Аппия жолы – ежелгі Римнің маңызды стратегиялық тас жолы. 312 ж.б.с. салынған, Оңтүстік Италияны Риммен байланыстырды. Әскери жол, тасымал үшін қолданылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Римдік жол – ежелгі Рим жолы.
Roman road
the ancient Roman road
Аппий жолы (лат. және итал. Via Appia) – ежелгі республиканың ең ерте және стратегиялық маңызды Рим жолдарының бірі. Ол Римді Италияның оңтүстік-шығысындағы Бриндизи қаласымен байланыстырды. Оның маңыздылығын рим ақыны Стаций жазған "Аппий жолы – ұзын жолдардың патшайымы" (Appia longarum regina viarum) деген атауынан көруге болады. Жолға рим цензоры Апий Клавдий Кекус есімі берілген. Ол Самнит соғысы кезінде оңтүстікке қарайғы әскери жолдың бірінші бөлігін б.з.д. 312 жылы бастап аяқтаған.
The Appian Way (Latin and Italian: Via Appia) is one of the earliest and strategically most important Roman roads of the ancient republic. It connected Rome to Brindisi, in southeast Italy. Its importance is indicated by its common name, recorded by Statius, of Appia longarum regina viarum ("the Appian Way, the queen of the long roads"). The road is named after Appius Claudius Caecus, the Roman censor who, during the Samnite Wars, began and completed the first section as a military road to the south in 312 BC.
Жолдардың қажеттілігі
Аппий жолы – б.з.д. 312 жылы Италияның оңтүстігін жаулап алу үшін, сондай-ақ байланыс жүйесін жақсарту мақсатында әскери жабдықтарды тасымалдаудың басты арнасы болған римдік жол. Аппий жолы – әскерлерді үлкен Римнің шекарасынан тысқары жерге тасымалдау үшін салынған алғашқы ұзын жол (бұл римдіктер үшін өте маңызды болды). Ерте қаланың сыртындағы аз ғана жолдар этрус жолдары еді және олар негізінен Этрурияға дейін жеткізіп тұрды. Республиканың кеш сатысында римдіктер Италияның көп бөлігін басып алып, жол салуда шеберлікке жетті. Олардың жолдары Римнен басталып, жолдар бойынша бағыттардың тізімі – "master itinerarium" орналасқан жерге дейін, империяның шекарасына дейін созылды. Сондықтан "Барлық жолдар Римге келіп тіреледі" деген мәтел пайда болды.
The Appian Way was a Roman road used as a main route for military supplies for its conquest of southern Italy in 312 BC and for improvements in communication. The Appian Way was the first long road built specifically to transport troops outside the smaller region of greater Rome (this was essential to the Romans). The few roads outside the early city were Etruscan and went mainly to Etruria. By the late Republic, the Romans had expanded over most of Italy and were masters of road construction. Their roads began at Rome, where the master itinerarium, or list of destinations along the roads, was located, and extended to the borders of their domain – hence the expression, "All roads lead to Rome".
Самниттік соғыс
Римдіктер Кампания халқына жақындық танытты, себебі олардың да тегі этрусктарға дейін жетеді деп санайтын. Самнит соғыстары Самниттердің Римнің Кампаниядағы Капуа қаласымен одақтасуға тырысқан кезде бастау алды. Лациумдағы италық тілде сөйлейтін халықтар бұрын бағындырылып, Рим мемлекетіне қосылған еді. Олар Римді негізінен этрус мемлекетінен негізінен италық мемлекетке айналдыруға ықпал етті. Капуаның солтүстігіндегі, грек қаласы Неапольдің де солтүстігіндегі тауларда Самниттердің көптеген дербес тайпалары қоныстанды. Шамамен б.з.д. 343 жылы Рим мен Капуа одақ құруға әрекеттенді. Самниттер бұған әскери күшпен жауап берді.
Romans had an affinity for the people of Campania, who, like themselves, traced their backgrounds to the Etruscans. The Samnite Wars were instigated by the Samnites when Rome attempted to ally itself with the city of Capua in Campania. The Italic speakers in Latium had long ago been subdued and incorporated into the Roman state. They were responsible for changing Rome from a primarily Etruscan to a primarily Italic state. Dense populations of sovereign Samnites remained in the mountains north of Capua, which is just north of the Greek city of Neapolis. Around 343 BC, Rome and Capua attempted to form an alliance. The Samnites reacted with military force.
