Кіріспе

Американдық музыкант, әнші-күйші және мультиинструменталист (1941–1999)

Дуглас Уэйн Сахм (6 қараша 1941 – 18 қараша 1999) – Сан-Антонио, Техас штатында туған американдық музыкант, әнші-күйші және мультиинструменталист. Сахм тексекс музыкасының негізгі тұлғаларының бірі және техас музыкасының маңызды орындаушысы ретінде есептеледі. Ол "She's About a Mover" (1965) әнімен АҚШ және Ұлыбританияда топ-20 хитке ие болған "Сэр Дуглас Квинтет" тобымен бірге танымал болды. Сахмның музыкалық әсеріне Сан-Антонио музыкалық ортасы, оның ішінде конхунто және блюз, сондай-ақ кейіннен Сан-Францисконың хиппи өнері әсер етті. Ол музыкасын біріктіре отырып, 1970-ші жылдары хиппи қарсы мәдениетінің өркендеу кезеңінде Техас штатының Остин қаласында сәтті өнер көрсетті. Сахм бес жасында ән айта бастады және алты жасында сталь-гитарада ойнауды үйренді. Ол бұл аспапта дарынды бала ретінде танылды. Сегіз жасында Луизиана Хейрайд бағдарламасына қатысты. 1955 жылы "Little Doug" есімімен алғашқы жазбасын шығарды және жасөспірім кезінде рок-н-роллға қызығушылық танытты. Сахм басқа топтармен клубтарда ойнағанмен, жергілікті хиттерді жаздырды. 1965 жылы Хьюи П. Мо "Сэр Дуглас Квинтеттің" "She's About a Mover" әнін продюсерлікке алып, шығарды. Сол жылы Сахм Калифорнияға көшті. 1971 жылы ол Сан-Антониоға оралды, ал көп ұзамай Остинге көшіп барды. Atlantic Records Сахмпен келісімшарт жасасып, 1973 жылы оның тұңғыш жеке альбомын – "Doug Sahm and Band" шығарды. Жазба сатудың төмендеуіне қарамастан, Сахм Остиндегі клубтарда өнер көрсетуін жалғастырды және әртүрлі жазба компанияларымен жұмыс істеді. Осы аралықта ол Швеция мен Канадада сәттілікке жетті. 1989 жылы Сахм, Ауги Мейерс, Фредди Фендер және Флако Хименес сияқты тексекс музыканттарымен бірге "Texas Tornados" супертобын құрды. "Texas Tornados" табысты гастрольдер ұйымдастырды, ал олардың бірі Grammy сыйлығына ие болды. 1999 жылы Сахм демалыс сапарында қайтыс болды. 2000 жылы "The Return of Wayne Douglas" атты посмерттік альбомы жарық көрді. Сахм Техас штатында көптеген наградаларға ие болды, оның ішінде даңқ залына енгізілу және қоғамдық орындарда ескерткіштер орнатылу.

