Кіріспе

Вулвич комоны — Англияның оңтүстік-шығысындағы Вулвич қаласында орналасқан кең дала. Оның бір бөлігі әскери жер ретінде (40% азырақ), ал қалғаны қалалық саябақ ретінде пайдаланылады. Вулвич комоны — ескерту орны. Ол Оңтүстік-Шығыс Лондонының Жасыл тізбегінің бір бөлігі. Бұл атау сонымен қатар комонның шығыс жағындағы көшеге де, Гринвич Корольдік ауданының сайлау округіне де берілген. 2011 жылғы халық санауы бойынша округте 17 499 адам тұрады.

Орналасқан жері

Вулвич Коммон Гринвичтің Корольдік ауданындағы 132 метрлік Шутерс-Хилл дөңесінің солтүстік беткейінде, Вулвич қаласының оңтүстік-батысына қарай бірнеше жүз метр жерде орналасқан. Оның оңтүстік жағы A207 Shooters Hill Road жолымен шектеледі, бірақ ашық кеңістік осы жолдан оңтүстікке қарай Окслис Вуд және Элтем Коммонмен жалғасады. Академия жолы (А205 Оңтүстік айналмалы жолының бір бөлігі) және бұрынғы Корольдік әскери академия ортақтың шығыс шекарасын құрайды. Репозиторий жолы мен Королева Елизавета ауруханасы батыс шекарасын белгілейді. Солтүстік жағында Ха-ха жолы Корольдік артиллерия казармалары маңындағы әскери аймақты қоғамдық аймақтан бөліп тұрады. Вулвич Коммонның бір бөлігі болған, бірақ қазір негізгі аумақтан бөлініп қалған жасыл кеңістіктер батыста Грин Хилл мен Репозиторий Вудстарында, солтүстікте Мулгрейв Пондтың төңірегінде және шығыста Иглсфилд Паркінде сақталған.

Тарих

18 ғасырдың ортасына дейін Вулвич Коммон қазіргідей үлкен емес, әлдеқайда кеңірек ашық кеңістіктің бір бөлігі болған. Ол Шутер төбесінің солтүстік беткейінің үлкен бөлігін қамтыды, батысқа қарай Чарлтонға дейін (Чарлтон зираты 1855 жылы салынған) созылып, ал шығысқа қарай қазіргі Шрусбери паркі, Пламстед Коммон және Винн Коммон аумақтарына дейін жеткен. Коммонның өзі шамамен 80 акр жерді құрады және оны мал жаюға, сондай-ақ отын үшін шөп, бұта және қызыл жусан жинауға пайдаланған. Ол кезде ол Чарлтон Коммонмен тікелей жалғасқан, екі аймақтың шекарасын белгілейтін ұзын тік қоршау болған (кейін екеуі біріктіріліп, "Вулвич Коммон" атауы екі аумақты да қамтыды). Вулвичтің көп бөлігінен өзгеше, ол ешқашан Боуотер иелігіне кірген емес.