Понтин батпақтарының бөгеті
Капуа мен Римнің арасында малярияға толы Понтин батпақтары (Pomptinae paludes) жатқан. Тибрдің және Неапольдің сағаларындағы Остия мен арасында бұрылып өтетін жағалау жолы болды. Латын жолы Монти Лациали және Монти Лепини тауларының етегімен өтетін ежелгі және қиын жолмен жүрді, бұл таулар бұрынғы батпақтың үстінен көрінеді. Бірінші Самнит соғысында (б.з.д. 343–341) римдіктер батпақтың ар жағындағы самниттерге қарсы әскерлерді жабдықтауға немесе қайта жабдықтауға шамалары келмейтінін түсінді. Латын одағының көтерілісі олардың күштерін одан әрі әлсіретті. Олар одақ құрудан бас тартып, Самниуммен бітім жасады.
Between Capua and Rome lay the Pontine Marshes (Pomptinae paludes), a swamp infested with malaria. A tortuous coastal road wound between Ostia at the mouth of the Tiber and Neapolis. The Via Latina followed its ancient and scarcely more accessible path along the foothills of Monti Laziali and Monti Lepini, which are visible towering over the former marsh. In the First Samnite War (343–341 BC) the Romans found they could not support or resupply troops in the field against the Samnites across the marsh. A revolt of the Latin League drained their resources further. They gave up the attempted alliance and settled with Samnium.
Оңтүстік-шығысқа қарай отарлау
Римдіктер мәселені шешу жолын іздеп, уақытты күтіп отырды. Бірінші шешім – колония, яғни Римнен келген қоныс аударушылардың "құрылымы", олар тұрақты оперативтік базаны ұстап тұруға тиіс болды. Екінші Самнит соғысы (б.з.д. 327–304 жж.) 334 жылы Рим Калесте және 328 жылы Фрегеллада батпақты жерлердің ар жағында колония орнатуға тырысқанда басталды. Гректерді жеңгеннен кейін күшті державаға айналған Самниттер, Неапольді басып алып, оның адалдығын сақтауға тырысты. Неапольдіктер Римге көмек сұрады, Рим әскер жіберіп, Самниттерді Неапольден қуды.
The Romans were only biding their time while they looked for a solution. The first answer was the colonia, a "cultivation" of settlers from Rome, who would maintain a permanent base of operations. The Second Samnite War (327–304 BC) erupted when Rome attempted to place a colony at Cales in 334 BC and again at Fregellae in 328 BC on the other side of the marshes. The Samnites, now a major power after defeating the Greeks of Tarentum, occupied Neapolis to try to ensure its loyalty. The Neapolitans appealed to Rome, which sent an army and expelled the Samnites from Neapolis.
Апий Клавдийдің жұмыстарының басталуы
312 ж.б.д. Римде Апий Клавдий Кекус цензор болды. Ол Клавдий руынан шыққан, бұл рудың патрицилері ерте Рим мемлекетіне кірген сабин тайпасынан тараған. Оған рудың негізін қалаушы атасы Апий Клавдийдің (сабинше Атт Клаус) есімі берілген. Ол халықшыл, яғни қара халықтың жақтасы болды. Ол епті, көреген адам болғандықтан, табысқа жеткен жылдары көзі көрмей қалғандықтан "соқыр" деген лақап атқа ие болды. Сенаттың нұсқауын күтпей, Апий Клавдий халықты қамтамасыз ету мәселесін шешу үшін батыл әрекеттерге кірісті. Рим қаласын сумен қамтамасыз ететін "Акуа Аппия" су құбыры салынды. Ең белгілі жобасы – Понтин батпақтары арқылы Неапольдің солтүстік-батысына, содан соң Капуяға қарай созылған жол болды. Бұл жол арқылы жаңа әскерлерді тез арада соғыс алаңына жеткізуге және қарсыластар мен жер бедеріне кедергісіз Рим бекіністеріне жабдықтауды қамтамасыз етуге болады. Оның цензорлық қызметтен кейін екі рет консул болып сайлануы, сондай-ақ басқа да лауазымдарды атқаруы және тіпті қарт күнінде де мемлекетке кеңес беруінің себебі осы болды.
In 312 BC, Appius Claudius Caecus became censor at Rome. He was of the gens Claudia, who were patricians descended from the Sabines taken into the early Roman state. He had been given the name of the founding ancestor of the gens, Appius Claudius (Attus Clausus in Sabine). He was a populist, i. e., an advocate of the common people. A man of discernment and perception, in the years of success he was said to have lost his outer vision and thus acquired the name caecus, "blind". Without waiting to be told what to do by the Senate, Appius Claudius began bold public works to address the supply problem. An aqueduct (the Aqua Appia) secured the water supply of the city of Rome. By far the best known project was the road, which ran across the Pontine Marshes to the coast northwest of Naples, where it turned north to Capua. On it, any number of fresh troops could be sped to the theatre of operations, and supplies could be moved en masse to Roman bases without hindrance by either enemy or terrain. It is no surprise that, after his term as censor, Appius Claudius became consul twice, subsequently held other offices, and was a respected consultant to the state even during his later years.
