia. Her common sense told her that the only way she could save the man she loved from the vengeance of his enemies after her death was to facilitate in time his descent from his untenable position. Finally, on 26 October 1740, a so called "positive declaration" signed by 194 dignitaries, in the name of the Russian nation, conferred the regency on Biron. Anna died on October 28. Biron's regency lasted exactly three weeks at midnight on 19 November 1740 he was seized in his bedroom by his ancient rival, Field Marshal Münnich. A commission was appointed to try his case, and it condemned him (11 April 1741) to death by quartering. However, this sentence was commuted by the clemency of the new regent, Anna Leopoldovna, the mother of Ivan VI, to banishment for life at Pelym in Siberia. All of Biron's vast property was confiscated, including his diamonds, worth £600,000. A second palace revolution occurred soon afterwards, and the new empress, Elizabeth Petrovna, banished Münnich and permitted Biron to take up his residence at Yaroslavl.
Кейінгі жылдар
22 жыл бойы бұрынғы регент тарих сахнасынан жоғалып кетті. Ол 1762 жылы Германияға жақындығымен белгілі Ресей императоры Петр III оны сарайға шақырғанда қысқа ғана уақытқа қайтадан көзге түсті. 1763 жылы Ресей императрицасы Екатерина II оны Курляндия герцогтігіне қайта орналастырды, және ол 1769 жылы осы герцогтікті ұлы Петрге мұра етіп қалдырды. Оның билігінің соңғы жылдары әділ және тіпті инабатты болды, бірақ біршама тәуелсіздікке ұмтылды. Ол 1772 жылғы 29 желтоқсанда Митава қаласындағы, өзінің астанасындағы Растрелли сарайында қайтыс болды. Оның барлық сынақтарында да адал серігі болған әйелі одан он жыл кейін дүние салды. Біроннан кейін Курляндия герцогы оның ұлы Петр фон Бирон болды.
For 22 years, the ex regent disappeared from the high places of history. He re emerged for a brief moment in 1762, when the Germanophile Peter III of Russia summoned him to court. In 1763, Catherine II of Russia re established him in his duchy of Courland, which he bequeathed to his son Peter in 1769. The last years of his rule were just and even benevolent, if somewhat autocratic. He died at Rastrelli's palace in Mitava, his capital, on 29 December 1772. His wife, who had been his faithful companion in all his travails, as in his ascendency, survived him by ten years. Biron was succeeded as Duke of Courland by their son, Peter von Biron.