Кіріспе

Римнің жеті төбесінің бірі, Италиядағы Авентин төбесі (авентино) – ежелгі Римнің құрылған жеті төбесінің бірі. Ол Римнің қазіргі он екінші рионына, немесе ауданына жатады.

Орналасуы мен шекарасы

Авентин төбесі – Римнің жеті төбесінің ең оңтүстігінде орналасқан төбе. Онда екі ерекше биіктік бар: солтүстік-батысқа қарайғысы (Aventinus Major) биік, ал оңтүстік-шығысқа қарайғысы (Aventinus Minor) төмен. Бұл биіктіктердің арасындағы тік жар ежелгі жолдың негізін құрайды. Республика дәуірінде бұл екі төбе біртұтас деп есептелген болуы мүмкін. Рим қалалық аудандарының (вичи) Август реформалары екі биіктік арасындағы ежелгі жолды (қазіргі Viale Aventino) жаңа XIII Регия мен Авентин Минор деп аталған Regio XII бөлігі арасындағы ортақ шекара ретінде мойындады, мұнда Авентин Майоры жаңа Регияға қосылды.

Этимологиясы мен мифологиясы

Римдік дереккөздердің көпшілігі төбенің атын Авентин есімді аңыз патшаға байланысты айтады. Сервий бұл есімді екі патшаны атап көрсетті: бірі ежелгі итальян, екіншісі албан. Екеуі де ежелгі заманда төбеге жерленген деген сенім бар. Сервийдің пікірінше, төбе ежелгі итальян патшасы Авентиннің есімімен аталыпты. Ол Варроның сабиндер төбені жақын орналасқан Авентус өзенінің құрметіне атаған деген пікірін қабылдамайды. Сондай-ақ, ол Геркулестің Рея Сильвиядан туған Авентиннің аты Авентин төбесінен алынғанын айтады. Авентин рим мифологиясында маңызды орынға ие. Вергилийдің "Энеидасында" Авентиннің тасты беткейіндегі үңгірде, өзен жанында, Геркулес Герионның малын ұрлағандықтан өлтірген құбыжық Какустың мекені орналасқан. Римнің негізін қалау мифінде құдайдан туған егіздер Ромул мен Ремус болашақты болжау жарысын өткізеді, оның нәтижесі жаңа қаланы құру, атау және басқару құқығын, сондай-ақ оның орнын анықтайды. Әңгіменің көптеген нұсқаларында Ремус өзінің ахуалдық шатырын Авентинге орнатады, ал Ромул Палатинге орнатады. Әрқайсысы құдайдың мақұлдауын білдіретін құстарды (aves) көреді, бірақ Ремус Ромулдан аз көреді. Ромул өзінің сәтті болжауының орнында Рим қаласын құрады. Эньюста және кейбір кейінгі дереккөздердегі ертерек нұсқада Ромул Авентин төбелерінің бірінде болашақты болжайды. Ремус басқа жерде, мүмкін оңтүстік-шығыс биіктігінде, Авентиннің екі төбесінің кішісінде, Эннийдің Монс Муркусымен сәйкестендірілген жерде болашақты болжайды. Скутш (1961) Эньюстің нұсқасын ең сенімдісі деп санайды, ал Ромулдың Палатиндегі болашақты болжауы кейінірек пайда болған, себебі қолданыста Авентин атауы бұрын тек үлкен, солтүстік-шығыс биіктігін ғана білдірген, ал енді оның кіші көршісін де қамтиды. Болашақты болжау ережелері мен мифтің өзі әр егіздің басқа жерде болашақты болжауын талап етеді. Сондықтан, жарыста жеңіске жетіп, қаланы құрған Ромул Римнің негізін қалаудың дәстүрлі орны саналатын бақытты Палатинге көшірілді. Жеңіліске ұшыраған және кейіннен өмірін жоғалтқан Ремус Авентинде қалды: Сервий Авентиннің "жаман құстардың" мекені ретінде танымал екенін айтады.

Император дәуірі

Императорлық дәуірде төбенің мінезі өзгерді және ол көптеген аристократиялық резиденциялардың орнына айналды, соның ішінде императорлар болғанға дейін Траян мен Адрианның жеке үйлері, сондай-ақ Траянның досы Луций Лициний Сура, ол Лициний Сураның жеке моншаларын салған. Септимий Севердің тұсында император Вителлиус және қалалық префект Люциус Фабиус Кило да сол жерде тұрған. Авентинде 252 жылы салынған Деций моншалары да орналасқан. Бұл аристократиялық ауданның жаңа мінезі, 410 жылы Аларик I Римді тонаған кезде оның толықтай қирауына себеп болған болуы мүмкін. Ал кедей халық осы уақытта оңтүстікке қарай, порқа (Эмпориум) жақын жазыққа және Тибрдің екінші жағалауына көшіп кеткен.

Қазіргі заман

Фашистік кезеңде Жакомо Маттеоттинің қатылынан кейін оппозицияның көптеген депутаттары осы төбеге шегініп, "Авентиндік сецессия" деп аталатын Парламенттегі қатысуын және оның нәтижесінде саяси қызметін тоқтатты. Қазір бұл төбе Римнің әсем тұрғын ауданына айналған, онда сарайлар, шіркеулер және бақтар сияқты архитектуралық қызығушылық тудыратын көптеген нысандар бар, мысалы, Санта-Сабина базиликасы, Санти-Бонифацио-эд-Алессио және Римнің Гүлдер бағы.

Мәдени сілтемелер

Авентин төбесі Линдси Дэвис жазған тарихи романдардың танымал «Фалько» сериясында ежелгі Римнің қара жұмысшылар тұратын аймағы ретінде бейнеленген. Бұл серияда Маркус Дидиус Фалько – кейде император Веспасианға қызмет ететін, ал Авентинде тұратын «жеке хабаршы». «Рим» сериалының көп бөлігінде де осы сурет сақталған, онда Авентин – Люциус Вореннің үйі. Екінші маусымда Воренус пен оның досы, легионер Тит Пулло, билік үшін таласатын түрлі коллегиялар арасында тәртіп орнатуға тырысады. «Жұлдыз жолы» романдарының «Веста» класындағы ғарыш кемелері Римнің жеті төбесінің аттарымен аталады. Ең көп көрсетілетін кеме – капитан Езри Дакс басқаратын «Авентин» КМК. Британдық «Плебс» телесериалында үш басты плебей тұратын аудан Авентин ретінде көрсетілген.