Жолдың сәттілігі
Жол өзінің мақсатына жетті. Екінші Самнит соғысының нәтижесі соңында Рим үшін қолайлы болды. Бірнеше соққылар арқылы римдіктер өзінің бағын өзгертіп, б.з.д. 311 жылы, олардың көтерілісі болған жылдың өзінде Этрурияны, ал б.з.д. 304 жылы Самниумды келісімге келтірді. Жол оларға күштерін жеткілікті жылдамдықпен шоғырландыруға және оларды лайықты түрде жабдықтауға мүмкіндік берді, одан кейін олар қауіпті қарсыласқа айналды.
The road achieved its purpose. The outcome of the Second Samnite War was at last favorable to Rome. In a series of blows the Romans reversed their fortunes, bringing Etruria to the table in 311 BC, the very year of their revolt, and Samnium in 304 BC. The road was the main factor that allowed them to concentrate their forces with sufficient rapidity and to keep them adequately supplied, whereafter they became a formidable opponent.
Жол құрылысы
Аппий жолының негізгі бөлігі б.з.д. 312 жылы басталып, аяқталды. Жол бастапқыда тегістелген топырақтан тұрды, үстіне ұсақ тастар мен цемент қойылды. Содан кейін бұған құм-қиыршық тас төселіп, ақырында тығыз біріккен, бір-бірімен бекітілген тастармен жабылып, тегіс бет қамтамасыз етілді. Тарихшы Прокопийдың айтуынша, тастар соншалықты тығыз және жақын орналасқандықтан, олар қойылған емес, бірімен бірі өскендей көрінеді. Жолдың ортасы су ағып кету үшін көлбеу болды және жолдың екі жағында тіреу қабырғаларымен қоршалған су өткізбейтін арналар салынды.
The main part of the Appian Way was started and finished in 312 BC. The road began as a leveled dirt road upon which small stones and mortar were laid. Gravel was laid upon this, which was finally topped with tight fitting, interlocking stones to provide a flat surface. The historian Procopius said that the stones fit together so securely and closely that they appeared to have grown together rather than to have been fitted together. The road was cambered in the middle (for water runoff) and had ditches on either side of the road which were protected by retaining walls.
Рим мен Альбано көлі арасында
Жол Рим форумынан басталып, Порта Капенадағы Сервий қабырғасынан өтіп, Кливус Мартистегі тілік арқылы өтіп, қаладан шықты. Бұл жолдың осы бөлігін салушылар Латын жолын пайдаланды. Ғасырлар өткен соң Аурелиан қабырғасын салу үшін тағы бір қақпа, Аппия қақпасы орнатылуы қажет болды. Римнен тыс жаңа Виа Аппия, Норба жолымен, Альбан төбелеріне дейінгі ежелгі жол бойындағы жақсы жағдайлы қалашықтардан өтті, сол жерде Норба орналасқан. Сол кезде жол қиыршық тас жол, яғни via glarea болды. Римдіктер жоғары сапалы жол салды, кішкентай тастардың қабатының үстіне цементтелген тас қабаттары, еңіс, екі жағында су ағызу арналары, шұңқыр жерлерде төмен қабырғалар және жаяу жүргіншілерге арналған топырақ жолдар салынды. Виа Аппия әк цементін алғаш рет қолданған римдік жол болған деп есептеледі. Материалдар – вулкандық тау жыныстары. Жолының беті соншалықты тегіс болған деседі, буындарын ажырату мүмкін емес еді. Римдік бөлігі әлі де сақталған және барлық кезеңдердің ескерткіштерімен көмкерілген, бірақ цемент буындардан ыдырап, өте кедір-бұдыр бет қалдырды.
The road began in the Forum Romanum, passed through the Servian Wall at the porta Capena, went through a cutting in the clivus Martis, and left the city. For this stretch of the road, the builders used the Via Latina. The building of the Aurelian Wall centuries later required the placing of another gate, the Porta Appia. Outside of Rome the new Via Appia went through well to do suburbs along the Via Norba, the ancient track to the Alban hills, where Norba was situated. The road at the time was a via glarea, a gravel road. The Romans built a high quality road, with layers of cemented stone over a layer of small stones, cambered, drainage ditches on either side, low retaining walls on sunken portions, and dirt pathways for sidewalks. The Via Appia is believed to have been the first Roman road to feature the use of lime cement. The materials were volcanic rock. The surface was said to have been so smooth that you could not distinguish the joints. The Roman section still exists and is lined with monuments of all periods, although the cement has eroded out of the joints, leaving a very rough surface.