Жас шағы мен музыкадағы бастамасы

Даг Сахм 1941 жылғы 6 қарашада Техас штатының Сан-Антонио қаласында Виктор А. Сахм аға мен Вива Ли (қызметтік аты Гудман) отбасында дүниеге келді. Сахм отбасы 20 ғасырдың басында Германиядан АҚШ-қа көшіп, бастапқыда Техас штатының Галвестон қаласында қоныстанған. Сахмның әжесі мен атасы Альфред пен Алга Техас штатының Сиболо қаласының жанындағы шаруашылыққа ие болған. Альфред Сахм – «Сахм Бойз» полька тобында ойнаған музыкант. Ұлы депрессия кезінде Сахмның ата-анасы Сан-Антониоға көшіп келді, онда Виктор Келли Филд әуе күштері базасында жұмыс істеді. Сахм бесе жасында ән айта бастады, ал алты жасында сталь гитараны қолға алды. Сол жылы ол Сан-Антонионың KMAC радиостанциясында өнер көрсетіп, «Sons of the Pioneers» тобының «Teardrops in My Heart» әнін орындады. Ол сталь гитарадағы өнерімен бала кезінде-ақ даңққа ие болды. Анасы оны жергілікті музыка мектебіне апарып барды, бірақ мұғалімі көп ұзамай оны қабылдамады. Мұғалімі Сахмға нота оқуды үйрете алмайтынын түсіндірді, өйткені ол бала құлағымен музыканы жақсы сезінеді. Сахм көбінесе өзінің ағасы Чарли Уокермен бірлесіп иелік еткен «Барн» атты жергілікті клубта өнер көрсетті. Сегіз жасқа келгенде ол скрипка мен мандолинада ойнай бастады және «Луизиана Хайрайд» бағдарламасында «Кішкентай Даг» ретінде танылды. Ол сондай-ақ Хэнк Уильямс, Фарон Янг және Хэнк Томпсонмен бірге концерттер берді. Он үш жасында оған «Grand Ole Opry» бағдарламасында орын берілді, бірақ анасы оның мектепті бітіруін қалап, ұсыныстан бас тартты. 1953 жылы Сахм Оги Майерспен Майердің анасының азық-түлік дүкенінде бейсбол карточкаларын сатып алғанда танысты, және олар дос болып қалды. Майерс пен Сахм топ құру туралы әңгімелесті, бірақ екеуі де әртүрлі топтарда ойнағандықтан, бұл жоспар іске аспады. Майерс аккордеон, фортепиано және ритм-гитараны жақсы ойнайтын. Сахм Сан-Антонионың шығыс бөлігінде, негізінен афроамерикандықтар тұратын ауданда өсті. Ол үйде отырып, жақын маңдағы «Эствуд Кантри Клуб» блюз барында өнер көрсететін Т. Боун Уокер және басқа блюзшілердің концерттерін тыңдады. Сахмның көршісі Гомер Каллахан оны Хаулин Вулф, Лонсом Сандаун, Фэтс Домино, Джимми Рид және «Atlantic» мен «Excello Records» компанияларының пластинкаларымен таныстырды. 1955 жылы продюсер Чарли Фитч Сахмның тұңғыш синглын «Sarg Records» компаниясы арқылы шығарды. Лейблдің каталогтарында 113 45 нөмірімен тіркелген «A Real American Joe» және «Rollin' Rollin'» әндері «Кішкентай Дагқа» жатқызылды. Сол жылы Сахм өзінің алғашқы тобы «The Kings» тобын құрды. Бір жылдан кейін мектептегі концерттерінің бірінде Сахм Элвис Преслинің қимыл-қозғалыстарын еліктегеннен кейін директор оның концертін тоқтатты. Оқушылар залдан шығып, Сахмның үйіне барып, музыканы тыңдауды жалғастырды. Ол кантри музыкасын орындауды жалғастырғанда, оркестр жетекшісі Адольф Хофнермен бірге ойнаған скрипкашы Дж. Р. Чатвелл оған кеңес берді. Лефти Фриззэлл, Хаулин Вулф, Лонсом Сандаун, Элвис Пресли, Литтл Ричард, Т. Боун Уокер, Флойд Тиллман және Сан-Антонио музыканттары Джонни Оуэн мен Рикки Агирренің музыкасы оның жасөспірім шағында оған үлкен әсер етті. Сахм Сан-Антонионың түнгі клубтарында өнер көрсетіп, сәттілікке жетті, ол ритм-н-блюз бен Батыс жақтан келген тенор саксофоншы Эракело «Рокки» Моралестің музыкасын үйлестірді. Сан-Антониоға тән «West Side Sound» жанрларының қоспасынан тұрады: кантри музыкасы, конхунто, ритм-н-блюз, полька және рок-н-ролл. Осы уақытта Сахм аптасына алты күн Джимми Джонсонның тобымен гитарада өнер көрсетті. Саксофоншы Спот Барнетт оны «Эбони» ритм-н-блюз клубында ойнауға шақырды. Сахм үш топтың жетекшісі болды: «The Pharaohs», «The Dell Kings» және «The Markays». Ол «Crazy Daisy» (1959) әнін шығарды, ал «Why Why Why» (1960) әні «Renner Records» компаниясы арқылы жергілікті хитке айналды. Сахм сол жылы орта мектепті бітірді. Ол «Crazy, Crazy Feeling» (1961) әнімен тағы бір жергілікті хитке ие болды; «Just A Moment» (1961) және «Lucky Me» (1963) әндері де орындалды. 1964 жылы Сахм «Renner» лейблімен келісімшартынан айырылды және ол Хьюи П. Меоны өзімен келісімшарт жасауға көндіруге тырысты. Meaux, «SugarHill Recording Studios» иесі, Dale and Grace және Barbara Lynn-мен сәттілікке жеткенімен, Сахмды қабылдамады.

