Ресейдің императоры Петр I-нің ұлы Алексей Петрович

Кіріспе

Николай II-нің ұлы, Ресейдің Ұлы князі Алексей Петрович (28 ақпан 1690 – 26 маусым 1718) – Ресейдің тәж мұрагері. Ол Мәскеуде, патша Петр I және оның бірінші әйелі Евдокия Лопухинаның ұлы болып дүниеге келді. Алексей әкесін жек көріп, Петрдің оны таққа отырғызып, саясатын жалғастыру жоспарларын қайтталап бұзды. Оның Австрияға қашқандығы Ресей үкіметін қатты наразылыққа түсірді, нәтижесінде Алексей мен оның жақтастарына қатал жаза қолданылды. Алексей тергеу кезінде азаптаудан қайтыс болды, ал оның кіші жартылай інісі Петр Петрович жаңа мұрагер атанды.

Балалық шақ

Жас Алексейді анасы тәрбиеледі, ол әкесі, патшаға деген жеккөрушілік сезімін қалыптастырды. Алексейдің әкесімен қарым-қатынасы әкесі мен анасы арасындағы араздықтан зардап шекті, себебі анасының ең жаман жауына деген құрмет сезімін тудыру оған өте қиын болды. 6-9 жасында Алексейді Вяземский тәрбиеледі, бірақ анасы Ұлы Петр тарапынан Покровский монастыріне (Суздаль) көшірілгеннен кейін, Алексей білімді шетелдіктердің қамқорлығына берілді, олар оған тарих, география, математика және француз тілін үйретті.

Ұшу

Финляндиядан оралғаннан кейін Алексейді әкесі Старая Руссаға және Ладога көліне жаңа кемелер салуға жіберді. Бұл оның соңғы тапсырмасы болды, себебі Петір ұлының еңбегіне және ынтасының жетіспеуіне риза болмаған еді. Петір Алексейден механика мен математикадағы білімін көрсетуін сұрағанда, ол оң қолына атып, жауап берді, ал Петір оған енді қызығушылық танытпады. Дегенмен, Петір ұлын қайтаруға соңғы күшін салды. 1715 жылдың 22 қазанында Шарлотта ұлы, болашақ император Петр II-ні дүниеге әкелгеннен кейін қайтыс болды. Қорқыныш күні Петір Алексейге қатаң хат жолдап, мемлекеттік істерге қызығушылық танытуға шақырды. Петір, егер ол әкесінің қалауынша әрекет етпесе, одан бас тартатынын айтты. Алексей әкесіне өте қайғылы хат жазып, мұрагерлік құқығынан, кішкентай ұлы Петрдің пайдасына бас тартуға дайын екенін білдірді. Петір келіседі, бірақ Алексейдің династиялық қауіп тудырмауы және монахқа айналу шартымен. Алексей мүмкіндіктерін ойластырып жатқанда, 1716 жылдың 26 тамызында Петір шетелден хат жазып, егер ол царевич болып қалуды қаласа, оған және әскерге дереу қосылуын талап етті. Осы сынаққа бетке барудың орнына Алексей Венаға қашып, әйелінің інісі, император Карл VI-ның қорғауына өтті. Ол оны қауіпсіздігі үшін алдымен Тирольдегі Эренберг бекінісіне (Ройттеге жақын), содан кейін Неапольдегі Сант-Эльмо сарайына жіберді. Оның бүкіл сапарында Афросиния бірге болды. Император Алексейге шынайы көңіл білдіргені және Петірдің ұлына қарсы кісі өлтіру жоспарларын құрып отырғанына күдіктенгені, Ұлыбританияның Георгий I-іне жазған құпия хатынан көрінеді, ол осы деликатты мәселе бойынша кеңес сұрады. Петір өзін қорланған сезінді: царевичтің шетелдік билеушіге қашуы – намыс пен дағдалы болды, оны кез келген құнмен Ресейге қайтарып әкелу қажет еді. Бұл қиын міндетті Петірдің ең сақты және адалсыз қызметшісі граф Петр Толстой орындады.

Immediately on his return from Finland, Alexei was dispatched by his father to Staraya Russa and Lake Ladoga to see to the building of new ships. This was the last commission entrusted to him, since Peter had not been satisfied with his son's performance and his lack of enthusiasm. When Peter asked Alexei to show his progress in mechanics and mathematics, the son responded by shooting himself in the right hand, and Peter took no more interest in him. Nevertheless, Peter made one last effort to reclaim his son. On 22 October 1715 (O. S.), Charlotte died, after giving birth to a son, the grand duke Peter, the future Emperor Peter II. On the day of the funeral, Peter sent Alexei a stern letter, urging him to take interest in the affairs of the state. Peter threatened to cut him off if he did not acquiesce in his father's plans. Alexei wrote a pitiful reply to his father, offering to renounce the succession in favour of his infant son Peter. Peter would agree but on the condition that Alexei remove himself as a dynastic threat and become a monk. While Alexei was pondering his options, on 26 August 1716 Peter wrote from abroad, urging him, if he desired to remain tsarevich, to join him and the army without delay. Rather than face this ordeal, Alexei fled to Vienna and placed himself under the protection of his brother in law, the emperor Charles VI, who sent him for safety first to the Tirolean fortress of Ehrenberg (near Reutte), and finally to the castle of Sant'Elmo at Naples. He was accompanied throughout his journey by Afrosinia. That the emperor sincerely sympathized with Alexei, and suspected Peter of harbouring murderous designs against his son, is plain from his confidential letter to George I of Great Britain, whom he consulted on this delicate affair. Peter felt insulted: the flight of the tsarevich to a foreign potentate was a reproach and a scandal, and he had to be recovered and brought back to Russia at all costs. This difficult task was accomplished by Count Peter Tolstoi, the most subtle and unscrupulous of Peter's servants.