Кіріспе

Салмақ жоғалту хирургиясы

Он екі елі ішекті ауыстыру (ДС) процедурасы, немесе асқазанды азайту және он екі елі ішекті ауыстыру (ГРДС) – бұл салмақ жоғалтуға жасалатын хирургиялық процедура, ол шектеуші және сіңіру қабілетін төмендетуші екі аспектіден тұрады. Хирургияның шектеуші бөлігі асқазанның шамамен 70% -ын (үлкен қисықтығы бойымен) және он екі елі ішектің көп бөлігін алып тастауды қамтиды. Хирургияның сіңіру қабілетін төмендетуші бөлігі жұқа ішектің ұзын бөлігін басқа бағытқа бұрып, екі жеке жол мен бір ортақ канал жасайды. Бұл екі жолдың қысқасы – ас қорыту контуры – тамақты асқазаннан ортақ каналға жеткізеді. Ал ұзын жол – билиопанкреатикалық контур – өт жолын бауырдан ортақ каналға жеткізеді. Ортақ канал – бұл ұсақ ішектің бөлігі, әдетте 75-150 сантиметрге дейін, онда ас қорыту жолының ішкі мазмұны ірі ішекке құйылудан бұрын өтпен араласады. Бұл құрылымның мақсаты – организмнің жұқа ішекте тамақтан калорияны сіңіру уақытын қысқарту және майдың сіңірілуін таңдап шектеу. Осының салдарынан, операциядан кейін пациенттер шамамен 20% майды ғана сіңіреді.

Кемшіліктер

ДС операциясының сіңіру қабілетін шектеуі салдарынан, процедурадан өткендердің, РNY операциясын жасаған науқастар сияқты, қалыпты халықтан артық витаминдер мен минералдарды қабылдауы қажет. Көбінесе тағайындалатын қосымшаларға күнделікті поливитамин, кальций цитраты және майда еритін А, D, Е және К витаминдері кіреді.

Өт тастары – кез келген салмақ жоғалту операциясынан кейін тез салмақ төмендеудің жиі кездесетін салдары болғандықтан, кейбір хирургтар ДС немесе РNY операциясы кезінде өт қабын профилактикалық шара ретінде алып тастауға болады. Басқалары операциядан кейін өт тастарының пайда болу қаупін азайту үшін дәрі-дәрмектерді тағайындауды жөн көреді. РNY науқастары сияқты, ДС науқастарына да өмір бойына кең ауқымды қан талдаулары қажет, олар өмірлік маңызы бар витаминдер мен минералдардың жетіспеушілігін тексеруге бағытталған. Тиісті бақылау тестілері мен өмір бойы қосымша дәрі-дәрмектерді қабылдамаса, РNY және ДС науқастары ауыруға шалдығуы мүмкін. Бұл бақылау шаралары міндетті және науқас өмірінің соңына дейін жалғасуы керек. ДС науқастарының ішегінен жағымсыз иіс шығуы және диарея да жиі кездеседі, бірақ олардың екеуі де әдетте диета арқылы, соның ішінде қарапайым көмірсуларды шектеу арқылы азайтылуы мүмкін. ДС операциясының шектеуші бөлігі қайта бұрылмайды, себебі асқазанның бір бөлігі алынып тасталады. Дегенмен, барлық ДС науқастарының асқазаны уақыт өте келе кеңейеді, және ол көптеген науқастарда табиғи асқазанның көлеміне жете алмайтын болса да, белгілі бір деңгейде созылу орын алады.

Қауіптері

Барлық хирургиялық процедуралар белгілі бір дәрежеде тәуекелмен байланысты, бірақ бұл ауыр семіздікпен байланысты маңызды тәуекелдерге қарсы қойылуы керек. Осы процедураның хирургиялық тәуекелдері немесе асқынулары: жұқа ішек, он екі елі ішек немесе асқазанның жарылуынан сұйықтық ағуы, инфекция, абсцесс, терең тамыр тромбозы (қан қыстыруы) және өкпе эмболиясы (өкпеге қан қыстыруы). Ұзақ мерзімді тәуекелдерге витаминдер мен минералдардың жетіспеуі, жарық және ішек түйілуі жатады. Бұл процедура 2000 жылға дейін сирек орындалғандықтан, 15 жылдан астам ұзақ мерзімді тәуекелдер туралы ақпарат аз. Дәстүрлі билиопанкреатикалық диверсия және он екі елі ішектің ауыстырылуы (BPD DS) пациенттердің бір бөлігінде тамақтанудың нашарлауына әкелді. Дегенмен, ілмек тәрізді он екі елі ішектің ауыстырылуы жұқа ішектің кішкентай бөлігін айналып өту арқылы бұл тәуекелді азайтады, бірақ толық және дәл салыстыру үшін ілмек тәрізді он екі елі ішектің ауыстырылуының ұзақ мерзімді нәтижелері туралы мәліметтер жеткіліксіз. Он екі елі ішегін ауыстырғаннан кейін тамақтанудың нашарлауы сирек кездесетін және алдын алуға болатын тәуекел.

Шығындар

Басқа үш қалыпты түрде қолданылатын бариатриялық хирургиялық процедуралармен (асқазан айналдыру, асқазанды таспалау және асқазанды кішірейту) салыстырғанда, он екі елі ішекті өзгерту операциясы күрделілігі жоғары және операция уақыты ұзақ болғандықтан ең қымбат процедура болып табылады. Ол басқа кең таралған процедуралардан күрделірек және сирек орындалатындықтан (сұраныс аз), оны салыстырмалы түрде аз хирургтар жасайды, бұл бәсекелестіктің төмендігінен бағаның өсуына себеп болады. Медициналық сақтандыруы жоқ пациенттер (көптеген бариатриялық орталықтар "өз қаражатымен төлейтін" деп атайды) АҚШ-та шамамен 27 000 доллар төлеуге дайын болуы керек, бірақ бұл баға штаттар мен клиникалар арасында кең ауқымда өзгереді. Мысалы, ең арзан штаттың (Нью-Джерси) хирургиялық орталықтарында орташа баға шамамен 24 000 доллар болса, ең қымбат штаттың (Небраска) орталықтарында 32 500 долларға дейін жетеді. Сондай-ақ, кейбір хирургтар Мексикада осы операцияны АҚШ-тағыдан әлдеқайда төмен бағамен жасайды.