Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мавритания ұлттық паркі
Mauritanian National Park
Аргин шығанағының Банк-д'Аргин ұлттық паркі (حوض أركين, ) Батыс Африкада, Мавританияның батыс жағалауында, Нуакшот пен Нуадибу қалалары арасында орналасқан. Бұл Таманрасет өзенінің бұрынғы құйылыс жері. ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра нысаны көшіп-қоныс жасайтын және көбейетін құстар үшін маңызды орын, оның ішінде фламинголар, пеликандар және қарашабастар. Көбею орындарының көп бөлігі Тидра, Нируми, Наир, Киджжи және Аргуим аралдарындағы құмды жағалауларда орналасқан. Паркті қоршаған сулар Батыс Африкадағы ең бағалы балық аулау аймақтарының бірі болып табылады және бүкіл батыс аймақ үшін ұялау ортасы қызметін атқарады. Банк-д'Аргин ұлттық паркі 1976 жылы құрылған табиғи қорық, ол ұлттық экономикаға маңызды үлес қосатын табиғи ресурстарды және бағалы балық шаруашылығын қорғауға, сондай-ақ ғылыми және эстетикалық тұрғыдан құнды геологиялық нысандарды сақтауға, жалпы халықтың мүддесі үшін және демалысын ұйымдастыруға бағытталған. Парктің кең сазды жазықтары Солтүстік Еуропа, Сібір және Гренландиядан келген миллионнан астам көшіп-қоныс жасайтын жағалау құстарына пана болып табылады. Аймақтың қолайлы климаты мен адамның араласпауы осы түрлер үшін паркті әлемдегі ең маңызды орындардың біріне айналдырды. Ұялайтын құстардың саны да көп, түрлері де әртүрлі. 15 түрге жататын 25 000-ден 40 000-ға дейін жұп құстар Батыс Африкадағы су құстарының ең ірі колониясын құрайды.
The Banc d'Arguin National Park (حوض أركين, ) of Bay of Arguin lies in Western Africa on the west coast of Mauritania between Nouakchott and Nouadhibou and is the former mouth of the Tamanrasset River. The World Heritage Site is a major site for migratory birds and breeding birds, including flamingos, pelicans and terns. Much of the breeding is on sand banks including the islands of Tidra, Niroumi, Nair, Kijji and Arguim. The surrounding waters are some of the richest fishing waters in western Africa and serve as nesting grounds for the entire western region. The Banc d'Arguin National Park is a Nature reserve that was established in 1976 to protect both the natural resources and the valuable fisheries, which makes a significant contribution to the national economy, as well as scientifically and aesthetically valuable geological sites, in the interests of and for the recreation of the general public. The park's vast expanses of mudflats provide a home for over one million migrant shorebirds from northern Europe, Siberia and Greenland. The region's mild climate and absence of human disturbance makes the park one of the most important sites in the world for these species. The nesting bird population is also noted for its great numbers and diversity. Between 25,000 and 40,000 pairs belonging to 15 species, making the largest colonies of water birds in West Africa.
Қорғау
Аргуин Ұлттық паркінің кең жағалау аймақтары жер бетіндегі ең таза теңіз шөптерін қорғайды. Шығыс Атлантика көшпенді жолындағы басқа жағалау жүйелерімен салыстырғанда адамның әсері әлі де ең төмен деңгейде. Парк шегінде тек шағын жергілікті қауымға ғана салыстырмалы түрде қарапайым техникалар мен құралдарды қолдана отырып балық аулауға рұқсат беріледі. Аймаққа моторлы қайықтарға рұқсат жоқ. Дегенмен, соңғы он жылда акула мен шаянның халықаралық нарығы Аргуин Ұлттық паркіне енді. Жергілікті тұрғындар тыйым салынғанмен, осы түрлерді аулауға көшті. Бұл парктегі табиғатты қорғауға қатысты ең қиын мәселе болып табылады.
The extensive intertidal flats of Parc National du Banc d’Arguin shelters on the most pristine seagrass beds on earth. Human impact is still at its minimum compared to the other intertidal systems along the East Atlantic Flyway. Only a small indigenous community is allowed to fish in the Park boundaries using relatively primitive techniques and tools. No motorized boats are permitted in the area. Over the last decade, however, the international shark/ray market made its way to PNBA. Locals started to target these species even though it is not allowed. It is perhaps the most challenging issue facing conservation in the park.