Құқық бұзушылықтар мен қоршау

Вулвич кемежайы мен Корольдік арсеналдың қарқынды өсуіне байланысты, жергілікті халық ортақ жерлердегі ежелгі құқықтарын жоғалту мүмкіндігінен алаңдады. 18-шы ғасырда ортақ жердің бөліктері жекешелендірілгенде, Вулвич Вестриі олардың дәстүрлі құқықтарын қоршаудан қорғауға белсенді түрде кірісті. 1760 жыл шамасында ортақ жердің шығыс жағында екі үй салынғаннан кейін, олар төртінші сэр Джон Шоудың құрылысқа рұқсат беруіне қарсы тұрып, оның бұдан әрі жалға беруіне кедергі келтірді. 1720 жылдарға қарай, Қару-жарақ басқармасы ортақ жерді минометтерді сынау үшін пайдалана бастады, ал елу жылдан кейін артиллерия жаттығулары үшін атыс полигоны құрылды. 1777 жылы казармаларға ыңғайлырақ қол жеткізу үшін Гранд Депо Роуд салынды. 1778 жылы Барак Филд пен ортақ жер арасында ха-ха (жасанды шағыр) салынды (ол 1802 жылы батысқа қарай, ал 1806-08 жылдары оңтүстікке қарай кеңейтілді, осылайша Барак Филдке ортақ жердің көбірек бөлігі қосылды). 18-шы ғасырдың соңына қарай ортақ жер үлкен әскери шерулерге, маневрлерге және көрсетулерге пайдаланылатын болды. 1796 мен 1805 жылдар аралығында Корольдік әскери академия (соңғы уақытқа дейін Арсенал ішінде орналасқан) Вулвич ортақ жерінің оңтүстік-шығыс жағында жаңа орынға қайта салынды, онда ол келесі ғасыр бойы біртіндеп кеңейді; бұл Қару-жарақ басқармасының ортақ жердегі алғашқы ірі құрылысы болды. 1801 жылдың қыркүйегінде Қару-жарақ басқармасы Барак Филдтің батысындағы қосымша жерді Боуотер отбасынан жалға алды, оның басты мақсаты әскери оқу алаңы ретінде пайдалану болды (Грин Хилл және Репозиторий Вудс). Алты айдан кейін Басқарма Парламент Актісіне сәйкес осы жерді (және Боуотер отбасынан жалға алынған барлық жерді) толық иеленді. Содан кейін, 1803 жылы Басқарма Вулвич ортақ жерін жалға алу құқығын сэр Джон Шоудан сатып алды (1812 жылы олар Тақтан толық меншік құқығын сатып алды). 1804 жылы Парламент Актісімен мәселені шешуге өкілеттік алған жергілікті комиссия, шіркеуге шағыл алу құқығынан айырылғандығы үшін 3000 фунт стерлинг өтемақы төледі (бірақ жергілікті тұрғындардың ортақ жерді шөп, отын және мал жаю үшін ұзақ жылдар бойы пайдалануы ескерілмеді). Сол жылы Басқарма Чарлтон Хаусының иесі сэр Томас Мэрион Уилсоннан Чарлтон ортақ жерін де сатып алды. (бірақ 1816 жылы олар тегістеліп, шөпке егілді). Жергілікті тұрғындар мен әскерилер арасындағы қарым-қатынас бір ғасырдан астам уақыт бойы шиеленіскен күйде қалды, біріншісі әдет-ғұрыпқа негізделген қол жеткізу құқығын талап етуді жалғастырды, ал екіншісі толық меншік құқығын мойындады. 1847 жылы батареяда "әр дүйсенбі, сәрсенбі және жұма күндері таңғы сағат тоғыз жарымнан бастап" миномет пен гаубица жаттығулары өтті. Батареяның артында жаттығу алаңы және 1830 жылдан бері салынған, сақтау және кеңсе кеңістігін, сондай-ақ сержантқа тұруға жағдай жасаған фронтонды ғимарат орналасқан. Сонымен қатар, алты зеңбірек орнатуға орын қарастырылған, олар салют батареясы ретінде пайдаланылды. Минометтік жаттығулар 1873 жыл шамасында тоқтатылды, артиллериялық оқулар Шуберинеске көшірілген кезде; бірақ салют батареясы 20-шы ғасырда да жұмыс істеді.

Жылқылар және әскери ветеринария

Ерте кезден-ақ, жалпы жергілікті жер аттарды, соның ішінде Корольдік ат артиллериясының аттарын (артиллерия казармаларында орналасқан) оқыту және жаттығу үшін пайдаланылды. 1804 жылы Коммонның батыс шетінде "Ветеринариялық мекеме" салынды, кейін ол Корольдік ат ауруханасы болып кеңейтілді. Корольдік ат ауруханасы 1859 жылы құрылғаннан бастап Армияның ветеринариялық департаментінің штаб-пәтері болды, ал Бас ветеринариялық хирург (PVS) осында орналасты (1876 жылы Соғыс кеңсесіне көшкенге дейін). Корольдік ат ауруханасының солтүстігінде 1850 жылдары "Тұрақты лагерь" салынды, оны ғасырдың екінші жартысында артиллерия және басқа да әскерлер пайдаланды; оңтүстікке қарай бірнеше ат тұрақтары болды. 1896 жылы екі артиллерия батареясын орналастыруға мүмкіндік беретін Шрапнел казармасы салынды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде казарма №1 (Шығыс) кавалериялық депосы ретінде қызмет етті, соғыс аяқталғаннан кейін артиллерияның далалық бригадасын орналастыру үшін қайта қолданылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін де артиллерия бөлімшелері орналасты, содан кейін Әйелдердің Корольдік Армия корпусы үшін жатақхана ретінде пайдаланылды; Шрапнел казармасы 1960 жылдардың соңында бұзылды (қазір сол жерде Королева Елизавета ауруханасы тұр). Казарманың солтүстігінде 1887 жылы, Армияның аттарды жаңарту қызметі құрылған жылы аттарды жаңарту депосы салынды (бұрын жеке кавалерия полктері өз аттарын сатып алу және оқыту үшін жауапты болған). RAVC депосы 1939 жылға дейін Вулвичте орналасқан.