Саздық арқылы
Жол Альбан төбелеріне мойын бұрмайды, тікелей олардың арасынан өтеді, кесіп, толтырып жасалған жолдармен. Еңістері тік. Содан кейін ол бұрынғы Понтин батпақтарына кіреді. Шамамен 31 километрлік тас жол құмды тоспалармен теңізден бөгеліп, тұншыққан, жаман иісті сулы ойпаздар арқылы салынған. Апий Клавдий бұл батпақты құрғатуға бұрынғы әрекеттерді жаңартуды жоспарлаған, бірақ ол сәтті болмады. Содан кейін тас жол мен оның көпірлері үнемі жөндеуді қажет етті. Б.з.д. 162 жылы Маркус Корнелий Категус жол бойында трафик жүктемесін азайту және жол жөндеу кезінде балама жол ұсыну үшін канал салдырды. Римдіктер каналды пайдалануды артық көрді.
The road concedes nothing to the Alban hills, but goes straight through them over cuts and fills. The gradients are steep. Then it enters the former Pontine Marshes. A stone causeway of about 19 mile (31 km) led across stagnant and foul smelling pools blocked from the sea by sand dunes. Appius Claudius planned to drain the marsh, taking up earlier attempts, but he failed. The causeway and its bridges subsequently needed constant repair. In 162 BC, Marcus Cornelius Cathegus had a canal constructed along the road to relieve the traffic and provide an alternative when the road was being repaired. Romans preferred using the canal.
Жағалау бойымен
Аппий жолы Таррасинада (Террасина) жағалау жолымен жалғасты. Бірақ римдіктер оны кейінірек жартастарға айналған тіліктермен түзетіп, түзуледі. Одан жол солтүстікке бұрылып Капуаға дейін жетті, онда ол уақытша тоқтады. Каудин шатқалы солтүстікке жақын жерде орналасқан. Жол Ариция (Арикия), Трес Таберна, Апий форумы, Таррацина, Фунди (Фонди), Формия (Формия), Минтурна (Минтурно), Суэсса, Казилинум және Капуа арқылы өтті, бірақ олардың кейбіреулері Самнит соғыстарынан кейін қосылған колониялар еді. Қашықтық 132 миль (212 км) құрады. Алғашқы жолда белгішестер болған жоқ, себебі олар әлі қолданылған жоқ. Кейінгі кездерден сақталғандарының ішінде Порта Аппия маңындағы бірінші белгішеш бар.
The Via Appia picked up the coastal road at Tarracina (Terracina). However, the Romans straightened it somewhat with cuttings, which form cliffs today. From there the road swerved north to Capua, where, for the time being, it ended. The Caudine Forks were not far to the north. The itinerary was Aricia (Ariccia), Tres Tabernae, Forum Appii, Tarracina, Fundi (Fondi), Formiae (Formia), Minturnae (Minturno), Suessa, Casilinum and Capua, but some of these were colonies added after the Samnite Wars. The distance was 132 mile (212 km). The original road had no milestones, as they were not yet in use. A few survive from later times, including a first milestone near the Porta Appia.
Beneventum-қа кеңейту
Үшінші Самниттік соғыс (б.з.д. 298–290 ж.) бәлкім, дұрыс аталмаған. Бұл Римнің барлық көршілерінің – италықтардың, этрусктің және галлдардың – Римнің күшін тежеуге жасаған толыққанды әрекеті болды. Самниттер осы құйрықшылдықтың басында тұрды. 295 жылы Умбриядағы Сентинум шайқасында римдіктер солтүстік тайпаларына ойсыратып соққы берді. Самниттер енді жалғыз күресті. Рим енді Кампания және Самниум аймақтарына 13 колония орналастырды. Осы кезеңде олар Аппий жолын Капуядан 56 шақырымға дейін, Каудин шатқаларынан өте, самниттер "қойлардың жолы" деп атаған Малоэнтонға дейін ұзартқан болуы керек. Бұл маршрутқа Калатия, Каудиум және Беневентум (әлі осылай аталмаған) қосылды. Латын жолы да осы жерде аяқталды.
The Third Samnite War (298–290 BC) is perhaps misnamed. It was an all out attempt by all the neighbors of Rome: Italics, Etruscans and Gauls, to check the power of Rome. The Samnites were the leading people of the conspiracy. Rome dealt the northerners a crushing blow at the Battle of Sentinum in Umbria in 295. The Samnites fought on alone. Rome now placed 13 colonies in Campania and Samnium. It must have been during this time that they extended the Via Appia 35 miles beyond Capua past the Caudine Forks to a place the Samnites called Maloenton, "passage of the flocks". The itinerary added Calatia, Caudium and Beneventum (not yet called that). Here also ended the Via Latina.
