Аппендэктомия – ішектегі қосымшаның хирургиялық жолмен алынуы. Ашық немесе лапароскопиялық түрде жасалады. Қабынуды емдеуге көмектеседі, жазылу уақыты әртүрлі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жұлынша безін хирургиялық жолмен алып тастау
Surgical removal of the vermiform appendix
Аппендэктомия (американдық ағылшын тілінде) немесе аппендэктомия (британдық ағылшын тілінде) – жұлынша безін (ішектің бір бөлігін) хирургиялық жолмен алып тастау операциясы. Аппендэктомия көбінесе күрделі жедел аппендицитті емдеу үшін шұғыл немесе авариялық жағдайда жасалады. Аппендэктомия лапароскопиялық жолмен (минималды инвазивті хирургия ретінде) немесе ашық операция ретінде орындалуы мүмкін. Диагноз күмәнді болған жағдайда немесе хирургиялық жараның аз көрінуі үшін лапароскопия жиі қолданылады. Лапароскопиялық операциядан кейін жазылу уақыты сәл жылдамдауы мүмкін, бірақ лапароскопиялық процедураның өзі ашық операцияға қарағанда қымбатқа соғады және көбірек ресурстарды қажет етеді, сондай-ақ әдетте ұзаққа созылады. Жамбас қуысының қабынуының күрделі жағдайларында кейде төменгі орта сызығы бойынша лапаротомия жасау қажет болады. Күрделі (жарылған) аппендицит болған жағдайда дереу хирургиялық араласу қажет. Аппендэктомиядан кейін емдеудегі басты айырмашылық – антибиотиктерді қолдану мерзімі. Жағдайы жеңіл аппендицитте антибиотиктер операциядан кейін 24 сағатқа дейін қолданылуы керек. Асқынулы аппендицитте антибиотиктерді 3-7 күн бойы қолдану керек. Аппендицит белгілерімен емделуге түскеннен кейін 24 сағаттан кейін аппендэктомияны кейінге қалдыру жарылу немесе басқа да асқынулар қаупін арттырмайды. Жалпы анестезия эндотрахеальды интубация және толық бұлшықет релаксациясымен жүргізіледі, ал пациент тік жатқызылады. Жақында жүргізілген зерттеулер табиғи саңылау арқылы транслюминалды эндоскопиялық хирургияны (NOTES) дамытуға әкелді; алайда, NOTES-ті кеңінен клиникалық қолдануға енгізер алдында көптеген қиындықтарды жеңу қажет, оларға қуыс ішкі органдардың жарылуы, тігістердің сәтсіздігі, жетілмеген құралдардың жетіспеуі және сенімді пайда-зардап талдауы кіреді. Көптеген хирургтар лапароскопиялық аппендэктомияда кесіктерден туындайтын ауруларды азайту және косметикалық нәтижелерді жақсарту үшін түрлі әдістерді қолданып келеді. Kollmar және авторлар лапароскопиялық кесіктерді табиғи маскировкаға жылжыту арқылы, мысалы, шаштың өсу сызығына жасыру арқылы косметикалық нәтижені жақсартуды сипаттады. Сонымен қатар, әдебиетте 2 немесе 3 мм және тіпті кішірек аспаптармен, сондай-ақ 12 мм порты бар мини-лапароскопиялық аппендэктомияның ауырсынуды азайтатыны және косметикалық нәтижені жақсартатыны туралы хабарламалар бар. Жақында Атес және авторлар, сондай-ақ Робертс және авторлар жақсы клиникалық нәтижелермен бір порты бар лапароскопиялық аппендэктомияның ішкі денелік шнурлы түрлерін сипаттады. SILS-те NOTES-ке қарағанда хирургиялық алаңның дәстүрлі көрінісі байқалады. SILS үшін қолданылатын құралдар лапароскопиялық операциялар жасайтын хирургтарға таныс. Ең маңыздысы, SILS-ті бірнеше трокарды қосу арқылы дәстүрлі лапароскопияға айналдыру оңай; мұндай дәстүрлі лапароскопияға айналу «портты құтқару» деп аталады. SILS стандартты лапароскопиямен салыстырғанда мүмкін, қауіпсіз және косметикалық тұрғыдан тиімді екені көрсетілді; алайда, бұл жаңа техникада арнайы құралдар қолданылады және үшбұрыштың жоғалтылуы, құралдардың соқтығысуы, құралдардың қиылысуы (қарсы үшбұрыш) және маневрлеудің қиындығына байланысты үйрену қиынырақ.