Тұрғын үй және ауруханалар

1730 жылдары ортақ үйдің шығыс жағында жиырма ғана қарапайым үй тұрды (1763 жылы шамамен отызға жуық, оның жетісі бос тұрды); бірақ 1780 жылдардан бастап әскери офицерлерге арналған үлкен үйлер осы коттедждердің орнын алмастыра бастады. Ең ірілерінің бірі – Куб үйін 1792 жылы Корольдік әскери академияның математика профессоры Чарльз Хаттон салған. Ол оңтүстік жағындағы жер учаскесін спекуляциялық мақсатта сатып алып, сол жерде бірнеше үлкен үйлер тұрғызған. 1804–1805 жылдары жаңа Корольдік әскери академиясы көшенің арғы бетіне салынғаннан кейін, мемлекет Хаттонның жерін сатып алды; Куб үйі кадеттерге арналған ауруханаға айналдырылды (кейіннен ол Корольдік әскери академиясының губернаторының резиденциясы ретінде қайта жаңартылды), ал бірнеше басқа үйлер Академияның жоғары шенді офицерлерінің қажеттіліктеріне бейімделді. Ортақ үйдің осы жағындағы тағы бір маңызды құрылыстарға виллалар кірді: Белмонт Плейс (1840), Кларенс Плейс (1840 жылы өрттен кейін қайта салынған), Аделаида Плейс және Белл Вью, сондай-ақ Куинс Террас (1830) және Кемпт Террас (1832/1850). Генерал Гордон 1833 жылы 29 Woolwich Common, Kempt Terrace мекенжайында дүниеге келген. 1972 және 1975 жылдар аралығында бұл жердегі барлығы ұзақ және қатал сақтау шайқасынан кейін, әлеуметтік тұрғын үйлер салу үшін (Вулвич ортақ үйлері) бұзылды. Ортақ үйдің батыс жағында мүлдем басқаша тұрғын үйлер кездесетін, онда 19 ғасырдың басында үйленген әскерилер өз отбасылары үшін «балшық үйлер» салған; бұл үйлер артиллерия жаттығуларына кедергі келтіргендіктен, 1812 жылы басқарма оларды Шарлтонға баратын жолдың оңтүстігіндегі жаңа үйленген әскерилерге арналған жатақтармен алмастырды: олар тіресіп салынған, бір бөлмелі, елу жұптан тұратын үйлер еді. Кейін Йорк герцогының коттедждері деп аталған (бірақ замандастары оларды осы күнге дейін «қасқыр үйлер» деп қысыммен атап кеткен), олар 1870 жылдардың соңында дифтерия індетінен кейін бұзылды. Бұл жерде Жаңадан келгендер депосы салынды. 19- және 20-ғасырларда ортақ үйдің оңтүстік жағында, Шутерс Хилл жолының екі жағында бірқатар әскери және азаматтық ауруханалар мен олармен байланысты мекемелер салынды, оның ішінде 1865 жылы салынған новаторлық Royal Herbert ауруханасы, 1896 жылы Brook Fever ауруханасы, 1909 жылы Victoria House (Корольдік әскери медицина корпусы үшін жабдықтармен қамтамасыз еткен), және 1927 жылы Woolwich және аудандық соғыс ескерткіші ауруханасы. 1977 жылы Royal Herbert ауруханасы Королева Елизавета әскери ауруханасымен ауыстырылды (бұрын Шрапнел казармалары тұрған орталықтың оңтүстік-батыс жағында салынған); ол 1995 жылы жабылды, бірақ 2006 жылы Брук Жалпы ауруханасы жабылғаннан кейін азаматтық аурухана ретінде қайта ашылды.