Апулия мен Калабрияға кеңейту
290 жылға қарай самниттердің тәуелсіздігі аяқталды. Италияның тобықтығы римдіктерге ашық болды. Даталар шамалы белгісіз және дереккөздерде айтарлықтай қарама-қайшылықтар бар, бірақ үшінші самниттік соғыс кезінде римдіктердің Венецияға дейінгі жолды кеңейткені көрінеді, онда олар 20 000 адамнан тұратын колония орналастырды. Содан кейін олар Тарантумда болды. Римнің кеңеюі Италияның оңтүстігіндегі гректердің ірі қаласы (Магна Греция) Тарантумды алаңдатты. Олар көрші Грекиядағы Эпир патшасы Пиррді жалдамалы әскер ретінде шақырып, римдіктермен өздері үшін соғысуға келісім жасады. 280 жылы римдіктер Тарантумның батысындағы Гераклея шайқасында Пиррден жеңіліс тапты. Бұл шайқас екі тарапқа да қымбатқа түсті, соның салдарынан Пирр: «Осындай жеңіс тағы біреу болса, мен құрып кетемін» деді. Рим әскері жағдайды пайдаланып, гректердің Региум қаласына шабуыл жасап, Пиррдің жақтастарын қырғынға ұшыратты. Пирр оларды қумай, Аппий жолымен, содан кейін Латин жолымен Римге бет алды. Егер ол Аппий жолымен жалғаса берсе, батпаққа түсіп қалуы мүмкін екенін білді. Латин жолында да сондай тұзаққа түсуден сақтанған Пирр, Ананьиде қарсылыққа тап болғаннан кейін соғыссыз кері шегінді. Кампанияда қыстағаннан кейін, ол 279 жылы Апулияға кетіп, римдіктердің қуып жететінін білді. Апулияда римдіктердің қуып жететінін білді. Аскулум шайқасында екінші қымбат жеңіске жетті. Апулиядан Сицилияға қысқа уақытқа кетіп, 275 жылы Апулияға қайтып оралды және Кампанияға Рим жолымен бет алды. Сол жолмен жабдықталған римдіктер аймақты Пиррден сәтті қорғады, оның әскерін 275 жылы Беневентум шайқасында екі күндік шайқаста талқандады. Соның нәтижесінде римдіктер қаланың атын «Малевентум» («жаман оқиғалар орны») дегеннен «Беневентум» («жақсы оқиғалар орны») деп өзгертті. Пирр Грекияға қайтып, 272 жылы Аргоста көшедегі төбелесте қаза тапты. Сол жылы Тарантум римдіктердің қолына түсті, олар бүкіл Италияны өз билігіне алды. Римдіктер 264 жылы Аппий жолын Брундизий портына дейін созды. Беневентумнан басталатын маршрут енді Венеция, Сильвий, Тарантум, Урия және Брундизийден өтті. Рим Республикасы сол кезде Италияның үкіметі болды. Апий Клавдий 273 жылы қайтыс болды, бірақ жолды бірнеше рет кеңейткенімен, ешкім оның атын жоюға тырыспады.
By 290 BC, the sovereignty of the Samnites had ended. The heel of Italy lay open to the Romans. The dates are somewhat uncertain and there is considerable variation in the sources, but during the Third Samnite War the Romans seem to have extended the road to Venusia, where they placed a colony of 20,000 men. After that they were at Tarentum. Roman expansion alarmed Tarentum, the leading city of the Greek presence (Magna Graecia) in southern Italy. They hired the mercenary King Pyrrhus of Epirus in neighboring Greece to fight the Romans on their behalf. In 280 BC the Romans suffered a defeat at the hands of Pyrrhus at the Battle of Heraclea on the coast west of Tarentum. The battle was costly for both sides, prompting Pyrrhus to remark "One more such victory and I am lost." Making the best of it, the Roman army turned on Greek Rhegium and effected a massacre of Pyrrhian partisans there. Rather than pursue them, Pyrrhus went straight for Rome along the Via Appia and then the Via Latina. He knew that if he continued on the Via Appia he could be trapped in the marsh. Wary of such entrapment on the Via Latina also, he withdrew without fighting after encountering opposition at Anagni. Wintering in Campania, he withdrew to Apulia in 279 BC, where, pursued by the Romans, he won a second costly victory at the Battle of Asculum. Withdrawing from Apulia for a Sicilian interlude, he returned to Apulia in 275 BC and started for Campania up the Roman road. Supplied by that same road, the Romans successfully defended the region against Pyrrhus, crushing his army in a two day fight at the Battle of Beneventum in 275 BC. The Romans renamed the town from "Maleventum" ("site of bad events") to Beneventum ("site of good events") as a result. Pyrrhus withdrew to Greece, where he died in a street fight in Argos in 272 BC. Tarentum fell to the Romans that same year, who proceeded to consolidate their rule over all of Italy. The Romans pushed the Via Appia to the port of Brundisium in 264 BC. The itinerary from Beneventum was now Venusia, Silvium, Tarentum, Uria and Brundisium. The Roman Republic was the government of Italy, for the time being. Appius Claudius died in 273, but in extending the road a number of times, no one has tried to displace his name upon it.