An appendectomy (American English) or appendicectomy (British English) is a surgical operation in which the vermiform appendix (a portion of the intestine) is removed. Appendectomy is normally performed as an urgent or emergency procedure to treat complicated acute appendicitis. Appendectomy may be performed laparoscopically (as minimally invasive surgery) or as an open operation. Laparoscopy is often used if the diagnosis is in doubt, or in order to leave a less visible surgical scar. Recovery may be slightly faster after laparoscopic surgery, although the laparoscopic procedure itself is more expensive and resource intensive than open surgery and generally takes longer. Advanced pelvic sepsis occasionally requires a lower midline laparotomy. Complicated (perforated) appendicitis should undergo prompt surgical intervention. After appendicectomy the main difference in treatment is the length of time the antibiotics are administered. For uncomplicated appendicitis, antibiotics should be continued up to 24 hours post operatively. For complicated appendicitis, antibiotics should be continued for anywhere between 3 and 7 days. Delay of appendectomy 24 hours after admission for symptoms of appendicitis has not shown to increase risk of perforation or other complications. General anaesthesia is induced, with endotracheal intubation and full muscle relaxation, and the patient is positioned supine. Recent research has led to the development of natural orifice transluminal endoscopic surgery (NOTES); however, numerous difficulties need to be overcome before a wider clinical application of NOTES is adopted, including complications such as the opening of hollow viscera, failed sutures, a lack of fully developed instrumentation, and the necessity of reliable cost benefit analyses. Many surgeons have attempted to reduce incisional morbidity and improve cosmetic outcomes in laparoscopic appendectomy by using fewer and smaller ports. Kollmar et al. described moving laparoscopic incisions to hide them in the natural camouflages like the suprapubic hairline to improve cosmesis. Additionally, reports in the literature indicate that minilaparoscopic appendectomy using 2– or 3 mm or even smaller instruments along with one 12 mm port minimizes pain and improves cosmesis. More recently, studies by Ates et al. and Roberts et al. have described variants of an intracorporeal sling based single port laparoscopic appendectomy with good clinical results. With SILS, a more conventional view of the field of surgery is seen compared to NOTES. The equipment used for SILS is familiar to surgeons already doing laparoscopic surgery. Most importantly, it is easy to convert SILS to conventional laparoscopy by adding a few trocars; this conversion to conventional laparoscopy is called 'port rescue'. SILS has been shown to be feasible, reasonably safe, and cosmetically advantageous, compared to standard laparoscopy; however, this newer technique involves specialized instruments and is more difficult to learn because of a loss of triangulation, clashing of instruments, crossing of instruments (cross triangulation), and a lack of maneuverability.
Жүктілік
Аппендицит – жүктілік кезінде жалпы хирургиямен байланысты ең көп кездесетін жағдай. Жүктілік кезінде ақ қан клеткаларының саны табиғи түрде артады, сондай-ақ апендициттің анатомиялық өзгерістері де болады. Бұл факторлармен қатар, іштің белгісіз симптомдары аппендицитті диагностикалауды қиындатады. Апендицит көбінесе жүктіліктің екінші триместрінде дамиды. Егер жүкті әйелде аппендицит болса, әдетте аппендэктомия жасалады, бұл процедура ұрыққа зиян келтірмейді. Ерте босану қаупі шамамен 10% құрайды. Ертедегі жедел аппендицит үшін аппендэктомия жасалғаннан кейінгі операциялық кезеңде ұрықтың өлу қаупі 3-5% шамасында. Ал тесілген аппендицит болған жағдайда ұрықтың өлу қаупі 20% жетеді. Жүктілік кезінде қай хирургиялық тәсілдің артық екені туралы пікірталас бар. Жалпы алғанда, лапароскопиялық тәсіл (ЛТ) ашық тәсілге (АТ) қарағанда ұрықты жоғалту немесе ерте босану қаупін арттырмайды. Дегенмен, ЛТ ауруханада жату мерзімін қысқартумен және жара инфекциясының азаюымен байланысты. Операциядан кейін қалпына келу уақыты әр адамға қарай өзгереді. Кейбіреулері толыққанды әрекет етуге үш аптаға дейін уақыт керек етеді, ал енді біреулеріне бірнеше күн жеткілікті. Лапароскопиялық операция жасалған жағдайда, науқастың кіндігі мен шашықтың арасында шамамен 2,5 см ұзындықтағы үш тігіспен жабылған жара болады. Ашық аппендэктомия жасалғанда, науқаста бастапқыда күлгін түсті болатын 5-7,5 см ұзындықтағы шрам қалады.