Үлкен масштабтағы іс-шаралар

Бұл жерде ірі әскери шараларға жеткілікті кеңістік болды. 1788 жылы король Георг III-нің өтінішімен орталық аламанда парад өтті. Король Уильям IV 1830 жылы Корольдік артиллерия және Корольдік инженерлердің жиналған күштерін тексерді, ал бес жылдан кейін 3000 әскерлік құрам шолу үшін жиналды (онда "атты, жаяу және артиллерияның ірі бөлімдерімен" маневрлер орындалды), оны "көптеген көрермендер" тамашалады. XIX ғасырда және XX ғасырда бірнеше басқа патшалық шолулар өтті, сондай-ақ шетелдік дипломаттар мен басқалар үшін әскери көрсетулер ұйымдастырылды. 1919 жылы Версаль келісіміне қол қойылғанын тойлау үшін ашық ауада қызмет өткізілді, ал келесі жылы өткен еске алу рәсіміне 50 000 адам жиналды. Кейіннен Корольдік артиллерияның "Үйде" іс-шаралары халыққа ашық болды, бірақ 1970 жылдары ИРА-ның террористік қатеріне байланысты тоқтатылды.

Кейінгі дамуы

Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ортақ жер фронтқа аттануға дайындалып жатқан еріктілерге уақытша лагерь ретінде, сондай-ақ артиллерия пойыздарының жиналатын орны ретінде пайдаланылды. 1916 жылы Сигналдық тәжірибелік мекеме ортақ жерге көшіп келді (Ха-ха жолының оңтүстігіндегі шатырлар жиынтығына орналасты), онда олар далалық телефония және ұшақтар арасындағы байланыс саласындағы алғашқы әзірлемелермен айналысты; келесі ширек ғасыр ішінде нысан кеңейтіліп, қайта жаңартылды, 1943 жылы Дорсетке көшірілгенге дейін. Алты жыл өткен соң, Атомдық қаруларды зерттеу мекемесі бұл орынды иеленді, ол Ұлыбританияның алғашқы ядролық қаруларының құрамдас бөліктерін әзірлеу, сынау және өндіруге арналған зертханаға айналды. 1950 жылдардың басындағы жұмыс күші 155 адамнан 487 адамға дейін өсті. 1964 жылы нысан жабылды (оның қалған ғимараттары 2011 жылы алынып тасталды, бұл Корольдік ат артиллериясының жаңа казармасынан ортақ жерге шығуына жағдай жасады). Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бұл аймақ әскери күштердің болуы және ортақ жердегі зениттік батареяның орналасуы салдарынан ауыр бомбалауға ұшырады. Соғыстан кейін, 20-ғасырдың соңына дейін ортақ жер ат жаттығулары, атыс жаттығулары және басқа да әскери іс-шаралар үшін қолданылып келді; алайда осы кезеңде Вулвич гарнизонының саны күрт азайды. 1960 жылдары әскери мүліктің консолидациясы көптеген бұзу-жаратуларға, сондай-ақ құрылысқа (мысалы, ортақ жердің оңтүстік және шығыс жиектеріндегі жаңа үйленген үйлер) әкелді. 21-ғасырдың басында Корольдік артиллерия казармасының сарбаздары ортақ жерде жаттығу жасап жүргенін көру сирек болды; бірақ 2012 жылы Корольдік әскер, Корольдік ат артиллериясы Напиер желілеріндегі жаңа штабқа (Король Георг VI желілері) көшіп келді, содан бері ортақ жерде ат артиллериясының жаттығуы қайта жанданды. 2016 жылы Қорғаныс министрлігі 2028 жылға дейін Вулвичтен барлық әскери қызметкерлерді шығарып тастау ниетін жариялады; алайда 2020 жылы бұл жоспарлар Нейпир желісін Корольдік ат артиллериясының Король әскерінің ұзақ мерзімді үйі ретінде сақтау мақсатында қайта қарастырылды.