Қайта табу
Аппий жолының қазіргі Лацио және Кампания аймақтары арқылы өтетін бағыты әрқашан белгілі болған, бірақ Апулиядағы бөлігінің (алғашқысы, Траянның кеңейтуі емес) нақты орны ұзақ уақыт бойы белгісіз болды, себебі бұл аймақта Аппий жолының көзге көрінетін қалдықтары болған жоқ. 20 ғасырдың бірінші жартысында ежелгі римдік топография профессоры Джузеппе Лугли, сол кездегі инновациялық фотограмметрия әдісімен, Аппий жолының Пульядағы (Сильвий) Гравинадан Тарантоға дейінгі бағытын анықтауға қол жеткізді. Ауадан түсірілген фотограмметриялық суреттерді талдау барысында Лугли «ла Тарантина» деп аталатын жолды байқады, оның бағыты әлі де үлкен дәрежеде центуриацияның ықпалында болды; Луглидің пікірінше, бұл Аппий жолының бағыты болған. Бұл жол, сондай-ақ қазіргі Апулия аймағында орналасқан бөлігі орта ғасырларда да қолданыста болды. Лугли ұсынған бағытты растайтын дәлел ретінде осы аймақтағы археологиялық қалдықтар, оның ішінде Еске деген ежелгі елді мекеннің болуы да бар. Антониндік маршрутта берілген қашықтықтарды зерттеу арқылы Лугли Аппий жолының станциялары Блера және Сублупатияны (солар да Табула Путингерияда кездеседі) тиісінше Мургия Катена және Таверна аймақтарына (массирия (мүлік фермасы) С. Филиппо және массирия С. Пьетро) орналастырды. Алайда, Мургия Катена топонимі тым кең аумақты қамтиды, бұл Аппий жолының станциясын нақты анықтауға мүмкіндік бермеді. Соңғы кезде Лучано Пиеполи Антониндік маршрутта берілген қашықтықтар мен жаңа археологиялық жаңалықтарға сүйене отырып, Сильвийдің Санто Стасо болуы керек екенін, ол Апулиядағы Гравинаға өте жақын жерде орналасқан, Блераның массерия Кастелло, ал Сублупатияның массерия Каионе болуы керек екенін ұсынды.
The Appian Way's path across today's regions Lazio and Campania has always been well known, but the exact position of the part located in Apulia (the original one, not the extension by Trajan) was long unknown, since there were no visible remains of the Appian Way in that region. In the first half of the 20th century, the professor of ancient Roman topography Giuseppe Lugli managed to discover, with the then innovative technique of photogrammetry, what probably was the route of the Appian Way from Gravina in Puglia (Silvium) up to Taranto. When analysing aerophotogrammetric shots of the area, Lugli noticed a path named la Tarantina, whose direction was still largely influenced by the centuriation; this, according to Lugli, was the path of the Appian Way. This path, as well as the part located in today's Apulia region, was still in use in the Middle Ages. A further piece of evidence for Lugli's proposed path is the presence of a number of archaeological remains in that region, among them the ancient settlement of Jesce. By studying the distances given in the Antonine Itinerary, Lugli also assigned the Appian Way stations Blera and Sublupatia (which also occurs on the Tabula Peutingeriana) respectively to the areas Murgia Catena and Taverna (between masseria (estate farmhouse) S. Filippo and masseria S. Pietro). However, the toponym Murgia Catena defined too large an area, not allowing a clear localization of the Appian Way station. More recently Luciano Piepoli, based on the distances given in the Antonine Itinerary and on newer archeological findings, has suggested that Silvium should be Santo Staso, an area very close to Gravina in Puglia, Blera should be masseria Castello, and Sublupatia should be masseria Caione.
Негізгі салалар
Аппия жолының соңғы бөлігі қиын өтілетін болып шыққандықтан, бірнеше тармақтар салынды: біріншісі – Аэмилия жолы, содан кейін басқа да жолдар, ал ақырында император Траян Траян жолын салдырды. Бұл жол Беневентумнан Аппия жолының тармағы ретінде Брундзизиумға Тарантум арқылы емес, Канузиум және Барий арқылы жетті. Бұл құбылыс Беневентумдағы арка арқылы мәңгілендірілді. Саяхатшылар Адриатика теңізі арқылы Отранто бұғазынан Албанияға қарай, қазіргі Дуррес қаласына Виа Эгнатия жолымен немесе ежелгі Аполлония қаласының жанына қондырып, содан кейін қазіргі Ррогожинаға қарай жол жалғастыра берді.
