Кіріспе

Таро карталары жинағы

Rider–Waite Tarot – 1909 жылы Rider Company компаниясы жариялаған, академик және мистик А. Е. Уэйттің нұсқауларымен жасалған және Памела Колман Смит салған, екеуі де Алтын Таңның Герметикалық Орденінің мүшелері. Бұл жинақ Waite–Smith, Rider–Waite–Smith немесе Rider Tarot деп те аталады. Шамамен 100 миллионнан астам данасы 20 елде таралымда болып отыр.

Шолу

Суреттер қарапайым болғанымен, олардың әр детальі мен фоны мол символизмге толы. Кейбір бейнелер бұрынғы колодаларда кездесетін суреттерге ұқсас, бірақ жалпы алғанда Уэйт-Смит карталарының дизайны алдыңғыларынан едәуір өзгеше. Кейбір карталардан христиандық бейнелер алынып тасталды, ал басқаларына қосылды. Мысалы, "Папайым" ("Papess") "Жоғарғы қаһин" ("High Priestess") болып өзгерді және енді Папалық тиараны көрсетпейді, ал "Махаббат" ("Lovers") картасы, бұрын киімді ер және әйелдің ақсүйек немесе дін қызметкерінен бата алуын бейнелеген ортағасырлық көрініс, Едем бағындағы жалаңаш Адам мен Хауаның суретімен ауыстырылды, ал тостағанның асы (ace of cups) құдайлық нанын ұстаған көгершін бейнеленген. Кіші Арканалар Смит салған аллегориялық көріністермен суреттелген, ал бұрынғы колодаларда (бірнеше сирек жағдайларды қоспағанда) Кіші Арканалар үшін қарапайым дизайн болған. Колодада қолданылған символдар мен бейнелерге 19 ғасырдың сиқыршысы және оккультисі Элифас Леви, сондай-ақ Алтын таңның герметикалық орденінің үйретулері әсер еткен. Алтын таңның астрологиялық сәйкестіктерін ескеру үшін Уэйт колодаға бірнеше жаңалық енгізді. Ол Күш пен Әділет карталарының ретін ауыстырды, соның салдарынан Күш Арыстанға, ал Әділет Таразыға сәйкес болды. Сондай-ақ, ол Махаббат картасын итальяндық таро колодаларының негізінде жасады, онда екі адам мен періште бейнеленген, осылайша оның Егіздермен байланысын күшейтті. Бұл колода ерекшеленеді, өйткені Смит аты бірінші орында тұр, ал баспагердің аты (Rider) жоқ. Осыған байланысты, кейбір қазіргі заманғы таро оқырмандары бастапқы колоданы және оның әртүрлі нұсқаларын Смит-Уэйт колодасы деп атайды, Смит колодаға қосқан үлесіне лайықты құрмет көрсету үшін.

Авторлық құқық мәртебесі

Rider-Waite Таросының түпнұсқа нұсқасы, соңғы автордың қайтысынан кейін 70 жыл немесе одан кем авторлық құқық мерзімі бар барлық елдерде қоғамдық меншік болып табылады. Бұл алғаш рет жарияланған Ұлыбританияны да қамтиды. АҚШ-та бұл палуба 1966 жылы қоғамдық меншікке көшкен (жариялану + 28 жыл + қайта жаңартылған 28 жыл), осылайша американдық суретшілер оны көптеген медиа жобаларында пайдалануға мүмкіндік алды. U.S. Games Systems компаниясы 1971 жылы жарық көрген палубаның жаңартылған нұсқасына авторлық құқықты ұстап тұр, бірақ бұл тек алдын ала бар жұмыстарға қосылған жаңа материалға ғана қатысты (мысалы, картаның арт жағындағы және қораптың дизайны).