Кіріспе

Американдық романист, әңгімелер және ғылыми емес әдебиеттер авторы (1935 жылы туған)

Эдна Энн Проулкс (/p//r//uː/ PROO; 22 тамыз, 1935 жылы туған) – американдық романист, әңгімелер жазушы және журналист. Ол көбінесе Энни Проулкс атымен жазады, бірақ сондай-ақ Е. Энни Проулкс және Е. А. Проулкс аттарын да пайдаланады. Ол өзінің тұңғыш романы – «Почталар» үшін ПЕН/Фолкнер сыйлығын жеңіп алып, осы сыйлықты алған тұңғыш әйел болды. Оның екінші романы – «The Shipping News» (1993) Пулитцер сыйлығын жеңіп алды. Оның есімі анасының бір туысының құрметіне қойылған. Ол ағылшын және француз канадалық тегінен шыққан. Оның анасының ата-аналары 1635 жылы, «Мэйфлауэр» кемесі келгеннен кейін 15 жыл өткен соң Америкаға келген. Проулкс бала кезінде әкесі тоқыма өнеркәсібінде жұмыс істегендіктен, Шығыс жағалауындағы бірнеше штаттарда тұрды. 10 жасында, сушешекпен ауырғанда, ол өзінің алғашқы әңгімесін жазды. Ол Колби колледжінде қысқа ғана уақыт оқыды, онда ол алғашқы күйеуі Х. Риджли Буллок кішімен танысып, 1955 жылы оған үйлену үшін оқуын тастады. Проулкс Конкордияда докторлық диссертациясын қорғады және 1975 жылы ауызша емтиханды сәтті тапсырды, бірақ дипломды аяқтамай диссертациясын тастады. 1999 жылы Конкордия оған құрметті докторлық диссертациясын табыс етті. Проулкс 30 жылдан астам Вермонт штатында тұрды, үш рет үйленді және ажырасты, үш ұлы мен бір қызы бар (Джонатан, Гиллис, Морган және Сильвия). 1994 жылы ол Вайоминг штатының Саратога қаласындағы Бёрд Клауд ранчосына көшіп, жылдың бір бөлігін Ньюфаундлендтің солтүстігінде, Л’Анс-окс-Медоузға жақын кішкентай шығанақта өткізеді. 2019 жылдың мәліметтері бойынша, Проулкс Вашингтон штатының Порт Таунсенд қаласында тұрады.

Жазушылық мансап және танылу

Журналист ретінде бастаған алғашқы көркем туындысы – «The Customs Lounge», 1963 жылдың қыркүйек айында «If» журналында «E. A. Proulx» деген псевдониммен жарияланған ғылыми-фантастикалық әңгіме. Бір жыл өткен соң, оның «Барлық әдемі кішкентай жылқылар» атты ғылыми-фантастикалық әңгімесі 1964 жылдың маусымында «Seventeen» жасөспірімдер журналында жарық көрді. Кейіннен ол 1970-ші жылдардың соңында «Esquire» журналында және «Gray’s Sporting Journal» журналында әңгімелерін, сондай-ақ тамақ дайындау және бағбандалыққа қатысты нұсқаулықтарды жариялады. Проулкс өзінің алғашқы әңгімелер жинағы «Heart Songs»-ты 1988 жылы, ал алғашқы романы «Postcards»-ты 1992 жылы шығарды. 1992 жылы ол NEA стипендиясымен және Гуггенхайм стипендиясымен марапатталды. 1997 жылы Проулкс американдық жазушылардың орта мансабы үшін берілетін Dos Passos сыйлығын алды. Проулкс жылдың ең үздік әңгімесі үшін О. Генри сыйлығын екі рет жеңіп алды. 1998 жылы ол «Броукбек Маунтин» үшін жеңіске жетті, бұл әңгіме 1997 жылдың 13 қазанында «The New Yorker» журналында жарияланған болатын. Проулкс келесі жылы «The Mud Below» үшін тағы да жеңіп алды, ол 1999 жылдың 22 және 29 маусымында «The New Yorker» журналында жарық көрді. Екеуі де 1999 жылы жарық көрген «Close Range: Wyoming Stories» атты әңгімелер жинағына енген. Бұл жинақтың жетекші әңгімесі «Жартылай терісі сыпырылған бұқа» деп аталып, автор Гаррисон Киллормен 1998 жылғы «Үздік американдық әңгімелер» жинағына қосылу үшін таңдалды (Проулкс өзі осы серияның 1997 жылғы басылымын редакциялаған), ал кейіннен романшы Джон Апдайкпен «Ғасырдың үздік американдық әңгімелері» (1999) жинағына енгізілді. Проулкс өзінің алғашқы көркем емес кітабын – «Bird Cloud: Адамгершілік» атты естеліктерді, негізінен оның бұрынғы Вайоминг ранчосының сол аттас нұсқасына сүйене отырып жариялады. 2017 жылы ол американ әдебиетіндегі жетістіктері үшін сол жылғы Фицджеральд сыйлығына ие болды.

Эссе

Батпақтар климаттық өзгерістерден қорғай алады, егер біз оларға мүмкіндік берсек. The New Yorker, 2022 жылдың 27 маусымы (4 шілде, 2022).

Бейімделулер

The Shipping News (2001) фильмін Лассе Холстрем режиссерлік етті, онда Кевин Спейси Куойл рөлінде, Джуди Денч Агнис Хамм рөлінде, ал Джулианна Мур Уэйви Проуз рөлінде ойнады. Брокбек Маунтин (2005) фильмін Анг Ли түсірді, басты рөлдерде Хит Леджер мен Джейк Джилленхол ойнады. Бұл фильм Проулькстің "Жақын қашықтықтағы" атты әңгімелер жинағындағы осы аттас әңгімесіне негізделген. Barkskins – National Geographic телесериалы, ол Проулькстің 2016 жылғы романы бойынша түсірілді және 2020 жылдың 25 мамырында тұсаукесерге шықты.