Шломо Бен-Йосеф: Ұлт-азаттық күрескер және ізраилдық шейіт
Shlomo Ben-Yosef
Шломо Бен-Йосеф (1913-1938) – "Иргун" мүшесі, британдықтар тарапынан өлім жазасына кесілген. Израильде "Олей Хагардом" қатарында құрметтеледі. Тарихы мен рөлі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шломо Бен Йосеф (; 7 мамыр 1913 – 29 маусым 1938) – Ревизионисттік сионистік астыртын ұйымның мүшесі. Ол 1938 жылғы 21 сәуірде араб азаматтарын тасымалдаған автобусқа жасалған шабуылға қатысқанымен ең белгілі, бұл шабуыл еврейлерге қарсы арабтардың бұрынғы шабуылына жауап ретінде жасалған және Хавлагах, яғни ұстамдылық саясатын қабылдамаудың символы болды. Осы себепті, әсіресе Британдық билігінің мандат кезеңінде өлім жазасына кесілген алғашқы еврей болғандықтан, Бен Йосеф ревизионисттік қозғалыстың шейітіне айналды және Израиль мемлекеті оны 12 Олей Хагардомның бірі ретінде еске алады.
Shlomo Ben Yosef (; May 7, 1913 – June 29, 1938) was a member of the Revisionist Zionist underground group Irgun. He is most noted for his participation in an April 21, 1938, attack on a bus carrying Arab civilians, intended as a retaliation for an earlier attack by Arabs against Jews, and emblematic as a rejection of the establishment policy of Havlagah, or restraint. For this reason, and especially for having been the first Jew executed by the British authorities during the mandate period, Ben Yosef became a martyr for the Revisionist cause and is commemorated by the State of Israel as one of 12 Olei Hagardom.
Ерте өмір
Шломо Бен Йосеф Шломом Табачник болып Ресей империясының Волын губерниясында (қазіргі Украинада) поляк тілінде сөйлейтін діншіл еврей отбасында дүниеге келді. 1928 жылы ол ревизионисттік сионисттік жастар қозғалысы "Бетарға" қосылды, екі жылдан кейін әкесі қайтыс болған соң отбасының күнкөрісін қамтамасыз етуші болды. 1937 жылы Бен Йосеф Мандатты Палестинаға эмиграциялауға шешім қабылдады. Оның көші-қон сертификаты алу өтініші қабылданбағандықтан, ол Палестинаға заңсыз жолмен көшіп, 1937 жылдың 20 қыркүйегінде жетті. Сол жерде ол "Бетар" еңбек компаниясына қосылды. Ол келген соң поляк паспортын өртеп, атын Шломо Бен Йосеф деп өзгертті. Рош-Пиннаға келгеннен кейін көп ұзамай Бен Йосеф "Иргунға" қабылданды. Ол Хайфа портында жұмысқа орналасты.
Shlomo Ben Yosef was born Szalom Tabacznik in Lutsk, in the Volhynian Governorate of the Russian Empire (now in Ukraine) to a religious Polish speaking Jewish family. He joined the Revisionist Zionist youth movement Betar in 1928, and two years later, he became the family breadwinner after the death of his father. In 1937, Ben Yosef decided to emigrate to Mandatory Palestine. After his application for an immigration certificate was rejected, he illegally immigrated to Palestine, arriving on September 20, 1937. There, he joined the Betar labor company at Rosh Pinna upon arrival there, he burned his Polish passport and changed his name to Shlomo Ben Yosef. Shortly after arriving at Rosh Pinna, Ben Yosef was accepted into the Irgun. He found a job at the port of Haifa.