Адамдар
Жергілікті халық шамамен 500-дей Imraguen тайпасынан тұрады, олар парктегі жеті ауылда өмір сүреді. Олар дәстүрлі әдістермен күнкөріс балық аулауға негізделген экономиканы жүргізеді.
The local population comprises about 500 or so Imraguen tribesmen that live in seven villages within the park. They base their economy on subsistence fishing using traditional methods.
Фауна
Паркта балық жейтін құстардың әлемдегі ең түрлі қауымдастықтары қоныстанады. Теңіз сүтқоректілері үшін мұнда жыл бойы жойылу қаупі төніп тұрған түрлерді кездестіруге болады; мысалы, Жерорта теңізінің монах тырнасы, Атлантиканың дөңгелек дельфині және мұрынтықты дельфин. Басқа да түрлерге қатысты айтар болсақ, мұнда касатка (киттердің ішіндегі өлтіруші кит), пилот киттері, Риссо дельфині, дельфиндер (жалпы, тісті дөрекі) кездеседі. Бұл аймаққа қанатты киттер мен порпоизалар да келіп тұрады. Бұрын, Солтүстік Атлантиканың ақ киті және қазір жойылып кеткен Атлантиканың сұр киті сияқты жағалауға жақын киттердің де мұнда кездесетіні мүмкін. Мұнда басқа да мисет киттері болуы мүмкін: горбатый кит, сейвал, көк кит, Брайд киті және минк киті, олар жағалау немесе ашық теңіз суларында байқалған. Банк-д'Аргин балыққа бай және сирек кездесетін жалған акулалы шағала тек осы аймақта ғана таралған.
The park is host to one of the world's most diversified communities of nesting piscivorous birds in the world. For marine mammals, endangered species can be seen here all year round; for example, Mediterranean monk seals, Atlantic humpback dolphins and bottlenose dolphins. Other species can be seen here are orca, the killer whales, pilot whales, Risso's dolphins, dolphins (common, rough toothed). Fin whales and harbor porpoises are also known to visit the area. Possibly, highly coastal whale species such as North Atlantic right whales, now extinct Atlantic gray whales were used to be seen here as well. Other baleen whales possibly occur here include; humpbacks, seis, blues, Brydes's, and minkes, as they have been seen in either coastal or offshore waters. Banc d'Arguin is rich in fish and the rare false shark ray is only known from this region.
Флора
Жағалаудың бүкіл ұзындығы күшті толқындармен және жылжымалы құм жағаларымен сипатталады. Рас-Нуадибу (бұрынғы Кап-Блан) түбегі, шығысында Дахлет-Нуадибу (бұрынғы Леврир шығанағы) құрайды, оның ұзындығы елу шақырымға жетеді, ал ені он үш шақырымға дейін созылады. Түбек әкімшілік тұрғысынан Марокко (Глоссарийді қараңыз) және Мавритания арасында бөлінген, Мавританияның Нуадибу порты мен теміржол станциясы шығыс жағалауда орналасқан (11-суретті қараңыз). Дахлет-Нуадибу, Африканың батыс жағалауындағы ең ірі табиғи порстардың бірі, ұзындығы қырық үш шақырым, ал ең кең жері отыз екі шақырымды құрайды. Рас-Нуадибудан оңтүстік-шығысқа қарай 50 шақырым жерде Аргуин орналасқан. 1455 жылы Боджадор мүйісінен оңтүстікке қарай (қазіргі Оңтүстік Марокко) алғашқы португалдық бекінісі Аргуинде салынған. Одан оңтүстіске қарай жағалаудың жалғыз маңызды мүйісі – жеті метрлік биіктігі бар Тимирис мүйісі орналасқан. Осы мүйістен бастап Сенегал өзенінің сағасына жақын батпақты аймаққа дейін жағалау тегіс және көбінесе биік құмдармен белгіленген. Жағалау құмдарында өсімдіктер сирек кездеседі. Дегенмен, төбелердің етегінде ірі тамариск бұталары, аласа акациялар және құртшөптер табады. Орталық аймақта бальзам, шырша және тікенді бұталар араласқан биік шөп өседі. Солтүстік бөлігінде өсімдіктер аз.