Сэр Дуглас квинтеті

Мео 1960-шы жылдары музыкалық тізімдерде пайда болған әндерді шығарды, бірақ Битлмания мен британдық жауапкершілік салдарынан оның пластинкалары жақсы сатылмады. The Beatles дыбысының коммерциялық сәттілігінің себебін анықтауға беделді Мео олардың бірнеше пластинкасын сатып алып, Сан-Антониодағы Wayfarer қонақ үйінде үш бөлмені жалға алғанын айтты. Оның сөзіне сүйенсек, ол осы процесте бір қап Thunderbird шарабын ішкен. Мео Beatles әндерінің дәстүрлі екі қадамды каджун музыкасымен ортақ нәрсесі бар екенін сезінді. Ол Сахмға қоңырау шалып, осы стильде әндер жазып, шашын ұзартуын сұрады. Сахм мен Мейерс Сан-Антониодағы The Dave Clark Five тобымен бірге өнер көрсетті, онда олар бағдарламада өздерінің топтарымен бірге ашылу актілері ретінде таныстырылды. Сахм Markays тобымен, ал Мейерс Goldens тобымен бірге болды. Мейерс Меоның Сахм мен өзін жазуға деген қызығушылығының себебін концерттегі өнер көрсетулерімен байланыстырды. Сахм Майерс (пернелі аспаптар), Фрэнк Морин (саксофон), Харви Каган (бас) және Джонни Перес (добыл) тобынан топ құрды. The Beatles-тің "She's a Woman" әніне сүйене отырып, Сахм олардың стилін тежано музыкасының ерекше дыбыстарымен біріктірген ән жазды. Сахм жаңа композициясын "She's A Body Mover" деп атады. Мео одан бұл әнді 25 долларға сатып алды (1964 жылғы 25 доллар қазіргі уақытта шамамен <есептелген сомаға> тең), бірақ атауы эфирде көрсетілуге көмектеспейтінін сезінді. Оның орнына ол оны "She's About a Mover" деп атады. Ән 1965 жылы Tribe Records лейблында шықты және Сэр Дуглас Квинтетіне жатқызылды – британдық жауапкершіліктің сәттілігін пайдалану үшін Мео жасаған "ағылшын тілінде дыбысталатын" атау. Топтың алғашқы жарнамалық суреттері Frank Morin мен Johnny Perez, топтың латын американдық мүшелерінің сыртқы келбетін жасыру үшін силуэт түрінде түсірілді. "She's About a Mover" Billboard Hot 100 тізімінде 13-орынға, ал Ұлыбритания сингл тізімінде 15-орынға көтерілді. Әннің сәттілігі Сэр Дуглас Квинтетін гастрольдік турларға шығарды және The Beatles пен The Beach Boys-тің ашылу актілеріне айналдырды. Олар Hullabaloo бағдарламасында өнер көрсетті, ал жүргізуші Трини Лопес топтың нақты шығу тегін ашты. Квинтет Джеймс Браунмен бірге АҚШ-та, ал The Beach Boys және Rolling Stones-пен Еуропада гастрольдік турлар жасады. 1965 жылы Нью-Йоркте Сахммен кездескеннен кейін Боб Дилан сұхбатында Сэр Дуглас Квинтеті радиода коммерциялық сәттілікке жететініне сенетінін айтты. Дилан мен Сахм Лондонға келген кезде қайтадан кездесті. 1965 жылдың желтоқсан айында Техас штатының Корпус-Кристи қаласында тоқтаған кезде Сахм мен Морин Корпус-Кристи халықаралық әуежайына келген кезде марихуана иелігі үшін тұтқындалды. Музыканттарды босату үшін 1500 доллар кепілдік сомасы белгіленді (1965 жылғы 1500 доллар қазіргі уақытта шамамен <есептелген сомаға> тең). Сахм ақшаны Сан-Антониодағы отбасынан алды. Топ "марихуананы талап етілген салық төленбестен алып, жасырып жүрген" деген айыпты мойындады. 1966 жылдың наурыз айында судья Рейнальдо Гера Гарса оларды бес жылға бақылаумен сынаққа жіберді. Мейерске шарт бойынша босатылған уақытында Техастан кетуіне тыйым салынды. Топтың штаттың шағын қалаларындағы бірнеше өнер көрсетулері Сахмды көңілсіздікке түсірді. Сол жылы шарт бойынша босатылғаннан кейін, ол Техастан кетуге рұқсат алды және әйелі мен балаларымен Калифорнияға көшуді шешті.