Кіріспе

Таро палубаларының козыр карталары

Үлкен Аркана – картомантикалық таро жинағындағы атаулы немесе нөмірленген карталар. Оккультистер бұл атауды бастапқыда карта ойнауға қолданылатын қарапайым таро жинағының козыр карталарына берген. Стандартты 78 карталық жинақта әдетте 22 мұндай карта болады, олар әдетте 0-ден 21-ге дейін нөмірленеді (карта ойнау жинақтарында 0 болмайды, нөмірленбеген карта – Ақымақ). Таро карталарын ойнаушылар бұл атауды қолданбайды. 17 ғасырға дейін таро карталары тек ойын ойнау үшін пайдаланылды, ал Ақымақ пен 21 козыр – ойын мен құмар ойындарға қолданылатын стандартты карта жинағының бір бөлігі болды. «Жоғарғы» және «Кіші Аркана» терминдері оккультизмде және декстің болжау қолданылыстарында, Эзотерикалық Тароны практикалауда қолданылады және Жан Батист Питоис (1811–1877) еңбектерінде пайда болды, ол Пол Кристиан деген атпен жазды. Сэр Майкл Даммет Ақымақ пен козыр карталарының бастапқыда қарапайым аллегориялық немесе эзотерикалық мағынаға ие болғанын, негізінен 15 ғасырдағы итальяндық сарайлардағы элиталық идеологиядан туындағанын жазды. Оккульттік мағына 18 ғасырда, швейцариялық дін қызметкері және масон Антуан Корт де Гебелин (1725–1784) Таро туралы 2 мақала жариялаған кезде пайда бола бастады. Ол бұл мақалаларды өзінің 9 томдық аяқталмаған энциклопедиясы «Le Monde Primitif» (Ең алғашқы әлем) 8-томында (1781) жариялады (1773–1782). «Le Monde Primitif» 8-томындағы Таро туралы алғашқы мақала – «Du Jeu des Tarots» (Таро ойыны) (365–394 беттерде) Корт де Гебелиннің еңбегі болса, екінші мақала – «Recherches sur les Tarots, et sur la Divination par les Cartes des Tarots» (Тароны зерттеу және Таро карталарымен болжау) (395–410 беттерде) Луи Рафаэль Лукрес де Файолл, граф де Мелеттің (1727–1804) жазған туындысы еді. Осыдан кейін тароның оккульттік және болжау мағынасы, сондай-ақ Үлкен және Кіші Аркана құрылысы дамыды. Мысалы, Корт де Гебелин таро козырларының мысырлық, каббалистік және құдайлық мағынаға ие екенін мәлімдеді; Эттейла (Жан Батист Аллиетт) (1738–1791) тароны қолдана отырып, болжау әдісін жасады; Элифас Леви (Альфонс Луи Констант) (1810–1875) болжау таросының мысырлық сипатынан ажыратуға тырысып, оны Марсель таросына қайтарды, «қиын» каббалистік сәйкестік құрды және тіпті Үлкен Аркана өмірдің кезеңдерін көрсетеді деп ұсынды. Үлкен Аркананың осы әртүрлі түсіндірмелері кезең-кезеңмен дамыды, олардың барлығы практиктердің Үлкен Аркананы түсіндірулеріне маңызды әсер етеді.

Эзотеризм

XIX ғасырға қарай Таро "Библиялардың Библиясы" деп есептелді, жаратылыстың барлық маңызды шындықтарының эзотерикалық қоймасы болды. Декер, Депаулис және Дамметтің атап көрсетуінше, "жасырын шындықтарды ашу құралы ретінде және оккульттік жазбалардың құжаты ретінде оның (Тароның) кеңінен қабылдануы үшін біз оған (Левиге) борышлымыз. Левидің жазбалары Батыс сиқыр дәстүрінің қазіргі заманға дейін жалғасуына арна болды". Ерте масондар бастаған сияқты талаптар бүгінде академиялық дискурсқа енді. Мысалы, Семетский Тароның адамзат пен құдай арасында немесе құдай/рух/сана мен күнделікті өмір арасында делдалдық жасауға мүмкіндік беретінін түсіндірді. Кристина Николсон Тароны феминистік теологияның терең білімін көрсету үшін пайдаланды. Сантарканджели ақымақ туралы және Салли Николс туралы білім берді. Конт де Мелеттің ізбасарлығымен Эттейла картомантия әдісін ойлап тапты, әрбір картаға (тура және кері) болжамдық мағына берді, "La Cartonomancie française" (әдісті егжей-тегжейлі сипаттайтын кітап) жариялады және картомантиялық практикаға арналған алғашқы Таро колодаларын жасады. Эттейланың бастапқы әдісі Пике деп аталатын жалпы карталар жиынтығымен жұмыс істеуге бағытталған, себебі Пике 32 картамен ойналатын ең танымал ойын болды. 1783 жылға дейін, Антуан Кор де Гебелен "Le Monde Primitif" жариялағаннан кейін екі жыл өткен соң ғана ол стандартты (яғни Марсель) Таро колодасын пайдалана отырып картомантиялық әдіс әзірлеуге көшті. Оның еңбегі "Таро" деп аталатын карталармен ойын ойнау арқылы демалу жолы" кітабында және Таро картомантиясы қоғамын құруда жарияланды. Кейіннен қоғам "әр картаның тік және кері жағдайдағы барлық мүмкін мағыналарын жүйелі түрде кестелеу" кітабын шығарды. Эттейладан кейін Мари Энн Аделаида Ленорманд (1768–1830) және басқалар Таро картомантиясын дамытты. Кристиан өзінің талдауына сенімділік беру үшін ежелгі египеттік бастамалау рәсімдері туралы есепті Ямблихке жалған түрде жатқызды, бірақ Кристианның Тароның жоғары карталарына қатысты бастамалау мәнінің бастапқы көзі екені анық. Соған қарамастан, бұл іс-әрекет Тароның оккультистердің ғана емес, сонымен қатар жаңа дәуірдің жақтастарының, Юнг психологтарының және жалпы ғалымдардың санасында бастамалау құралы және кітабы ретіндегі маңыздылығын орнатты.