Кіріспе

Зимбабведің бірінші ханымы (1980–1987)

Джанет Банана (Мбуядзве; 1938 – 29 шілде 2021) – Зимбабвелік мұғалім, Зимбабведің бірінші ханымы болған. Ол елдің тұңғыш президенті Канан Бананаға 1961 жылдан бастап, ол 2003 жылы қайтыс болғанға дейін үйленген. 1980 жылдан 1987 жылға дейін Зимбабведің бірінші ханымы қызметін атқарды. 2000 жылы ол Ұлыбританияда пана сұрады, онда азаматтық алды және 2019 жылы Зимбабвеге оралғанға дейін тұрды.

Ерте өмір

Джанет Мбуядзе 1938 жылы Зимбабведегі Оңтүстік Матабелеленд аймағында фермерлер отбасында дүниеге келді, сол кезде ол Оңтүстік Родезияның британдық колониясының бір бөлігі болған. Кейін күйеуі оқыту ісінен қол үзді және методист шіркеуінде пастор болу үшін теологиялық колледжге оқуға түсті, ал отбасы Қанаан діни қызмет көрсетуі үшін бірнеше рет түрлі шіркеулерге көшті.

Бірінші ханымның қызметі

1980 жылы Кэнан Банана Зимбабве президенті болды, ал Джанет Зимбабве бірінші ханымы атанды.

Кейінгі өмірі

Жеті жылдан кейін Кэнан Банана конституциялық түзетулер нәтижесінде президенттік лауазымнан алынды, осы түзетулер премьер-министр Роберт Мугабені тағайындады. Мугабе 2017 жылы отставкаға кеткеннен кейін Банана, оның ізбасары Эммерсон Мнангагва "Пауыл сияқты Дамаск жолындағы аянды түсініп" Мугабе үкіметінің зұлымдықтарынан және Гукурахунди этникалық тазалауынан бас тартады деп үміттенгенін мәлімдеді. Бірінші ханым болғанына қарамастан, Джанет Банана Мугабеден де, Мнангагвадан да зейнетақы алмады. Кейіннен ол Ұлыбританияда 18 жыл тұрғаннан кейін Зимбабвеге оралған соң, жұбайлық зейнетақысын алды. 2019 жылы Булавайоға қайта оралды. Жанет Банана 2021 жылдың 29 шілдесінде Булавайодағы Mater Dei ауруханасында қайтыс болды.