Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
9 ғасырдағы Римдегі қабырғалар
9th century walls in Rome
Леонин қаласы (лат. Civitas Leonina) – Рим қаласының орта ғасырларда папа Лео IV-нің бұйрығымен 9 ғасырда салынған Леонин қабырғасымен қоршалған бөлігі. Бұл аймақ Тибр өзенінің қарсы бетінде, Римнің жеті төбесінен тыс жерде орналасқан және 271-275 жылдар аралығында салынған ежелгі қаланың Аврелий қабырғаларының ішінде болмаған. Христиандық дін күшейіп, Батыс Рим империясы құлағаннан кейін, бұл аймақты қорғау үшін жаңа қабырға салу қажет болды, себебі мұнда Әулие Петр базиликасы орналасқан еді. Бүгінде бұрынғы Леонин қаласының аумағы Ватикан мемлекеті мен Римнің Борго ауданынан тұрады.
The Leonine City (Latin: Civitas Leonina) is the part of the city of Rome which, during the Middle Ages, was enclosed with the Leonine Wall, built by order of Pope Leo IV in the 9th century. This area was located on the opposite side of the Tiber from the seven hills of Rome, and had not been enclosed within the ancient city's Aurelian Walls, built between 271 and 275. After Christianity had risen to prominence and the Western Roman Empire had collapsed, the area had to be defended through the construction of a new wall, since it housed St. Peter's Basilica. Nowadays, the territory of the former Leonine City is made up of Vatican City State and the Roman rione of Borgo.
Тарих
Леонин қаласын белгілейтін Леонин қабырғасын Рим папасы Лео IV 846 жылы Ескі Санкт-Петер базиликасын мұсылман шабуылшылары тонағаннан кейін салдырған. 848-852 жылдары Рим қабырғаларына жасалған жалғыз кеңейту ретінде салынған бұл үш шақырымдық қабырға тарихында алғаш рет Ватикан төбесін толық қоршады. Лео III бастаған жұмыстың нәтижесі болмады, бірақ қаладағы ала-көктемдер жұмысты тоқтатты, ал римдіктер басталған бөлімдерді бөлшектеп, жеке құрылыстарда пайдаланды. Папа Лео IV өзінің иелік жұмысшыларын, айналасындағы ауыл тұрғындарын, 849 жылы Остия теңіз шайқасынан кейін тұтқындалған сарацендерді және императорлық франк сыйлығынан түскен қаражатты қабырғаны салуға жұмсады. Қабырғалар туфтан және плиткадан салынған, биіктігі 40 метр, садақпен ату қашықтығында 44 мықты мұнарадан тұрады. Ватикан төбесіндегі үлкен дөңгелек мұнара осы құрылыс жобасынан бастау алады. Жаңадан қоршалған Боргоға үш жаңа қақпа кіретін болды. Екі қақпа Сант-Анжело сарайынан кері созылған қабырғаның бөлігінде орналасқан: біреуі қамалдың артындағы кішкентай қақпа, ол Постерула С. Анжели деп аталды, кейіннен Кастеллоға жақындығынан Порта Кастелли, екіншісі – императорлар өткен негізгі қақпа, Санкт-Перегрино шіркеуінің жанында, Порта Перегрини, кейін Порта С. Петри деп аталды. Үшінші қақпа Леонид қаласын Трастевере ауданымен байланыстырды. 852 жылдың 27 маусымында қабырғаның ресми аяқталуын тойлаған мереке өткізілді. Сонымен қатар, сарацендердің су арқылы шабуылдауын болдырмау үшін Тибр өзенінің бойында тізбекті мұнаралар салынды. 1083 жылы Папа Григорий VII Генрих IV-ті келесі Киелі Рим императоры етіп тағайындаудан бас тарғаннан кейін Леонин қаласында қоршауға алынды. Генрих қаланы басып алғаннан кейін Григорий Кастель Сант-Анжелоға қашып кетті. Григорий Леонид қаласын жоғалтуын «Генрихтің әскерлерінің батылдығына» емес, аштық пен немқұрайлылыққа байланысты деп есептеді. Кейіннен папа Пий IV (1559–1565 жылдары билеген) кезінде Леоның қабырғалары кейбір жерлерде бұзылып, одан да кең ауқымды қоршау жасалды. Қабырғаларда тағы үш қақпа ашылды. 1870 жылы Италия Корольдігінің әскерлері Римді басып алып, Папалық мемлекеттердің қалдықтарын құлатқанда, Италия үкіметі Папаға Леонид қаласын Папалық мемлекеттің шағын бөлігі ретінде сақтауға рұқсат беруді жоспарлады. Алайда, Папа Пий IX бұл келісімге келіспеді, нәтижесінде 59 жыл бойы паптар өздерін «Ватиканның тұтқындары» деп санады. Бұл мәселе 1929 жылы Латеран шартымен шешілді, ол Ватикан қаласының егемендігі мен тәуелсіздігін мойындады.
The Leonine Wall, which defines Leonine City, was constructed by Pope Leo IV following the sacking by Muslim raiders of Old St. Peter's Basilica in 846. Built from 848 to 852 as the only extension ever made to the walls of Rome, this three kilometre wall completely encircled the Vatican Hill for the first time in its history. An abortive start had been made by Leo III, but disturbances in the city had suspended work, and the Romans dismantled the sections that had been begun and used them in private constructions. Pope Leo IV used his estate workers, inhabitants from the surrounding countryside, Saracens captured after the sea battle of Ostia in 849 and funding from an imperial Frankish donation, to construct the wall, which ran in an enclosing U shape from the riverbank at Hadrian's Mausoleum, soon to be known as the Castel Sant'Angelo, up the slopes of the Vatican Hill encircling the basilica and descending again to the river. The walling was constructed of tuff and tiling, forty feet high, with 44 strong towers at bowshot intervals. The massive round corner tower that still crowns the Vatican hill has its origins in this construction campaign. Three new gates gave access to the newly enclosed Borgo. Two were in the stretch of wall that led back from the Castel Sant'Angelo: a small postern gate behind the fortified Mausoleum, called the Posterula S. Angeli and later, from its proximity to the Castello, the Porta Castelli, and a larger one, the principal gate through which emperors passed, near the church of St. Peregrino, called the Porta Peregrini, later the Porta S. Petri. A third gate opened the Leonine City to the rione of Trastevere. A festival celebrated the official completion of the walling, 27 June 852. In addition, chain towers were built along the Tiber river to repel Saracen assaults by water. In 1083, after refusing to crown Henry IV as the next Holy Roman Emperor, Pope Gregory VII found himself under siege within the Leonine City. After Henry took the city, Gregory fled to Castel Sant'Angelo. Gregory attributed the loss of the Leonine City to famine and negligence and not so much to "the courage of Henry's men". Later, more extensive circumvallation was effected under Pope Pius IV (reigned 1559–1565), when Leo's walling was broken in places. Three further gates had been opened in the walls. In 1870, when the military forces of the Kingdom of Italy captured Rome, overthrowing what was left of the Papal States, the Italian government intended to allow the Pope to keep the Leonine City as a small remnant Papal State. However, Pope Pius IX would not agree to that arrangement, and thus there was a 59 year standoff, when the Popes considered themselves "prisoners in the Vatican", settled in 1929 by the Lateran Treaty, which recognized the sovereignty and independence of Vatican City.