1938 жылы өш алу үшін жасалған шабуыл
1938 жылғы 28 наурызда Акре-Сафад тас жолында 10 еврейді тасымалдаған көлікке арабтар шабуыл жасап, алты адам қаза болды. Жауап ретінде Шломо Бен Йосеф (24), Авраам Шейн (17) және Ехошуа "Шалом" Зурабин (19) – барлығы Рош Пинадан Бетар мүшелері – кек алу үшін шабуыл жоспарлай бастады. 1938 жылғы 21 сәуірде қол гранатасы және екі мылтықпен қаруланған Бен Йосеф, Шейн және Зурабин Сафедке жақын таулық жолдағы Тиберия-Рош Пина тас жолында араб автобусына шабуыл жасады. Олардың жоспары автобустың қозғалтқышын қол гранатасымен жою болған. Автобус жақындағанда олар оқ атып, Бен Йосеф граната лақтырды, бірақ ол жарылмады. Автобус қашып кетті. Оқиға 1936-1939 жылдардағы араб көтерілісінің ең қауыр сиыр кездеріне және британдық билік пен ревизионисттік сионистік қозғалыс арасындағы шиеленістің күшті нүктесіне орай болды. Үш күдікті жақын маңдағы мал төбесінде пистолеттер мен қолдан жасалған бомбалармен жасырынып отырған күйде табылған.
On March 28, 1938, a car containing 10 Jews was ambushed by Arabs on the Acre Safad road and six of them were killed. In revenge, Shlomo Ben Yosef (24), Avraham Shein (17) and Yehoshua "Shalom" Zurabin (19), all of whom were Betar members from Rosh Pina, began planning a revenge attack. On April 21, 1938, armed with a hand grenade and two guns, Ben Yosef, Shein, and Zurabin ambushed an Arab bus staged on the Tiberias–Rosh Pina road, a mountain road near Safed. Their plan was to destroy the engine with a hand grenade; as the bus approached, they shot at it and Ben Yosef tossed the grenade, which failed to detonate it. The bus drove away. The incident occurred at the crest of the 1936–1939 Arab Revolt, and during a high point in tensions between British authorities and the Revisionist Zionist movement. The three perpetrators were soon discovered hiding in a nearby cowshed in the possession of pistols and home made bombs.
Сот және өлім жазасы
Бен Йосеф, Шейн және Зурабинге төтенше жағдай (қорғаныс) ережелері бойынша жасалған қылмыстар бойынша айып тағылып, Хайфа әскери сотында сотталды. Олар өзінің кінәлі емес екенін мәлімдеді. Шейн мен Бен Йосеф қару қолдану және қару-жарақ, бомбалар мен оқ-дәрілерді тасымалдау қылмыстарында кінәлі деп танылды, бірақ үшінші айып – өлімге немесе жарақатқа келтіру ниетімен бомбалау – бойынша кінәлі емес. Зурабин ақыл-есінің дұрыс болмауына байланысты барлық айыптан босатылды және "әрі қарайғы бұйрыққа дейін қылмыстық психиатриялық емдеуге алынуы" шешілді. 1946 жылы түрмеден шығарылды. Палестинадағы британдық күштердің қолбасшысы генерал Роберт Хейнинг Бен Йосефтің өлім жазасын бекітті, ал Бен Йосефтің адвокатының жазаны тоқтатуға жасаған әрекеті сәтсіз аяқталды. Дж. Бойер Беллдің сөзіне сүйенсек, шабуылдан ешкім қаза таппағандықтан және Бен Йосефтің жақсы мінез-құлқы мен бұрынғы қылмыстық істерінің болмауына байланысты, оның өлім жазасы жеңілдетілуі мүмкін еді, себебі Газадан келген жас арабтың да осындай жағдайы жақсы мінез-құлқымен аяқталған болатын. Алайда, араб көтерілісі кезінде сотталған арабтарды өлімге кескен британдық билік Бен Йосефті өздерінің бейтараптығын көрсету үшін аспақ болды, және генерал Хейнинг Палестина мандатының жоғары лауазымды тұлғаларының қысымымен Бен Йосефтің өлім жазасын бекітуге мәжбүр болды. Британдық билік еврей ұйымдары мен жеке тұлғалардан, сондай-ақ осы іске үлкен қызығушылық танытқан еврей диаспорасынан кешірім сұрап көптеген өтініш алды. Беллдің айтуынша, "жаза Бен Йосефтің қылмысына емес, британдық саясатты ілгерілетуге байланысты болғаны соншалық, наразылық Ишувтан тыс жерлерге де тарады". Ирландиялық еврей саясаткері Роберт Бриско жазаны тоқтату үшін заңдық мүмкіндік табуға тырысты. Бен Йосефтің поляк азаматы болғандықтан, Польша