Appendicitis is the most common emergent general surgery related problem to arise during pregnancy. There is a natural elevation in white blood cell count in addition to anatomical changes of the appendix that occur during pregnancy. These findings, in addition to non specific abdominal symptoms make appendicitis difficult to diagnose. Appendicitis develops most commonly in the second trimester. If appendicitis develops in a pregnant woman, an appendectomy is usually performed and should not harm the fetus. The risk of premature delivery is about 10%. The risk of fetal death in the perioperative period after an appendectomy for early acute appendicitis is 3 to 5%. The risk of fetal death is 20% in perforated appendicitis. There has been debate regarding which surgical approach is preferred during pregnancy. Overall, there is no increased risk of fetal loss or preterm delivery with the laparoscopic approach (LA) as compared to the open approach (OA). However, the LA was associated with shorter length of stay in the hospital as well as reduced risk of wound infection. Recovery time from the operation varies from person to person. Some take up to three weeks before being completely active; for others, it can be a matter of days. In the case of a laparoscopic operation, the patient has three stapled scars of about an inch (2.5 cm) in length, between the navel and pubic hair line. When an open appendectomy has been performed, the patient has a 2– to 3 inch (5–7.5 cm) scar, which will initially be heavily bruised.
Асқынулар
Апендиэктомиямен байланысты операциядан кейінгі ең көп кездесетін асқынулардың бірі – хирургиялық жараның инфекциялануы (SSI). Құрделі аппендицит (перфорацияланған аппендицит) диагностикасы қойылған науқастарда операциядан кейінгі кезеңде ССИ, іш қуысының абсцесі немесе кіші таз абсцесі даму қаупі жоғары. Алғашқыда іш қуысына дренаж қою арқылы осы операциядан кейінгі асқынулардың қаупін азайтуға болады деп есептелген. Бірақ, іш қуысы дренаждары ССИ-ді азайтуда маңызды рөл атқаратыны дәлелденбеді, сонымен қатар ауруханада жату мерзімін ұзартып, операция құнының өсуіне де себеп болды.
One of the most common post operative complications associated with an appendectomy is the development of a surgical site infection (SSI). Patients with complicated appendicitis (perforated appendicitis) are more likely to develop a SSI, abdominal abscess, or pelvic abscess during the post operative period. Placement of an abdominal drain was originally thought to reduce the risk of these post operative complications. However, abdominal drains have not been found to play a significant role in reducing SSIs and have led to increased length of stay in the hospital in addition to increased cost of the operation.
Жиілігі
2011 жылы АҚШ ауруханаларында шамамен 327 000 апендицидті алып тастау операциясы жасалды, бұл 10 000 тұрғынға 10,5 процедураға тең. 2011 жылы барлық операциялық араласымдардың 2,1% апендицидті алып тастау операцияларына тиесілі болды.
About 327,000 appendectomies were performed during U. S. hospital stays in 2011, a rate of 10.5 procedures per 10,000 population. Appendectomies accounted for 2.1% of all operating room procedures in 2011.
Тарих
Алғашқы сәтті аппендицитті операцияны 1731 жылдың қыркүйегінде ағылшын хирургы Уильям Куксли Авраам Пайкқа, шахтадағы түтін тазалаушыға жасады. Екіншісі 1735 жылдың 6 желтоқсанында Лондонның Сент-Джордж ауруханасында француз хирургы Клаудиус Эмиан 11 жасар баланың жамбас қуысының ісігінде тесілген қосымшаның бар екенін сипаттады. Ол бала жұтқан инемен тесілген болып шықты. Ханвил Андерсен емделіп, бір айдан кейін үйіне жіберілді. Гарри Хэнкок 1848 жылы апендицит салдарынан алғашқы іш қуысы операциясын жасады, бірақ қосымшаны алып тастамады. 1889 жылы Нью-Йоркте Чарльз МакБурни апендициттің көрінісі мен патогенезін дәл сипаттап, перфорация мен іш қабығының қабынуынан сақтану үшін ерте аппендицитті алу ең жақсы ем екенін анықтады. Автоаппендектомияның кейбір жағдайлары да болған. Бірін Эван О'Нилл Кейн 1921 жылы жасады, бірақ операцияны оның ассистенттері аяқтады. 1961 жылы Леонид Рогозов Антарктидадағы шалқары орналасқан базадағы жалғыз дәрігер болғандықтан, өзіне операция жасауға мәжбүр болды. 1980 жылдың 13 қыркүйегінде Курт Семм алғашқы лапароскопиялық аппендицитті операциясын жасады, бұл минималды инвазивті хирургияның кеңінен қолданылуына мүмкіндік берді.