Battering surf and shifting sand banks characterize the entire length of the shoreline. The Ras Nouadhibou (formerly Cap Blanc) peninsula, which forms Dakhlet Nouadhibou (formerly Lévrier Bay) to the east, is fifty kilometers long and up to thirteen kilometers wide. The peninsula is administratively divided between Morocco (see Glossary) and Mauritania, with the Mauritanian port and railhead of Nouadhibou located on the eastern shore (see fig. 11). Dakhlet Nouadhibou, one of the largest natural harbors on the west coast of Africa, is forty three kilometers long and thirty two kilometers wide at its broadest point. Fifty kilometers southeast of Ras Nouadhibou is Arguin. In 1455 the first Portuguese installation south of Cape Bojador (in the present day South Morocco) was established at Arguin. Farther south is the coastline's only significant promontory, seven meter high Cape Timiris. From this cape to the marshy area around the mouth of the Senegal River, the coast is regular and marked only by an occasional high dune. On coastal dunes vegetation is rare. At the foot of ridges, however, large tamarisk bushes, dwarf acacias, and swallowworts may be found. Some high grass, mixed with balsam, spurge, and spiny shrubs, grows in the central region. The north has little vegetation.
Климат
Жағалау аймағы, немесе Суканар аймағы, шамамен 754 километрлік Атлант мұхитының жағалауы бойына созылады. Канар аралдарынан соғатын бағыттық желдер гарматтанның әсерін жұмсартады, нәтижесінде ылғалды, бірақ қоңыржай климат қалыптасады. Жауын-шашын мұнда аз, Ноуадибуде жылына орташа үш сантиметрден кем болады және шілде мен қыркүйек айларында жауады. Температура қоңыржай, Ноуадибуде орташа ең жоғары температура 28°C, ал Ноуакшотта 32°C, орташа ең төменгі температура 16°C және 19°C аралығында.
The Coastal Zone, or Sub Canarian Zone, extends the length of the approximately 754 kilometer long Atlantic coast. Prevailing oceanic trade winds from the Canary Islands modify the influence of the harmattan, producing a humid but temperate climate. Rainfall here is minimal; in Nouadhibou it averages less than three centimeters annually and occurs between July and September. Temperatures are moderate, varying from mean maxima of 28 °C and 32 °C for Nouadhibou and Nouakchott, respectively, to mean minima of 16 °C and 19 °C.
Геология
Солтүстік Banc d'Arguin-нің шөгінді профилі тегіс беткейлі платформаны сипаттайды, онда кең карбонатты шөгінділер негізінен теңіз деңгейінен 10 метрден төмен тереңдікте қалыптасқан. Banc d'Arguin-нің кең аумақтары карбонатты-кремді шөгінділердің қоспасымен, басым түрде ұлулар мен моллюскалардың қалдықтары және эольдік кремділердің араласуымен жабылған. Бұл шөгінділер кең жайылған үйінділерге жиналады, кейде қазіргі жағалаудан бірнеше ондаған шақырым қашықтықта 5 метрден төмен су тереңдігін тудырады. Банктің шеті күрт морфологиялық жарылыс құрайды, 10-20 метрден кенеттен 30-50 метрге дейін тереңдейді, және ішкі шельф ортасын (<5-10 м; карбонатты банк) сыртқы шельфтен бөліп тұрады. Сыртқы шельфтегі платформалық жабынды бентостық форминиферлер мен моллюскалардың және эольдік лаймен араласқан монотипті екі жақтаулы қабықшалардың жиынтықтарымен сипатталады. Орталық және оңтүстік шеткі шельфте ұсақ құмдай кварцты материалдар Аргуин және Тимирис саз кенелері деп аталатын шектеулі денелерді құрайды. Бұл шөгінділер голоценнің басындағы трансгрессиялық су басу кезінде қалыптаса бастады және соңғы 9 мың жыл ішінде үздірілмей, қарқынды өсті. Жергілікті жерлерде саз кенелері 80-110 метр биіктігіндегі шельфтің үзілуіне қарай шағын арықтар мен каньондармен тілінеді. Аргин шығанағының оңтүстік бөлігінде Тидра аралының айналасындағы кең аралық жазықтармен гомоклиналды беткей профилі сипатталған.