үкіметі де Шалом Табахник атынан кешірім сұрады. Барлық кешірім сұраулары қабылданбады. Еуропадағы еврей қауымдастықтарында, әсіресе Польшада аза тұту шаралары өтті, бүкіл елдегі синагогтар аза тұтқандармен толы болды, ал ондаған мың еврейлер раввинаттың шақыруымен аза тұту оразасын ұстады. Каунаста барлық еврей театрлары ескеру шаралары өткезілген кезде жабылды, ал Амстердамда голландиялық сионистер британдық консулдығының терезесінен "Бен Йосефтің өлтірілуіне" қарсы наразылық білдіретін хат қосылған тас лақтырды. Бен Йосефтің анасы бүкіл әлемнен көңіл айту жетелерін алды, ал Бетар оған өмір бойы зейнетақы төлеуге және Палестинаға көшіп келуіне көмектесуге уәде берді. Бен Йосефтің дарға асуына қатысқан британдық полиция инспекторы Э.Т. Туртон 1942 жылы Лехи жасаған шабуылда қаза тапты. Оның аяқтары ампутацияланды, және ол бір аптадан кейін қайтыс болды.
Ben Yosef, Shein, and Zurabin were put on trial in the Haifa Military Court, charged with offenses under the Emergency (Defence) Regulations. They pleaded not guilty. Shein and Ben Yosef were found guilty of discharging a firearm and carrying firearms, bombs and ammunition, but not guilty of a third charge of throwing bombs with intention to cause death or injury. Zurabin was found not guilty of all charges on grounds of insanity, and "ordered to be kept in custody as a criminal lunatic until further notice". He was released from prison in 1946. General Robert Haining, the commander of British forces in Palestine, confirmed Ben Yosef's death sentence, and an attempt by Ben Yosef's counsel to secure a stay of execution was unsuccessful. According to J. Bowyer Bell, there was hope that because the attack had not killed anyone, and that because Ben Yosef was of good character and without any previous record, his death sentence would be commuted, as a similar case involving an Arab youth from Gaza who was found to be of good character had ended with a reprieve. However, the British authorities, who had executed convicted Arabs over the course of the Arab Revolt, wanted to hang Ben Yosef as a demonstration of their even handedness, and General Haining was pressured to confirm Ben Yosef's death sentence by senior figures in the Palestine Mandate administration. The British authorities received many appeals for clemency from the Yishuv, from both Jewish organizations and individuals, as well as from the Jewish diaspora, which took great interest in the case. According to Bell, "it was so patent that the sentence related not to Ben Yosef's crime but to the furtherance of British policy that outrage spread far beyond the Yishuv." Robert Briscoe, an Irish Jewish politician, unsuccessfully sought a legal loophole to stay the execution. Due to his Polish citizenship, the Polish government also lodged a request for clemency in the name of Shalom Tabachnik. All requests for clemency were refused. There were demonstrations of mourning across Jewish communities in Europe, particularly in Poland, where synagogues throughout the country were jammed with mourners, and tens of thousands of Jews fasted in mourning accordance with a plea by the rabbinate. In Kaunas, all Jewish theaters were closed as memorial services were held, and in Amsterdam, a stone wrapped in a note protesting "the murder of Ben Joseph" was thrown by Dutch Zionists through a window of the British consulate. Ben Yosef's mother received cables of condolence from around the world, and Betar promised her a lifetime pension and to secure her immigration to Palestine. The British policeman who served as Ben Yosef's hangman, Inspector E. T. Turton, was fatally wounded in a Lehi bombing in 1942. His legs had to be amputated, and he died a week later.