Since the latter stretch of the Appian Way turned out to be very impervious, some branches were created: first the lt=Via Aemilia, then the it, finally the emperor Trajan built the Via Traiana, a branch of the Via Appia from Beneventum, reaching Brundisium via Canusium and Barium rather than via Tarentum. This was commemorated by an arch at Beneventum. Travellers could cross the Adriatic Sea through the Otranto Strait towards Albania either by landing at present day Durrës through the Via Egnatia or near the ancient town of Apollonia and continue towards present day Rrogozhinë in central Albania.
Спартак әскерінің айқышқа шегеленуі
73 ж.б.д., Капуяның бұрынғы гладиаторы Спартактың басшылығымен Римге қарсы құлдар көтерілісі (Үшінші құл соғысы) басталды. Италиядағы әр үшінші адам құл еді. Спартак екі жылдан астам созылған қақтығыста көптеген рим әскерлерін жеңді. Италиядан Брундзийден қашып кетуге тырысқанда, ол өз күштерін Калабриядағы Апулия аймағындағы тарихи тұзаққа түсірді. Римдіктер бұл аймақты жақсы білген. Шетелден легиондар шақырылды, Спартак екі әскердің арасында қалды. Бұрынғы құл армиясы Силер өзенінде Марк Лициний Красс тарапынан жеңіліске ұшырады. Помпейдің әскерлері шайқастан қашқан бірнеше мың көтерілісшіні тұтқындап, өлтірді, ал Красс тағы бірнеше мың адамды тұтқындады. Римдіктер құлдардың өмір сүруге құқығын жоғалтқанын мәлімдеді. 71 ж.б.д., Римнен Капуаға дейінгі Аппия жолы бойында 6000 құл айқышқа шегеленіп өлтірілді.
In 73 BC, a slave revolt (known as the Third Servile War) under the ex gladiator of Capua, Spartacus, began against the Romans. Slaves accounted for roughly every third person in Italy. Spartacus defeated many Roman armies in a conflict that lasted for over two years. While trying to escape from Italy at Brundisium he unwittingly moved his forces into the historic trap at Apulia in Calabria. The Romans were well acquainted with the region. Legions were brought home from abroad and Spartacus was pinned between armies. The ex slave army was defeated at the Siler River by Marcus Licinius Crassus. Pompey's armies captured and killed several thousand rebels that escaped from the battle and Crassus captured several thousand more. The Romans judged that the slaves had forfeited their right to live. In 71 BC, 6,000 slaves were crucified along the Via Appia from Rome to Capua.
Екінші дүниежүзілік соғыс Анцио шайқасы
1943 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде одақтастар Пиррдің Понтин батпақтарының мұрагері – Помптин даласында қашу үшін артқа шегінген тұзағына түсіп қалды. Батпақты құрғатуға көптеген күш-жігер жұмсалғанмен, Бенито Муссолини үшін жұмыс істейтін инженерлер ақыры табысқа жеткенше ол қалды (бірақ 1950 жылдары ДДТ пайда болғанға дейін далалар безгекке шаққан масалармен толы болды). Монте-Кассино маңындағы соғыстың тұйыққа тірелуін бұзуды үміттене отырып, одақтастар Италия жағалауындағы Анцио-Неттуно аймағына – ежелгі Антиумға қонды, ол Остия мен Террацинаның арасында орналасқан. Олар бұл жердің қорғаныссыз екенін анықтады. Римді алу үшін Аппий жолымен жылжу және Монте-Кассиноны айналып өтуді жоспарлағанмен, олар мұны жеткілікті жылдамдықпен істемеді. Немістер ескі Виа Латинаның бойындағы Лациали және Лепини тауларын басып алып, Анциоға артиллериялық оқтарды төкті. Одақтастар Помптин аймағының барлығын басып алғанына қарамастан, ешқандай прогресске жете алмады. Немістер Альбан тауларынан Аппий жолы арқылы төрт шақырымдық фронт бойынша қарсы шабуыл жасады, бірақ Анционы қайтарып ала алмады. Шайқас төрт айға созылды, бір жағы теңіз арқылы, екінші жағы Рим арқылы жабдықталып отырды. 1944 жылдың мамыр айында одақтастар Анциодан шығып, Римді басып алды. Неміс әскерлері Флоренцияның солтүстігіне қашты.