The first recorded successful appendectomy was performed in September 1731 by English surgeon William Cookesley on Abraham Pike, a chimney sweep. The second was on December 6, 1735, at St. George's Hospital in London, when French surgeon Claudius Amyand described the presence of a perforated appendix within the inguinal hernial sac of an 11 year old boy. The organ had apparently been perforated by a pin the boy had swallowed. The patient, Hanvil Andersen, made a recovery and was discharged a month later. Harry Hancock performed the first abdominal surgery for appendicitis in 1848, but he did not remove the appendix. In 1889 in New York City, Charles McBurney described the presentation and pathogenesis of appendicitis accurately and developed the teaching that an early appendectomy was the best treatment to avoid perforation and peritonitis. Some cases of autoappendectomies have occurred. One was attempted by Evan O'Neill Kane in 1921, but the operation was completed by his assistants. Another was Leonid Rogozov, who in 1961 had to perform the operation on himself as he was the only doctor on a remote Antarctic base. On September 13, 1980, Kurt Semm performed the first laparoscopic appendectomy, opening up the path for a much wider application of minimally invasive surgery.
Америка Құрама Штаттары
Апендицидті алып тастау – стандартты хирургиялық процедура, бірақ оның құны АҚШ-та айтарлықтай өзгеше. 2012 жылғы зерттеу Калифорния ауруханаларында аппендицитпен емделген 20 000-ға жуық ересек пациенттен алынған 2009 жылғы деректерді талдады. Зерттеушілер "18-ден 59 жасқа дейінгі пациенттерді госпитализациялауға қатысты, төрт күннен кем уақытқа созылған және үйге стандартты жағдайда шығарылған" "аса ауыр емес жедел аппендицит жағдайларын" қарастырды. Апендицидті алып тастаудың ең төменгі құны 1529 доллар, ал ең жоғарысы 182 955 долларды құрады, бұл шамамен 120 есе көп. Медианалық құн 33 611 доллар болды. Зерттеу Калифорниямен шектелгенімен, зерттеушілер нәтижелердің АҚШ-тың кез келген жерінде қолданылатынын атап өтті. Көптеген, бірақ барлық емес, пациенттер қандай да бір медициналық сақтандырумен қамтылған. Денсаулық сақтау зерттеулері және сапа жөніндегі агенттіктің зерттеуі 2010 жылы АҚШ-та аппендицитпен ауырғандарға орташа шығын 7800 долларды құрағанын көрсетті. Апендицит жарылған жағдайларда орташа шығын 12 800 долларға жетті. Ауруханада емделген пациенттердің көпшілігі жеке сақтандырумен қамтылған.
While appendectomy is a standard surgical procedure, its cost has been found to vary considerably in the United States. A 2012 study analyzed 2009 data from nearly 20,000 adult patients treated for appendicitis in California hospitals. Researchers examined "only uncomplicated episodes of acute appendicitis" that involved "visits for patients 18 to 59 years old with hospitalization that lasted fewer than four days with routine discharges to home." The lowest charge for removal of an appendix was $1,529 and the highest $182,955, almost 120 times greater. The median charge was $33,611. While the study was limited to California, the researchers indicated that the results were applicable anywhere in the United States. Many, but not all, patients are covered by some sort of medical insurance. A study by the Agency for Healthcare Research and Quality found that in 2010, the average cost for a stay in the United States involving appendicitis was $7,800. For stays where the appendix had ruptured, the average cost was $12,800. The majority of patients seen in the hospital were covered by private insurance.