Румыния қор биржасы: тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Румыниядағы қор биржасы, (1945 жылы коммунистік үкімет тарапынан жабылды, 1995 жылдың 21 сәуірінде қайта ашылды)

|иеленуші = 2010 жылдың маусым айынан бастап өз реттелген нарығында тіркелген компания
|негізгі тұлғалар = Адриан Танасе, Раду Ханга (Директорлар кеңесінің төрағасы)

|валюта = RON
|тауар =
|тізілімдер = 85 (2023) 2023 жылы BVB-де 85 компания тізілген. Сол жылы қор биржасының индекстері соңғы 10 жылдағы ең жоғары деңгейге жетті. BET индексі 35%-ға, ал BET TR индексі компаниялардың төлеген дивидендтеріне қарағанда 47%-ға өсті. 2019 жылы BVB-нің негізгі (регулярлы) нарығында ең көп ликвидті компания – Banca Transilvania (TLV) болды, ол жалпы сауда көлемінің шамамен 30% құрады. Одан кейін ең көп ликвидті компаниялар Fondul Proprietatea (FP), BRD Groupe Société Générale (BRD), Romgaz (SNG) және OMV Petrom (SNP) болды. 2020 жылдың қыркүйегінде Бухарест қор биржасы FTSE Russell рейтингтік агенттігімен Frontier Market санатынан Екінші деңгейдегі дамып келе жатқан нарық санатына көтерілді. 2023 жылдың 23 тамызында компания Еуропалық комиссия ұсынған Капитал нарықтары одағының бір бөлігі ретінде Еуропалық Одақ үшін бірыңғай лента ұсыну мақсатында 13 басқа биржамен бірлесіп EuroCTP құрды.

Тарих

Бухарест қор биржасы тарихының бастауы 1839 жылға дейін жетеді, осы жылы Бухарестте тауарлық сауда-саттық биржалары құрылды. Дегенмен, BVB ресми түрде тек 1882 жылдың 1 желтоқсанында ашылды. Бір аптадан кейін алғашқы валюта бағамдары Ресми газетте жариялана бастады. Бухарест қор биржасының қызметі алғашқы жылдары сол кездегі әлеуметтік-саяси оқиғаларға, мысалы, 1907 жылғы Румыния көтерілісіне немесе 1912-1913 жылдар аралығындағы Балқан соғыстарына тәуелді болды. Сонымен қатар, бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қор биржасы жабылды. Соғыс аяқталғаннан кейін BVB қайта ашылғанда, 7 жылдық айқын өсімге ұшырады, одан кейін 7 жылдық үдемелі шығынға тап болды. 1948 жылы Эффектілер, әрекеттер және сауда нарығының қызметі тоқтатылды, Румынияда коммунистік режим орнатылып, ұлттандыру процесі басталды. Ол кезде Бухарест қор биржасында 93 компанияның акциялары және 77 облигация (қарыздық құрал) тіркелген. Бухарест қор биржасы коммунистік режимнің шамамен 50 жылдық жабылудан кейін 1995 жылы қайта ашылды. Алғашқы сауда-саттық сессиясы 1995 жылдың 20 қарашасында өтті. Бұл күні 6 компанияның 905 акциясы саудаланды. 2005 жылы BVB RASDAQ-ты – электрондық қор нарығын өзіне қосты. 2008 жылдың 14 ақпанында Erste Bank BVB-де тіркелді және реттелген нарықта тіркелген алғашқы халықаралық компания атанды. Содан кейін Бухарест қор биржасы үздіксіз дамыды және Румынияның басты қор биржасы ретінде бекітілді. 2010 жылы Бухарест қор биржасы BVB таңбасымен өзінің реттелген нарығында тіркелді. 2010 жылы BVB капитал тартуды көздеген шағын және орта бизнес және стартап компаниялар үшін баламалы сауда жүйесін іске қосты. 2014 жылдың соңында ATS нарығының акциялар сегменті «AeRO» деген жаңа атаумен қайта іске қосылатыны туралы хабарланды, ол Румыниядағы баламалы биржаны білдіреді. AeRO 2015 жылдың 25 ақпанында сауда сессиясының ресми ашылуы кезінде ресми түрде қайта іске қосылды, осы оқиғада екі компания – Delivery Solutions (таңбасы: SDAY) және Carpathia Capital (CRPC) таныстырылды. AeRO жобаларын қаржыландыру, өсу тарихын көрсету, көрінуді арттыру және бизнес ортасын дамыту үшін бастапқы кезеңдегі компанияларға бағытталған. 2014 жылдың 15 желтоқсанында BVB барлық қолданылатын арналарымен, соның ішінде әлеуметтік желілердегі беттерімен үйлесімді жаңа веб-сайтты іске қосты. 2015 жылдың 27 наурызында BVB Біріккен Ұлттар Ұйымының Тұрақты қор биржалары бастамасына қосылғанын жариялады, осылайша осы бастамаға қосылған 19-шы қор биржасы болды. Бухарест қор биржасы Еуразиялық қор биржалары федерациясының мүшесі болып табылады.