In 1943, during World War II, the Allies fell into the same trap Pyrrhus had retreated to avoid, in the Pomptine fields, the successor to the Pontine Marshes. The marsh remained, despite many efforts to drain it, until engineers working for Benito Mussolini finally succeeded (even so, the fields were infested with malarial mosquitos until the advent of DDT in the 1950s). Hoping to break a stalemate at Monte Cassino, the Allies landed on the coast of Italy at the Anzio Nettuno area – ancient Antium – which was midway between Ostia and Terracina. They found that the place was undefended. They intended to move along the line of the Via Appia to take Rome, outflanking Monte Cassino, but they did not do so quickly enough. The Germans occupied Mounts Laziali and Lepini along the track of the old Via Latina, from which they rained down shells on Anzio. Even though the Allies expanded into all the Pomptine region, they gained no ground. The Germans counterattacked down the via Appia from the Alban hills in a front four miles wide, but could not retake Anzio. The battle lasted for four months, one side being supplied by sea, the other by land through Rome. In May 1944, the Allies broke out of Anzio and took Rome. The German forces escaped to the north of Florence.
1960 жылғы жазғы Олимпиада ойындары
1960 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында ол Эфиопиялық Абебе Бикила жеңіске жеткен ерлер марафонының бөлігі болды.
For the 1960 Summer Olympics, it served as part of the men's marathon course that was won by Abebe Bikila of Ethiopia.
Аппиан Антика жолы
Батыс Рим империясы құлағаннан кейін бұл жол пайдаланылмай қалды; Папа Пий VI оны қайта жаңартуға бұйрық берді. 1784 жылы Албан таулары аймағына дейін ескі жолмен қатар жаңа Аппий жолы салынды. Жаңа жол – Via Appia Nuova («Жаңа Аппий жолы»), ал ескі бөлігі қазір Via Appia Antica деп аталады. Римге жақын орналасқан ежелгі Аппий жолы қазір тегін туристік орынға айналған. Ол Римнің мыңжылдығы мен Ұлы мерекелік шараларына орай кеңінен қалпына келтірілді. Алғашқы 5 шақырымды әлі де көліктер, автобустар мен жаттыру автобустары жиі пайдаланады, бірақ одан әрі қозғалыс азайып, қираған жерлерді салыстырмалы түрде қауіпсіз жаяу жүріп зерттеуге болады. Домине Куо Вадис шіркеуі жолдың екінші шақырымында орналасқан. Римге жақын жол бойында немесе жанында Рим және ерте христиандық үш катакомбасы, сондай-ақ бір яһуди катакомбасы бар. 1951 жылы Римнің айналма жолы – Grande Raccordo Anulare (GRA) салынуы Аппий жолын екіге бөлді. GRA-ны жаңғырту жұмыстары Аппианың астынан туннель салу арқылы бұл мәселені шешті, сондықтан Баз Каракаладан бастап шамамен 16 шақырымға дейін Аппиа жолын жаяу жүріп баруға болады. Римнің сыртындағы жолдың көп бөлігі сақталған, ал кейбіреулері қазір көліктермен пайдаланылады (мысалы, Велетри ауданында). Бұл жол Отторино Респигидің «Пини ди Рома» шығармасының соңғы бөліміне шабыттандырды. Күні бүгінге дейін Via Appia Еуропадағы ең ұзын тік жолға ие, оның жалпы ұзындығы .
After the fall of the Western Roman Empire, the road fell out of use; Pope Pius VI ordered its restoration. A new Appian Way was built in parallel with the old one in 1784 as far as the Alban Hills region. The new road is the Via Appia Nuova ("New Appian Way") as opposed to the old section, now known as Via Appia Antica. The old Appian Way close to Rome is now a free tourist attraction. It was extensively restored for Rome's Millennium and Great Jubilee celebrations. The first 3 mile (5 km) are still heavily used by cars, buses and coaches but from then on traffic is very light and the ruins can be explored on foot in relative safety. The Church of Domine Quo Vadis is in the second mile of the road. Along or close to the part of the road closest to Rome, there are three catacombs of Roman and early Christian origin and one of Jewish origin. The construction of Rome's ring road, the Grande Raccordo Anulare or GRA, in 1951 caused the Appian Way to be cut in two. More recent improvements to the GRA have rectified this through the construction of a tunnel under the Appia, so that it is now possible to follow the Appia on foot for about 10 mile (16 km) from its beginning near the Baths of Caracalla. Many parts of the original road beyond Rome's environs have been preserved, and some are now used by cars (for example, in the area of Velletri). The road inspires the last movement of Ottorino Respighi's Pini di Roma. To this day the Via Appia contains the longest stretch of straight road in Europe, totaling .
Рим көпірлері
Жол бойында бірнеше римдік көпірлердің қираған қалдықтары сақталған, олардың ішінде Понте ди Тре Понти, Понте ди Вигна Капоччо, Валле Аричча виадугі, Понте Альто және Понте Антико көпірлері бар.
There are the remains of several Roman bridges along the road, including the Ponte di Tre Ponti, Ponte di Vigna Capoccio, Viadotta di Valle Ariccia, Ponte Alto and Ponte Antico.