Жек Рассел: Ұлыбритания крикетшісінің өмірі мен жетістіктері

Кіріспе

Роберт Чарльз "Джек" Расселл (15 тамыз 1963 жылы туған) – ағылшын халықаралық крикетші, қазір суретші, крикетте допты ұстаушылардың жаттықтырушысы және футбол қақпашыларының жаттықтырушысы ретінде белгілі. 1996 жылғы туған күніне арналған наградалар бойынша, ол крикетке қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің мүшесі (MBE) атағымен марапатталды.

Ерте өмір және білім

Расселл Англияның Глостершир графтығының Строуд қаласында дүниеге келген. Спортқа деген құлшынысы оның әкесі Джоннан басталды, ол Чалфорд крикет клубында ойнады, онда Рассел команда жетіспеген кезде, жақсы аяқтан жақсы аяққа дейін алаңға шығатын. Ол өзінің дағдыларын Строуд крикет клубында және Арчвей мектебінде дамытқаннан кейін бірінші сыныптық крикетші болды. Оны Глостерширдің скауты және жергілікті адам Фрэнк Бирт байқаған. Он төртінші туған күніне екі күн қалғанда, ол теледидардан бір ойынды көрді: Маккоскер, Кнотты ұстады, Грейгті боулингке ұшырды, 1977 жылы Хединглиде. Расселдің өзі былай деп түсіндірді: "Төмен қарай, бір қолмен, бірінші слиптен қиып өту. Тамаша. Сол кезде мен де солай істегім келеді деп ойладым. Бұл басталған жері; бұл [викет-қараушы болу үшін] шабыт болды."

Басқа шабыт ретінде оның ағасы Дэвидтің ми қан кетуінен қайтыс болуы келтірілді; Рассел тез арада өзін қайтадан арнады. Рассел бірнеше даулы тестілік іріктеулерге қатысты. Ол жиі Алек Стюарт пайдасына өткен, себебі соңғысының жоғары соққы қабілеті. Рассел сол кезде әлемдегі ең үздік қақпашы деп саналды, сонымен қатар ол дәстүрлі емес, бірақ қатаң төменгі реттік ұрысшы бола алды. 1990 жылы ол Wisden журналының бес үздік крикетшісінің бірі болды. Wisden былай деп мәлімдеді:

1989 жылдың басында Джек Рассел Англия үшін тек бір ғана тестілік матч ойнаған еді және австралиялықтарға қарсы бір күндік құрамаға орын алуға лайық жақсы ұраншы болып саналмады. Жыл соңына қарай ол кез келген әлемдік XI құрамасына орын алуға үміттенетін жалғыз ағылшын болды. Оның соққылары көрермендерді аяғына тұрғызды – жоғары ұпай емес, австралиялықтарға қарсы тұрып, жеңіске жету шешімі еді. Сонымен, ұстазы Алан Кноттпен бірге Рассел Лордс стадионындағы екінші тестіге ерте келді және төрт сағат бойы MCC қызметкерлері оған пластикалық доптармен боулинг ойнатты – Рассел бір соққы да жібермеді, тек қысқа жеткізулерді жіберіп алу үшін тік тұрып, секіріп кетті. Сол күні ол австралиялықтардың сөзін ұстауға жауап ретінде әдепті тіл қолданды, ал 64 ұпай жинағаннан кейін австралиялықтар оны қайтадан сынаған жоқ. Англияның дилеммасы 1991 жылы Ашшестің үшінші сынағында болған ерекше оқиғада көрініс тапты. Сол кезде Рассел Диан Джонсты боулингтен шығарып жіберді, бұл осы уақытта спин боулингерлерінен ғана орындалатын есептеу болды. Осы көрсеткіштерге қарамастан, нәтижелер нашар болғандықтан, Англия келесі сынаққа басқа боулингті орналастыру үшін оны тастады. Wisden журналында турнир туралы былай деп жазылған: "Бұл командалар арасындағы алшақтыққа қарама-қайшылық болды, өйткені Джек Рассел, Гучтан басқа, Комбинированный XI-ге таңдалуы мүмкін жалғыз ағылшын, ұзын және құйрығының әлсіздігіне байланысты Англияның қақпашысы ретінде өз орнын ұстай алмады". Рассел танымал тұлға болып қала берді, ал 1992 жылы Үндістан мен Шри-Ланка турнесі үшін Англия құрамасынан шығарылуы, Дэвид Гоуэр және (алғашқыда) Иан Солсберимен бірге, халықтың ашуын туғызды. Бұл турда төрт тестілік матчтан да жеңіліп қалған командаға да көмектеспеді. Ол кейін Англияға жақсы адам қажет болған кезде шақырылатын болды, және кейбір сәттіліктерге ие болды, 1995 жылы Олд Траффордта Вест-Индияға қарсы сирек жеңіске жету кезінде жүйкелі қуғын-сүргінді тұрақты етуге көмектескен. Кристофер Мартин Дженкинс бұл жағдайда "Жек Расселдің жекпе-жек қасиеттері мен бағаланбаған соққы шеберлігі" Англияға "қатерлі жағдайды" жеңуге көмектесті. Расселдің қақпадан шықпау қабілеті 1995 жылы 4 желтоқсанда Оңтүстік Африкаға қарсы Жоханнесбургте көрсетілді. Ол 4 сағат 34 минут бойы соққыға түсіп, 235 доптан 29 ұпай жинады, ал олардан 14 доптан ғана ұпай жинады. Бұл қақпашылардың қақпа артындағы еңбегіне көңіл бөлмеушілік екенін көрсетеді, сондықтан осы матчта Расселдің де матчта ең көп есептен шығару рекордын бұзғаны жиі ұмытылады (қазіргі рекорды А. Б. де Вильерс және Ришаб Пантпен бірлесіп бөліседі). Келесі жазда Рассел екінші және соңғы тестілік жүзін жасады, ол Лордста Үндістанға қарсы ойнады, бұл да Англияға теңдікке жетуге көмектесті және матчтың үздік ойыншысы атанды. Алайда үш тестілік матчтан кейін Англияның Пакистанмен күресі болды, өйткені Wisden былай деп атап өтті: "Тағы да Рассел Англияның серияны теңестірудегі алғашқы құрбаны болды. Атертонның Хединглиден кейін қақпашыны құрбан етпейтіндігі туралы мәлімдемесі спортта бір аптаның саясатта жеті күнге тең екенін көрсетті". Бір қызығы, сол кезде Расселдің тестілік тестілерде өзінің мансабындағы кез-келген ойыншыдан немесе Стюарттан гөрі жақсы шайба соғып, жақсы көрсеткіштерге ие болды. Бірақ Стюарт сол қыста қақпашы ретінде өзінің бірінші тестілік жүзін жасады, және Рассел кейін тағы бес тестілік матч ойнады. Соңында 1998 жылы Вест-Индияға жасаған сәтсіз сапардан кейін, ол келесі қыстағы Ашшес турнесіне қосылмағаннан кейін зейнетке шықты. Бұрынғы Англия қақпашысы Годфри Эванс Расселдің "өз ісінен айырылмағанын, бірақ Алек [Стюарт] жақсы соққышы болғандықтан және толыққанды ойыншының жетіспеушілігін жабуға тырысқандықтан" деді. Бұл туралы қызық айтылған: "Біз әлемдегі ең нашар тестілік командамыз және біздің бір ғана даусыз әлемдік деңгейдегі ойыншымыз командаға іліге алмады". Ол капитан Марк Аллейнмен бірге бірнеше ODI матчтарында ойнады. 2002 жылы ол Нортгемптонширдің 746–9 ұпайлық көрсеткішінде бірде-бір байкес жібермегені үшін әлемдік рекордты орнатты. Тұрақты артқы проблемаларға байланысты маусым тұрақсыз болды, және ол 2004 жылы, 41 жасқа толмай, графтық крикеттен зейнетке шықты.