The depositional profile of the northern Banc d'Arguin describes a flat topped platform, on which extensive carbonate deposits developed largely in water depths <10 meters below sea level. Vast areas of the Banc d'Arguin are covered by mixed carbonate–siliciclastic sediments dominated by barnacles and mollusk remains plus admixed eolian siliciclastics. These sediments accumulate into extensive shoals, occasionally causing water depths below 5 m several dozens kilometers offshore the present shoreline. The bank edge forms a sharp morphological step, suddenly deepening from 10–20m down to 30–50m, and separates the inner shelf environments (<5–10m; carbonate bank) from those of the outer shelf. Assemblages formed by benthic foraminifers and mollusks and monospecific bivalve shell accumulations with admixed eolian silt characterize the platform cover in the outer shelf. In the central and southern outermost shelf, silt sized quartzose materials form confined bodies referred to as the Arguin and Timiris Mud Wedges. These deposits started to form with transgressional inundation early in the Holocene and have grown continuously and rapidly over the past 9 kyrs. Locally, the mud wedge deposits are incised by gullies and canyons towards the shelf break lying at around 80–110m. The southernmost Golfe d'Arguin describes a homoclinal ramp profile with vast intertidal plains around Tidra Island.
Тарих
Балық шаруашылығының молдығы және стратегиялық орналасуының арқасында бұл аумақ Португалия, Франция, Англия, Бранденбург/Пруссия және Голландияның еуропалық отаршылдық державалары үшін аса құнды және даулы болды. 1445 – 5 ақпан 1633 жыл Португалия билігі (Аргуим). 5 ақпан 1633 – 1678 жыл Голландия билігі (1665 жылы Англияның қысқа мерзімді билігі). 1 қыркүйек 1678 – 1678 жыл қыркүйек Француз билігі. 1678 жылдың қыркүйегі – тасталды. 5 қазан 1685 – 7 наурыз 1721 жыл Бранденбург (1701 жылдан бастап Пруссия) билігі. 7 наурыз 1721 – 11 қаңтар 1722 жыл Француз билігі. 11 қаңтар 1722 – 20 ақпан 1724 жыл Голландия билігі. 20 ақпан 1724 – 1728 жыл Француз билігі. "Медуза" апаты – La Méduse француз фрегаты, 1816 жылдың 2 шілдесінде Банк-д'Аргиннің жағасында толқынмен суға батты. Александр Корреар мен Жан Батист Анри Савиньидің оқиғасынан шабыттанған көрініс 1819 жылы Теодор Жериконың "Медузаның сал" атты картинасына айналды, ол Париждегі Лувр мұражайында сақталады. XI-XII ғасырларда Испанияда Альморавидтер билік еткенімен, Мавритания мен Еуропа арасындағы байланыс туралы айғақтар аз. Мавританияның жағалауы XV ғасырда португалдар Африканы зерттеуді бастағанға дейін саяхатшыларды тосқауылдай берді. Ішкі патшалықтардағы зор байлық туралы аңыздарға қызығып, португалдар 1455 жылы Кап-Бланның (қазіргі Рас-Нуадибу) оңтүстік-шығысында Аргуимде сауда бекінісін құрды. Португалия королі Адрардағы Уадан қаласында сауда өкілін де ұстады, мақсаты – керуенмен солтүстікке баратын алтынды басқа бағытқа бұру еді. Алтынды табуда үлкен жетістікке жете алмаған португалдар құл саудасына оңай бейімделді. Он бесінші ғасырдың ортасында Аргуимнен жылына 1000-ға жуық құл Еуропаға және Гвинея шығанағындағы Сан-Томе аралындағы португалдық қант плантацияларына экспортталды. 1580 жылы Португалия мен Испания тажын біріктіру нәтижесінде испандықтар жағалаудағы басым ықпалды күшке айналды. Бірақ 1638 жылы оларды голландтар ығыстырды, олар алғаш рет араб талшығын өндіруді пайдаланды. Трarza және Brakna ағаштарынан алынатын және мата өрнектерін басу үшін қолданылатын бұл араб талшығы бұрын Арабиядан алынған талшықтан жоғары сапалы деп есептелді. 1678 жылға қарай француздар голландтарды жеңіп, Сенегал өзенінің сағасында Сент-Луисте тұрақты қоныс құрды, онда Сенегал өзенінің француз компаниясы (Compagnie Française du Sénégal) елу жылдан астам уақыт бойы сауда жасады. Еуропалықтармен сауда жасаған маврлар еуропалық державалар арасындағы үнемігі бәсекелестікті әлсіздік белгісі деп есептеді және бір күшті екіншісіне қарсы пайдаланудың артықшылықтарын тез түсінді. Мысалы, олар француздар мен голландтарға бірдей монополия беруге келісті. Маврлар мүмкіндігінше еуропалықтардың мүмкіндіктерін пайдаланды, сондықтан француздар араб талшығы саудасына монополия алу үшін Трarza әмирімен келіссөздер жүргізген кезде, әмір үлкен мөлшерде сыйлықтар талап етті. Осылайша, үкіметпен немесе компаниямен сауда жасағаны үшін маврлар күтетін жылдық төлем қалыптасты. 1763 жылы британдықтар Францияны Батыс Африка жағалауынан қуды, ал Франция Вена конгресінде 1815 жылы Батыс Африка жағалауындағы француз егемендігін мойындағаннан кейін ғана бақылауды қайта алды.
