Кіріспе
Шахмат ашылысындағы тұзақ
Тарраш тұзағы – Рю Лопестегі екі түрлі шахмат ашылысындағы тұзақты білдіреді, олар Зигберт Тарраш есімімен аталады. Көптеген нұсқаулар тек талдау кезінде ғана көрінетін болса, Тарраш турнирлердегі ойындарда шеберлерге қарсы осы тұзақтарды нақты қолданған.
Tarrasch Trap refers to two different chess opening traps in the Ruy Lopez that are named for Siegbert Tarrasch. Unlike many variations that appear only in analysis, Tarrasch actually sprung his traps against masters in tournament games.
Ашық түрдегі тарраштық тұзақ
Бұл тұзаққа екі шебер түсті: 1887 жылы Франкфуртта Иоганн Цукерторт және 1890 жылы Манчестерде Исидор Гунсберг. 1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bb5 a6 4. Ba4 Nf6 5. 0-0 Nxe4
Бұл – Рю Лопестің ашық вариациясы. 6. d4 b5 7. Bb3 d5 8. dxe5 Be6 9. c3 Be7 10. Re1 0-0 11. Nd4 Qd7 (схеманы қараңыз)
Тұзаққа түсуде. 12. Nxe6
Қара түс қайтадан қалай тартып алса да, d5-тегі піл (d қатары бойынша немесе a2–g8 диагоналі бойынша) тігіледі. 12...Qxe6 немесе 12...fxe6 болғаннан кейін ақ 13-те бір фигураны жеңіп алады. Rxe4.
This is the Open Variation of the Ruy Lopez. 6. d4 b5 7. Bb3 d5 8. dxe5 Be6 9. c3 Be7 10. Re1 0 0 11. Nd4 Qd7 (see diagram)
Falling into the trap. 12. Nxe6
No matter how Black recaptures, the pawn on d5 will be pinned (along the d file or along the a2–g8 diagonal). After 12 Qxe6 or 12 fxe6 White wins a piece with 13. Rxe4.
Штайниц нұсқасындағы тарраштық тұзақ
Екінші Тарраш тұзағы, кейде Дрезден тұзағы деп аталады, Штайниц вариациясында кездеседі. 1891 жылы Тарраш осы тұзақтың талдауын жариялады, бірақ 18 айдан кейін Георг Марко «Тарраш Маркоға қарсы, Дрезден 1892» партиясында оған түсті. Тарраш бүкіл партия барысында бес минут қана ойланды. 1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bb5 d6
Бұл – Руй Лопестің Штайниц вариациясы. 4. d4 Bd7
Қара 5. d5 қауіпін жою үшін шынаны бұзады. 5. Nc3 Nf6 6. O-O Be7 7. Re1 (суретті қараңыз)
Жасырын тұзақ құру. Қара үшін рокировка табиғи көрінеді, бірақ ол пешканы жоғалтады. Оның орнына 7...exd4 жақсырақ. 7...O-O? 8. Bxc6 Bxc6 9. dxe5 dxe5 10. Qxd8 Raxd8 11. Nxe5
Бұл жерде қараның ең жақсы ходы, мүмкін, 11...Bd7 болар, бірақ ақ пешка артық болып қала береді. 11...Bxe4 12. Nxe4 Nxe4
Ақ та қателікке ұшырауы мүмкін, 13. Rxe4?? – қорқынышты қателік болар еді, себебі қара 13...Rd1+ 14. Re1 Rxe1# шаxматымен жеңіске жетер еді. Ақ келесі ходымен осы мүмкіндікті жойып, e4-тегі қара атқа нақты қауіп туғызады. 13. Nd3 f5
Қара аты e7-дегі слонға қарсы шынақ болғандықтан қозғала алмайды. 14. f3 Bc5+?! Жақсырақ 14...Bh4 15. g3 Nxg3 16. hxg3 Bxg3, онда қара ат үшін екі пешка алады. 15. Nxc5 Nxc5 16. Bg5 Rd5 17. Be7 Re8 18. c4 1–0
Ақ кеміндегі бір айырбасқа жеңіп алады, сондықтан Марко отставкаға кетеді.
This is the Steinitz Variation of the Ruy Lopez. 4. d4 Bd7
Black breaks the pin to meet the threat of 5. d5. 5. Nc3 Nf6 6. 0 0 Be7 7. Re1 (see diagram)
Laying a subtle trap. Castling seems natural for Black but it loses a pawn. Instead, 7 exd4 is better. 7 0 0? 8. Bxc6 Bxc6 9. dxe5 dxe5 10. Qxd8 Raxd8 11. Nxe5
Black's best move here is probably 11 Bd7, although White would remain a pawn ahead. 11 Bxe4 12. Nxe4 Nxe4
White can go astray too, 13. Rxe4?? would be a horrible blunder as Black would checkmate with 13 Rd1+ 14. Re1 Rxe1#. White blocks that possibility with his next move, making the threat real against the black knight on e4. 13. Nd3 f5
The black knight cannot move because of the pin against the bishop on e7. 14. f3 Bc5+?! Better is 14 Bh4 15. g3 Nxg3 16. hxg3 Bxg3 where Black get two pawns for the knight. 15. Nxc5 Nxc5 16. Bg5 Rd5 17. Be7 Re8 18. c4 1–0
White wins at least the exchange, so Marco resigned.