At the beginning of 1989, Jack Russell had played only one Test for England, and was not considered a good enough batsman to merit a place in the one day squad to face the Australians. By the end of the year, he was the only Englishman who could justifiably expect a place in anyone's World XI. It was his batting that got the fans on their feet – not the high scores, but the determination to stay and grit it out against the Australians. So, with mentor Alan Knott, Russell turned up early for the second Test at Lord's, and for four hours had the MCC ground staff boys bowling plastic balls at him – without Russell batting a stroke, just ducking and diving to miss the short deliveries. That day, he also adopted some suitably pungent language in response to the Aussies' sledging, and after he had scored 64 not out, the Aussies never tried it on him again. England's dilemma was epitomised in an unusual incident in the third test of the Ashes in 1991 when Russell dismissed Dean Jones stumped off the bowling of Gladstone Small, at the time a manner of dismissal only commonly pulled off from spin bowlers. In spite of this indication of Russell's skill behind the stumps, with results poor, England dropped him for the next test in order to accommodate another bowler. The Wisden review of the tour observed: "It was an ironic reflection on the gulf between the teams that Jack Russell, the one Englishman other than Gooch who could have been certain of selection for a Combined XI, was unable to hold his place as England's wicket keeper because of the length and helplessness of the tail". Russell remained a popular figure, and his exclusion from the England side for the tour of India and Sri Lanka in 1992, along with that of David Gower and (initially) Ian Salisbury, sparked public outrage. It also hardly helped the side, who lost all four Test matches on the tour. He would still thereafter be called up when England needed a good man behind the stumps, and had some successes, helping to steady a nervous run chase during a rare victory against the West Indies at Old Trafford in 1995, Christopher Martin Jenkins observing on this occasion that "the fighting qualities and underestimated batting skill of Jack Russell" helped England to overcome a "crisis". Russell's ability to stay at the wicket was again demonstrated on 4 December 1995 against South Africa in Johannesburg where he shared a stand of 119 with Michael Atherton to help England save the match. He batted for 4 hours 34 mins scoring just 29 off 235 balls, and of those scoring runs from only 14 of those balls. It is symptomatic of how wicketkeepers' contributions behind the stumps are neglected that it is often forgotten that, in the same match, Russell also broke the Test world record for the most dismissals in a match (a record now held jointly with A. B. de Villiers and Rishabh Pant). The following summer Russell made his second and last Test century, against India at Lord's, helping again to secure a draw for England, and winning the man of the match award. Yet three test matches later, with England struggling against Pakistan, as Wisden observed: "Once again, Russell was the first casualty of England's bid to level the series. Atherton's statement after Headingley that they would not sacrifice the wicket keeper showed that a week in sport is about as long as seven days in politics". Curiously at the time Russell had a better batting average in Tests for a designated wicketkeeper over the time period encompassing his career than Stewart, or any England player. But Stewart made his first Test century as a wicketkeeper that winter, and Russell would only thereafter play five more Tests. Eventually after an unsuccessful final tour of the West Indies in 1998, he decided to retire after being left out of the following winter's Ashes tour squad. Former England wicketkeeper Godfrey Evans commented that Russell "was discarded not because of anything he'd done but because Alec [Stewart] was a better bat and they were trying to cover for the lack of a proper all rounder. There was a terrible irony about all this: we were the worst Test team in the world and our one player of undeniable world class couldn't get into the side." and together with captain Mark Alleyne won a couple of ODI caps. In 2002, he set a world record when conceding no byes in Northamptonshire's mammoth 746–9 declared. After an inconsistent season due to persistent back problems, he retired from county cricket in 2004, just short of the age of 41.

Кейіпкер

Расселл сурет салуымен және отбасылық өміріне деген қорғаушылық қатынасымен танымал болды. Түскі астың үзілісінде Расселл екі "Витабикс" печеньесін суық сүтке дәл 15 минутқа малып жейтін. Ол ойын алаңында су ішетін кезде банан жегендердің алғашқыларының бірі болды. Кешкі астың үзілісінде стейк пен картофель фри немесе терісіз тауық тағамдары ұнатын. Бірде Расселл Перттегі қытай мейрамханасында тест матчының барлық кешін тауық пен кешью жаңғағын тапсырыс беріп өткізді: бірақ кешью жаңғағынсыз. 1987 жылы Англия Пакистанға сапарлағанда, Рассел алты апталық турда екі күн крикет ойнады, сондықтан ол эскиздер мен фотосуреттер салу арқылы санасын сақтап, тыныштықта болды. Ұлыбританияға оралған соң, ол Бристольдегі галереяда 40 эскизін көрсететін болды, олар екі күнде сатылып кетті.

Зейнеткерліктен кейін

2007 жылы Расселл "Форест Грин Роверс" футбол командасының қақпашылар жаттықтырушысы болып тағайындалды, бұл команда Конференция Ұлттық лигасынан өнер табатын. Өзінің карьерасы бойы Алан Кнотттан тәлім алғаннан кейін, Расселл кейіннен жүлдегер Герайнт Джонсқа жеке жаттықтыру қызметін көрсетті. Сондай-ақ ол 2008 жылы Глостерширде жаттықтырушы және тәлімгерлік қызмет атқарды. Одан бері, соңғы уақытқа дейін, ол Миддлсекс клубында қақпашылар жаттықтырушысы болып жұмыс істеді.