Because of its rich fishery and strategic location, the territory has been highly coveted and disputed by the European colonial powers of Portugal, France, England, Brandenberg/Prussia and Holland. 1445 – 5 February 1633Portuguese rule (Arguim).5 February 1633 – 1678Dutch rule (brief English occupation in 1665).1 September 1678 – September 1678French occupation. September 1678Abandoned.5 October 1685 – 7 March 1721Brandenburg (from 1701, Prussian) rule.7 March 1721 – 11 January 1722French rule.11 January 1722 – 20 February 1724Dutch rule.20 February 1724 – March 1728French rule. The Wreck of Medusa – La Méduse was a French frigate that ran aground at high tide off Banc d'Arguin on 2 July 1816. A scene inspired by the account of survivors Alexandre Corréard and Jean Baptiste Henri Savigny was made the subject of a painting in 1819 by Théodore Géricault called "The Raft of the Medusa", which is displayed in the Louvre Museum in Paris, France. Despite the Almoravid domination of Spain in the eleventh and twelfth centuries, there seems to be little evidence of contact during that time between Mauritania and Europe. The inhospitable coastline of Mauritania continued to deter voyagers until the Portuguese began their African explorations in the fifteenth century. Lured by legends of vast wealth in interior kingdoms, the Portuguese established a trading fort at Arguin, southeast of Cap Blanc (present day Ras Nouadhibou), in 1455. The king of Portugal also maintained a commercial agent at Ouadane in the Adrar in an attempt to divert gold traveling north by caravan. Having only slight success in their quest for gold, the Portuguese quickly adapted to dealing in slaves. In the mid fifteenth century, as many as 1,000 slaves per year were exported from Arguin to Europe and to the Portuguese sugar plantations on the island of São Tomé in the Gulf of Guinea. With the merger of the Portuguese and Spanish crowns in 1580, the Spaniards became the dominant influence along the coast. In 1638, however, they were replaced by the Dutch, who were the first to begin exploiting the gum arabic trade. Produced by the acacia trees of Trarza and Brakna and used in textile pattern printing, this gum arabic was considered superior to that previously obtained in Arabia. By 1678 the French had driven out the Dutch and established a permanent settlement at Saint Louis at the mouth of the Senegal River, where the French Company of the Senegal River (Compagnie Française du Sénégal) had been trading for more than fifty years. The Moors, with whom the Europeans were trading, considered the constant rivalries between European powers a sign of weakness, and they quickly learned the benefits of playing one power against the other. For example, they agreed simultaneously to give monopolies to the French and the Dutch. The Maures also took advantage of the Europeans whenever possible, so that when the French negotiated with the amir of Trarza to secure a monopoly on the gum Arabic trade, the amir in exchange demanded a considerable number of gifts. Thus began the custom, an annual payment expected by the Maures for doing business with a government or a company. By 1763 the British had expelled France from the West African coast, and France recovered control only when the Congress of Vienna in 1815 recognized French sovereignty over the coast of West Africa from Cap Blanc south to Senegal.