Beginnings of the history of the Bucharest Stock Exchange can be traced back to 1839, when the commodities trade exchanges were established in Bucharest. It was nevertheless only on December 1, 1882, that the BVB was officially inaugurated. One week later, the first exchange rates begun being published in the Official Gazette. Throughout its early existence, the activities of the Bucharest Stock Exchange were affected by the socio political events of the time, such as the Romanian Uprising of 1907 or the Balkan Wars that took place between 1912 and 1913. The stock exchange was moreover closed during the First World War. When BVB re opened following the end of the war, it went through a period of 7 years of significant growth, followed by a period of 7 years of accelerated loss. In 1948 the activity of the Market for Effects, Actions and Exchange was stopped, with the establishment of the Communist regime in Romania and the beginning of the nationalisation process. At that time, shares issued by 93 companies and 77 fixed income instruments (bond type) were listed on the Bucharest Stock Exchange. The Bucharest Stock Exchange reopened again in 1995, after almost 50 years of being shut down by the Communist regime. The first trading session was carried out on November 20, 1995. On that date, 905 shares issued by 6 listed companies were traded. In 2005, BVB absorbed RASDAQ – the over the counter electronic stock market. On February 14, 2008, Erste Bank listed on BVB and became the first international company listed on the regulated market. Subsequently, Bucharest Stock Exchange experienced continuous development and was established as the main stock exchange in Romania. In 2010, Bucharest Stock Exchange listed on its own spot regulated market under the symbol BVB. In 2010, the Alternative trading system was launched by BVB for SMEs and start up companies wanting to raise capital from the market. At the end of 2014, it was announced that the equities segment of the ATS market will be re launched under a new name 'AeRO' which stands for Alternative Exchange in Romania. AeRO was officially relaunched on February 25, 2015, during an official opening of the trading session during which two companies debuted Delivery Solutions (symbol: SDAY) and Carpathia Capital (CRPC). AeRO targets early stage companies, to finance their projects, growth stories, increase their visibility and contribute to the development of the business environment. On December 15, 2014, BVB has launched a new website, synchronized with all the channels used by BVB, including social media pages. On March 27, 2015, BVB announced that it was joining the United Nations Sustainable Stock Exchanges initiative making it the 19th stock exchange to join. The Bucharest Stock Exchange is a member of the Federation of Euro Asian Stock Exchanges.

Тіркелген компаниялар

BVB-да Румынияның ең белгілі компаниялары саудаланып жатыр. 2017 жылдың қараша айына қарай нарықтық капитализациясы бойынша ең ірі компаниялар: OMV Petrom S. A., S. N. G. N. Romgaz S. A., Banca Transilvania, BRD – Groupe Societe Generale S. A, Fondul Proprietatea, S. N. T. G. N. Transgaz S. A. және Societatea Energetica Electrica S. A.

BVB-нің меншікті акциялары

2010 жылдан бері Бухарест қор биржасы BVB таңбасымен өз нарығында тіркелген. Бухарест қор биржасында бір класс қарапайым акция бар және 76 741 980 лей капитал 7 674 198 акцияға бөлінген, акцияның номиналды құны 10 RON. Барлық акциялар толығымен төленген. BVB акцияларының еркін айналымы 100% құрайды. Үкіметтің 90/2014 нөміріндегі қаулысымен бекітілген, 297/2004 заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізілген капитал нарығына қатысты ережелерге сәйкес, нарық операторының акционері тікелей немесе жанама түрде дауыс беру құқығының 20 пайызынан астамын иелене алмайды. 2014 жылдың 30 қарашасы бойынша, румыниялық заңды тұлғалар BVB акционерлерінің ең ірі тобын (69,19%) құрады, одан кейін шетелдік заңды тұлғалар (15,47%), румыниялық жеке тұлғалар (14,79%) және шетелдік жеке тұлғалар (0,54%) келеді. 2014 жылдың қарашасында Еуропалық қайта құру және даму банкі Бухарест қор биржасының 4,99% үлесін сатып алды.

Ақпараттық қызметтер

BVB өз қатысушыларына нақты уақыт бағалары мен сауда деректерін қамтамасыз ететін кең спектрлі құралдарды ұсынады. BVB ұсынған ең танымал өнімдердің кейбіреулері: ArenaXT – инвесторларға кәсіби трейдерлердің сенім артатын нарық деректеріне қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Ол инвесторларға нақты уақыт режимінде, терең талдаумен, тиімді және қолдануға оңай нарық ақпаратын ұсынады. ON LINE терминалы – ең жақсы бағалар негізінде онлайн сауда ақпаратын ұсынады. ON LINE Quotes – әр таңба бойынша онлайн сауда ақпаратын ұсынады. Қазіргі уақытта BVB нақты уақыт деректерін Thomson Reuters, Bloomberg L. P., Standard & Poor’s және тағы да көптеген компанияларға ұсынады.

Ашылу уақыты

Бухарест қор биржасы дүйсенбіден жұмаға дейін күн сайын сауда жасайды. Сауда уақыты нарық пен құрал түріне қарай өзгереді. Реттелген нарықта (REGS) сауданы ашу алдындағы сессиялар Шығыс Еуропа уақыты бойынша (EET) 9:30 – 9:45 аралығында, қалыпты сауда сессиялары 9:45 – 17:55 аралығында, сауданы жабу алдындағы сессиялар 17:55 – 18:00 аралығында, соңғы сессияда сауда 18:00-ден 18:10-ға дейін, ал жабық сессия 18:10-да аяқталады. Қор биржасы сенбі және жексенбі күндері, сондай-ақ BVB алдын ала жариялаған Румынияның ұлттық мереке күндері сауда жасамайды.