Кіріспе

Американдық романист және әңгімелер авторы Энн Битти (8 қыркүйек 1947 жылы туған) – американдық романист және әңгімелер авторы. Ол Америка академиясы мен өнер және әдебиет институтының үздік сыйлығымен, сондай-ақ қысқа әңгіме жанрындағы үлкен жетістіктері үшін PEN/Malamud сыйлығымен марапатталған.

Мансап

Вашингтон қаласында туған Бити Вашингтонның Шеви Чейс қаласында өсіп, Вудро Вильсон орта мектебінде оқыды. Ол Америка университетінің бакалавр және Коннектикут университетінің магистр дәрежесін алды. 1970-ші жылдардың басында «The Western Humanities Review», «Ninth Letter», «Atlantic Monthly» және «The New Yorker» журналдарында жарияланған әңгімелерімен ол көзге түсті. 1976 жылы ол өзінің алғашқы әңгімелер жинағын – «Distortions» және алғашқы романын – «Chilly Scenes of Winter» жариялады, кейін ол фильмге түсірілді. Бити Гарвард колледжінде және Коннектикут университетінде сабақ берді, сондай-ақ ұзақ жылдар бойы Вирджиния университетімен байланыста болды, онда ол 1980 жылы алғаш рет жартылай штатты оқытушы болып тағайындалды. Кейіннен 2000 жылы ол Ағылшын тілі мен шығармашылық жазу кафедрасының Эдгар Аллан По атындағы профессоры болды және 2013 жылға дейін UVA-да қызмет етті, университеттің бағыты оған ұнамағандықтан отставкаға шықты. 2005 жылы ол қысқа әңгіме жанрындағы ең үлкен жетістіктері үшін Rea сыйлығының иегері атанды. Оның алғашқы романы «Chilly Scenes of Winter» (1976) 1979 жылы Джоан Миклин Сильвердің «Chilly Scenes of Winter» немесе «Head Over Heels» атты фильміне бейімделді, онда Джон Хард, Мэри Бет Херт, Глория Грэм және Питер Ригерт түсті. Фильмнің алғашқы нұсқасы көрермендер тарапынан жақсы қабылдамады, бірақ 1982 жылы қайта шығарылғанда, жаңа атаумен және кітаптағы аяқталуға сәйкес келіп, сәтті болды және қазір культты классика саналады. 2004 жылы ол Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды.

Соңғы еңбектері

Битидің соңғы еңбектеріне қатысты пікірлер қарама-қайшы болды. The New York Times газетінде Мичико Какутани оның «Миссис Никсон: Романшы өмірді елестетеді» (2011) романын «ақылға сыймас», «нарциссистік» және «өзімшіл» деп атады, бұл «академиктерді жек көруге жетелейтін мақтаншылдық кітаптардың бірі». The Washington Post газетінде Book World редакторы Мари Арана оны «ешқандай оқиға желісіне ұқсамайтын» «алдағысыздар жиынтығы» деп сипаттады, ол «атауынша Миссис Никсон туралы емес, көрсету үшін шығарылған сөздер шеберлерінің аяқталмаған шеруі туралы». Арананың пікірінше, кітап «әдетте Никсон ханым туралы емес, Бити туралы». «Кітап сәттілікке жетпейді», - деп жазды Уильям Дерезевич The Nation журналында. «Оның бөлік-бөлікпен құрастырылған тәсілі ақырында шаршатады: ештеңе толыққанды бастаылмайды. Адамның біліміне қарағанда, Бити бүкіл қойылымды тамағын тазартуға жұмсағандай көрінеді. Оның тақырыбы көбінесе әңгіме бастау үшін ғана қолданылған сияқты». Керісінше, Сан-Франциско хроникасында Дон Раффель кітапты «таң қалдыратын айлакерлік», «кейде жандыратын лирикалық» деп атады және «Миссис Никсонның ешқайсысы толыққанды түсініксіз, және оның күші осында» деді. Мэри Полс оның Майн штатында өтетін «The State We're In» (2015) атты әңгімелер жинағын The New York Times Book Review журналында «сырғалғыш» және «ерекше» деп сипаттады. Полс: «Мен бұл жинақты екі рет оқып, Мэннен басқа осы аяқталмаған әңгімелерді біріктіретін құпияны анықтауға тырыстым». The Washington Post үшін Битидің «The Accomplished Guest» (2017) жинағына жазған рецензиясында Говард Норман Битидің «ұсыныс ететін түпнұсқалығына» ризашылық білдірді және «ол қазіргі заманғы әңгімешілердің санатындағы бірі» деп мәлімдеді. Ол сондай-ақ: «Битидің әңгімелерін оқығанда, мен Чеховты еске аламын; Чеховтың әңгімелерін оқығанда, мен Битиді еске аламын. Екеуі де – ғасырларға созылатын жазушылар» деп жазды. Битидің соңғы романы «A Wonderful Stroke of Luck» (2019) туралы Publishers Weekly: «Бити өткір психологиялық түсініктер мен жақсы өңделген стиль ұсынады, бірақ роман оның ең жақсы туындыларының күші мен эмоционалдық тереңдігінен мүресіз». The New York Times Book Review журналында Марта Саутгейт: «Ақырында, бұл ештеңе маңызды болмайтын роман» деп жазды. Ол кітапты «пішінсіз» деп те атады. Саутгейт, десе де, «A Wonderful Stroke of Luck» романында «кейбір әдемі сөйлемдер мен Битидің ең күшті кезеңін еске түсіретін өткір байқаулар» үшін мақтады. Битидің қолжазбалары Вирджиния университетінің Альберт және Ширли Смолл арнайы жинақтар кітапханасында сақталады.

Жеке

Бити жазушы Дэвид Гейтске үйленген. 1980 жылы олар ажырасып кетті. 1985 жылы ол суретші Линкольн Перримен танысып, 1998 жылы олар үйленді. Ол және Перри екеуі де 2013 жылға дейін Вирджиния университетінде оқытумен айналысты. Кейін олар Флорида штатының Ки-Уэст қаласына бірге көшіп, ол жазуын жалғастыруда. 2005 жылы олар Перридің суреттерінің ретроспективасын шығарды. "Линкольн Перридің Шарлоттсвиллі" деген атпен жарық көрген кітапта Бейттидің кіріспе мақаласы және суретшімен сұхбаты бар.