Табиғат және демалыс

18 ғасырдың басынан бері Вулвич орталығы, әсіресе Барак Майдан, бастапқыда Вулвич Крикет клубы, ал 19 ғасырдың басынан бері Корольдік артиллерия Крикет клубы үшін крикет алаңы ретінде пайдаланылып келді. Бұл клуб 20 ғасырдың ортасына дейін тек офицерлерді ғана қабылдады. Сондай-ақ 19 ғасырда Вулвич орталығында ат жарыстары ұйымдастырылды. Орталық футбол және басқа да спорт түрлері үшін де қолданылды. 1920 жылдан 1960 жылға дейін орталықта стадион болды. 2012 жылғы жазғы Олимпиада кезінде Барак Майданнан ату спорты бойынша жарыстар өтті. Лондон марафоны Вулвич орталығынан өтеді. Бүгінде, спортпен айналысу үшін әлі де қолданылып жатқан Барак Майданнан басқа, орталық көбінесе жүгіру және ит серу үшін пайдаланылады. Қыркүйек айында Вулвич орталықтағы ойын-сауық жәрмеңкесі орталықтың бір бөлігін иеленеді. "Ха-ха" деп аталатын қоршау әлі де Қорғаныс министрлігіне қарасты Барак Майдан әскери аймағын орталықтың қалған бөлігінен бөліп тұрады, ал оны қазір Гринвич Лондон аудандық кеңесі басқарады.

Мұражай ғимараттары, солтүстік шет

Корольдік артиллерия казармасының неоклассикалық қасбеті (Джеймс Уайатт, 1776–1802) – Лондонның ең ұзын қасбеті болып табылады, ол ортақ жердің солтүстік жағымен созылып жатыр. Көшеден өтетін Үкімет үйі (1781) 1855 жылдан 1995 жылға дейін гарнизон командирінің резиденциясы болды және ортақ жерге қарап тұрған жалғыз салтанатты үй. Жақын орналасқан Гаризон шіркеуінің (Сент-Джордж) 1944 жылы бомбалау салдарынан тек қабырғасы ғана қалды. Оның нео-романдық архитектурасы және мозаиканың қалдықтары әлі де әсерлі. Ортақ жердің солтүстік-батыс жағында Нейпир қатарларының казармалары (тізімде жоқ), Грин-Хилл казармалары, әскери мектеп және Ротунда орналасқан. Джон Нэштің қорғасын шатыры бар дөңгелек кірпіштен салынған ғимараты 1814 жылы бейбітшілік тойлау кезінде Сент-Джеймс паркінде экспозициялық алап ретінде пайда болды және 1819–1822 жылдар аралығында Вулвичке "соңғы соғыста алынған трофейлерді, артиллерия модельдерін және басқа да әскери жәдігерлерді сақтау үшін" қайта орнатылды. 2001 жылға дейін ол Корольдік артиллерия мұражайына үйі болды, ал қазір Корольдік атты артиллерияның Корольдік әскері үшін бокс алаңы ретінде қызмет етеді.

Оңтүстік шетіндегі мұражай ғимараттары

Вулвич комонның оңтүстік жағындағы Корольдік әскери академия солтүстік жағындағы Корольдік артиллерия казармаларына өте ұқсас. Оның да қасбеті шамамен бірдей ұзын, салтанатты Тюдор стилінде салынған, ал ғимараттың ең көне бөліктерін де Джеймс Уайт жобалаған. Осы жақтан сақталған басқа әскери ғимараттар – Шоутерс төбесінде орналасқан Корольдік Герберт ауруханасы мен Виктория үйі. Үш ғимараттың барлығы да, немесе қазіргі уақытта тұрғын үйлерге айналдырылуда.

Ескерткіштер

Корольдік артиллерия казармасының парад алаңының оңтүстік жағында Джон Беллдің (1861) Крым соғысы ескерткіші орналасқан. Севастопольдегі шайқаста алынған орыс зеңбіректерiнен құйылған қоладан жасалған "Құрмет" әйелi лавр гүлдерiн таратып тұрған мүсiнi. Коммонның шығыс жағында, Вулвич Нью-роуд бойында, обелиск нысанындағы екі ескерткіш көз тартады. Бастапқыда су ішетін орны болған Майор Литтл ескерткіші 1863 жылдан бері тұр. Оған 19 ғасырға тән жылқыларға арналған су ішетін орны қоса берілген. Екінші Бур соғысы ескерткіші шамамен 1902 жылы орнатылған. Репозиторий жолында бірнеше тарихи зеңбіректер қойылған, алайда Корольдік артиллерия 2007 жылы Вулвичтен кеткен кезде олардың кейбіреулері алынып тасталды.