Кіріспе

Американдық автор Энни Диллард (туған аты Доак; 30 сәуірде 1945 жылы туған) – американдық автор, көркем және көркем емес әдебиеттегі баяндамалық прозасымен әйгілі. Ол поэзия, эссе, проза және әдеби сын-қарастырулар, сондай-ақ екі роман мен бір естелік жариялаған. Оның 1974 жылы жарық көрген «Тинкер Криктегі саяхатшы» кітабы 1975 жылы жалпы тақырып бойынша Пулитцер сыйлығына ие болды. 1980 жылдан бастап Диллард 21 жыл бойы Коннектикут штатының Миддлтаун қаласындағы Веслиан университетінің ағылшын тілі кафедрасында оқытумен айналысты.

Ерте өмір

Диллард 1945 жылғы 30 сәуірде Питтсбургте дүниеге келді. Кітапта өзіне бейімді балалық шақтан "ояну" және үлкен әлемнің қазіргі сәтіне толыққанды ену туралы сөз болады. Ол анасын белсенді, қалыпты ережелерге бағынбаушы адам ретінде сипаттайды. Әкесі оған сантехника, экономика және «Жолда» романының құпияларын үйретті, бірақ жасөспірім шағының соңында ол ата-анасының ешқайсысы да қатесіз емес екенін түсіне бастады. Өзінің өмірбаянында Диллард геология, табиғаттану, энтомология, эпидемиология және поэзия сияқты көптеген пәндерді оқығанын айтады. Жастық шағында оған әсер еткен кітаптардың ішінде «Табиғи түрде сурет салуға оқулық» және «Көлдер мен өзендер туралы анықтамалық» кітаптары бар. Жасөспірім кезінде ол «екіжүзділік» деп, шіркеуге баруды тоқтатты. Шешімін пасторына айтқанда, оған С.С.Льюистің радио сөздерінен құралған төрт томдық жинақ берілді, одан ол автордың азап туралы философиясын жақсы көрді, бірақ басқа жерлерде бұл тақырып жеткілікті жарылмайтынын байқады. Диллард: «Колледжде басқа адамдардан үйренуге үйрендім. Менің ойымша, колледжде жазу – кішкентай Эннинің емес, Уоллес Стивенстің айтарымен байланысты. Мен өз ойымды ойлау үшін емес, бұрынғы ойларды білу үшін колледжге келдім» деді. 1967 жылы бакалавр, ал 1968 жылы магистр дәрежесін алды.

Дұға жасау дөңгелегі үшін билеттер (1974)

Алғашқы өлеңдер жинағында, "Дұға дөңгелегіне билеттер" (1974), Диллард кейін прозалық туындыларында кеңінен зерттейтін тақырыптарды алғаш рет айқындады.

Тинкер-Крикке паломшы ретінде (1974)

Диллардтың күнделіктері 1974 жылы жарық көрген «Тинкер Криктегі паломник» атты көркем емес әңгімесі үшін бастау болды. Бұл кітап Вирджиния штатының Роанок қаласының жанындағы табиғат әлемі туралы айтады. Кітапта бөлек атаулары бар тараулар болғанымен, ол (кейбір сыншылардың болжағандай) очерктер жинағы емес. Кітап 1975 жылы «Жалпы тақырыптағы әдебиет» номинациясы бойынша Пулитцер сыйлығын жеңіп алды. Дилард 28 жаста болғанда бұл сыйлықты жеңіп алған ең жас әйел атанды. «Бостон глобусы» газеті оны «жазушының кәсібінің ландшафтына арналған шағын, бірақ керемет нұсқаулық, рухани Strunk & White» деп сипаттады. «Чикаго трибьюн» газетінде былай делінген: «Жазумен айналыспайтындар үшін бұл сөздермен өмір сүрудің қиындықтары мен қуаныштарына бір көзқарас. Ал жазушылар үшін бұл – ынталандыратын және ерекше дарынды әріптеспен жылы, ашық әңгіме». «Детройт Ньюс» газеті оны «жарылғыш бомбаның күшімен тең келетін қарапайым кітап» деп атады.

Тірілер (1992)

Диллардтың тұңғыш романы "Жандар" (1992) Тынық мұхитының солтүстік-батыс жағалауындағы еуропалықтардың алғашқы қоныс тебуіне арналған. Ол кітапты жазғанда, өзі суреттеп жатқан жылдан кейінгі туындыларды оқымауға және тарихи дәуіріне жатпайтын сөздерді пайдаланбауға тырысты.

Оқыту

1975 жылы Диллард Тынық мұхитының солтүстік-батысына көшіп, төрт жыл бойы Фэрхейвен колледжінде және Батыс Вашингтон университетінде оқытумен айналысты. 1980 жылы Коннектикут штатының Миддлтаун қаласындағы Веслиан университетінің ағылшын тілі кафедрасында сабақ берді және 2002 жылы профессор-эмерита зейнетке шыққанға дейін сонда жұмыс істеді. 1984 жылы Бостон симфониялық оркестрі қаланың құрылғанына 100 жыл толуына орай сэр Майкл Типпетке симфония жазуға тапсырыс берді. Ол симфонияның бір бөлігінің мәтінін «Tinker Creek-тегі саяхатшы» кітабына негіздеді. 1997 жылы Диллард Коннектикут штатының әйелдер даңқы залына – жазу және журналистика саласындағы жетістіктері үшін енгізілді. 2005 жылы суретші Дженни Холцер «Америкалық балалық шақ» кітабын тағы үш кітаппен бірге «Питтсбург үшін» атты жарықпен жасалған, айналмалы бейнелеу өнерінде пайдаланды, бұл туынды Питтсбургтің Карнеги мұражайында орнатылды. 2007 жылы «Нью-Йорк Таймс» газеті «Мейтрис» кітабын сол жылғы ең жақсы он кітаптың қатарына қосты.

Қарым-қатынастар

1965 жылы 20 жасында Диллард шығармашылық жазу пәнінің профессоры Ричард Диллардқа үйленді. Диллард пен Клевиденс 1988 жылға дейін үйленген күйінде болды. Олар Ричардсонның 2020 жылы қайтыс болғанға дейін бірге өмір сүрді.

Дін

Колледжден кейін Диллард өзін "рухани жағынан еркін іздейтін" деп айтады. Оның алғашқы прозалық кітабы "Тинкер-Криктегі саяхатшы" Мәсіх пен Киелі кітапқа ғана емес, сонымен қатар ислам, иудаизм, буддизм және инуиттер руханиятына да сілтеме жасайды. Диллард 1988 жыл шамасында Рим католик дініне кірген. Бұл туралы 1992 жылы New York Times газетінде оның туындыларына жасалған толық шолуда айтылған. 1999 жылы жарық көрген "For the Time Being" кітабында ол христиандықтан бас тартқанын, кейбір христиандық догмалардың абсурдтығын сипаттайды, бірақ әлі де христиандыққа жақын екенін және католик жазушысы Тейхард де Шарденді құрметтейтінін мәлімдейді. Оның жеке сайтында діні "жоқ" деп көрсетілген. Диллардтың көркем туындылары оның веб-сайтында қолжетімді.