Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эрфурт конгресі – француз императоры Наполеон мен Ресей императоры Александр I арасында 1808 жылдың 27 қыркүйегінен 14 қазанына дейін өткен кездесу. Бұл кездесу, өткен жылы Тильзит шарты арқылы бекітілген одақты қайта растау мақсатында ұйымдастырылды, ал Тильзит шарты Төртінші коалиция соғысының аяқталуынан кейін жасалған болатын.
The Congress of Erfurt was the meeting between Napoleon, Emperor of the French, and Alexander I, Emperor of All Russia, from Tuesday 27 September to Friday 14 October 1808 intended to reaffirm the alliance concluded the previous year with the Treaties of Tilsit which followed the end of the War of the Fourth Coalition.
Өмірбаян
Тильзитте Наполеон Александрдың құрметіне ие болған, бірақ Эрфурттағы кездесу уақытында орыс сарайындағы французға қарсы көңіл күшті одақты қауіпке тіледі. Наполеон және оның сыртқы істер министрі Жан Батист Номпьер де Шампаньи Испаниядағы мәселелерді шешу және Австриямен болатын соғысқа дайындалу үшін одақты қайта нығайтуды көздеді. Наполеонның ісіне кедері келтірген Шарль Морис де Талейран-Перигор осы кезде Наполеон Францияны құлдырауға апарады деген ойға келді және Александрға Наполеонның талаптарына қарсы тұруды құпия түрде кеңес берді.
At Tilsit, Napoleon had made an admirer of Alexander, but by the time of the meeting at Erfurt anti French sentiment at the Russian court was beginning to threaten the newly forged alliance. Napoleon and his foreign minister Jean Baptiste Nompère de Champagny sought to strengthen the alliance once more in order to settle affairs in Spain and prepare for the expected war with Austria. Working at cross purposes to Napoleon was Charles Maurice de Talleyrand Périgord who had by this time come to the conclusion that Napoleon was leading France to destruction, and who secretly advised Alexander to resist Napoleon's demands.
Конференция
Эрфурт қаласы осы кезде Эрфурт княздығы ретінде француз императорының тікелей басқаруында болды. Наполеон Александрды француз империясының құдіретімен таң қалдыруға тырысты. Кездесу бүкіл Еуропадан келген патшалар, ханзадалар, герцогтар, барондар мен белгілі тұлғаларды қамтыған үлкен конференцияға айналды. Конгресске қатысушылардың арасында Талма және бүкіл Comédie Française труппасы болды, олар конгресс барысында он алты француз трагедиясын қойды. Гетеге Наполеонның өзі қызығушылық танытты, ал жиырма жастағы Артур Шопенгауэр Гетемен бірге келіп, болып жатқан оқиғаларға сын көзбен қарады. Кездесулердің нәтижесінде он төрт баптан тұратын Эрфурт конвенциясы жасалды, ол Ұлыбританияны Францияға қарсы соғысын тоқтатуға шақырды, Швециядан Финляндияны Ресейдің жаулап алуын мойындады және егер Австриямен соғыс болған жағдайда Ресей Францияға "бар күшімен" көмектесуі керек екенін жариялады. Екі император 14 қазанда өз елдеріне аттанды. Алты айдан кейін күтілген Австриямен соғыс басталды, ал Александр келісімді орындауға тырысты, Францияға көбінесе аз көмек көрсетті. 1810 жылға қарай екі император да бір-біріне қарсы соғыс жүргізуді ойлады. Эрфурт екі көшбасшының соңғы кездесуі болды. 1812 жылға қарай Ресей Наполеонның Ұлыбританияға қарсы экономикалық соғысы – Континенттік жүйесіне енді мойын бұрды және Ресей сарайындағы французға қарсы көңіл күшейді. Ресейдің қорғанысқа жұмсаған қаражаты артты және Польшаға басып кіруге дайындық ретінде шекараға әскерлер орналастырылды. Наполеон бұған бұрынғыдан да күшпен шабуыл жасап, алдын алды. Тилзиттегі оқиғаның басынан бастап, осы екі еуропалық державаның бейбіт түрде қатар өмір сүре алатынына сенгендердің саны азая түсті, Варшаваның Ұлы Герцогтығы Францияның қарастырылатын мемлекеті ретінде Ресеймен шектес болды. Эрфурт соғыстың басталуын кейінге тықтырған болуы мүмкін, бірақ екі державаның ақырында қақтығысқа түсетіні анық еді.
The city of Erfurt was under the direct control of the Emperor of the French at this time as the Principality of Erfurt. Napoleon attempted to awe Alexander with the glories of the French Empire. The meeting became a great conference involving an array of kings, princes, dukes, barons and notables from all over Europe. Among the attendees was Talma and the entire Comédie Française, who presented sixteen French tragedies over the course of the Congress. Goethe was courted by Napoleon himself and the twenty year old Arthur Schopenhauer arrived in Goethe's train and cast a cynical eye over the proceedings. Out of the meetings came an agreement, the Erfurt Convention, in fourteen articles, calling upon Britain to cease its war against France, recognizing the Russian conquest of Finland from Sweden, and stating that in case of war with Austria, Russia should aid France "to the best of its ability." The two emperors departed for their homelands on 14 October. Six months later the expected war with Austria began, and Alexander barely lived up to his agreement, aiding France as little as possible. By 1810 both emperors were considering war with one another. Erfurt was the last meeting between the two leaders. By 1812 Russia no longer complied with Napoleon's Continental System of economic warfare against the United Kingdom and anti French sentiment in the Russian court had reached a new height. Russian defence spending had increased and troops were deployed to the border in preparation for an invasion of Poland. Napoleon pre empted this by attacking first and with greater force. From the beginning at Tilsit few onlookers believed these two European powers could peacefully exist side by side, with the Grand Duchy of Warsaw a French satellite state neighbouring Russia. Erfurt may have delayed the eventual outbreak of war, but it was likely the two powers would ultimately come into conflict.
Танымал мәдениетте
Бұл конгресс Лев Толстойдың "Соғыс және бейбітшілік" (Екінші кітап, үшінші бөлім, бірінші тарау) романында еске алынған оқиға.
The congress is an event referred to by Leo Tolstoy in his War and Peace (Book Two Part Three Chapter 1).