Чилидегі жанартаулар: Орталық және батыс Чилидегі жанартау аймақтары, теңіз асты жанартаулары және аралдардың пайда болуы туралы ақпарат. Жаңалықтар мен зерттеулер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Курико провинциясындағы тау, Чили
Чилидегі вулкан
Mountain in Curicó Province, Chile
the volcano in Chile
Чилиде теңіз үсті вулканизмі де кездеседі. Пасха және Хуан Фернандес ыстық дақтарынан пайда болған ішкі тақта вулканизмі Исла Салас и Гомез, Пасха аралы және Хуан Фернандес аралдары сияқты көптеген чили аралдарын қалыптастырды. Теңіз түбінің Чили қырқасы бойымен кеңеюі нәтижесінде су асты вулканизмі пайда болады.
Offshore volcanism also occurs in Chile. Intraplate volcanism generated from the Easter and Juan Fernández hotspots has formed many Chilean islands, including Isla Salas y Gómez, Easter Island, and the Juan Fernández Islands. Underwater volcanism occurs due to seafloor spreading along the Chile Ridge.
Жергілікті жағдай
Азуль тауы Чилидің орталық және батыс бөлігінен өтіп, оңтүстікке қарай Аргентинаға дейін созылатын Оңтүстік жанартау аймағының бір бөлігі болып табылады. Бұл аймаққа кем дегенде тоғыз кальдера кешені, Чилидің 70-тен астам стратовулкандары мен төртінші кезеңде белсенді болған жанартаулық алаңдар, сондай-ақ жүздеген шағын атылу орталықтары кіреді. Оңтүстік жанартау аймағы Чилидегі ең белсенді жанартау аймағы болып есептеледі және жылына шамамен бір рет атылады. Оның ең ірі тарихи атылуы Серро Азулдың солтүстік беткейінде орналасқан Квизапу кратерінде болды (қараңыз төмен), ал ең белсенді жанартаулары – Ллайма және Вильяррика. Азуль тауы, Декабезадо Гранде жанартауының оңтүстігінде орналасқан, Декабезадо Гранде – Азуль жанартау жүйесінің құрамына кіреді. Бұл жүйе екі ірі жанартау ғимаратынан және бірнеше кішігірім тетіктерден, соның ішінде 12 голоцендік кальдерадан тұрады. Азуль тауының конусының жалпы көлемі шамамен … құрайды және ол голоценде пайда болған жас нысан. Конуста бірнеше жанартау кратерлері бар. Аэродинамикалық қарсылықтың салдарынан плинийлік атылу дөңгелек кратерді қазып шығарады. Бұрынғы атылулар шамамен дөңгелек кальдераны қалыптастырғандықтан, плинийлік атылу минималды қарсылықпен және кратердің аз өзгеруімен тиімді жүргізілді. Квизапу кратері дерлік толық дөңгелек пішіндес және жанартаудың төңірегіндегі жерлерден биіктеп тұрады.
Cerro Azul is part of the South Volcanic Zone, which runs through central and western Chile and extends south to Argentina. This range includes at least nine caldera complexes, more than 70 of Chile's stratovolcanoes and volcanic fields that have been active in the Quaternary, and hundreds of minor eruptive centres. The South Volcanic Zone is the most volcanically active region in Chile, and produces around one eruption per year. Its largest historical eruption was at Quizapu Crater, located on the north side of Cerro Azul's summit (see below), and its most active volcanoes are Llaima and Villarrica. Cerro Azul, just south of Descabezado Grande volcano, is part of the Descabezado Grande–Cerro Azul eruptive system, a volcanic field that comprises its two large namesake volcanic edifices and several smaller vents, including 12 Holocene calderas. The cone of Cerro Azul has a total volume of about , and is a young feature, formed in the Holocene. The cone has a few volcanic craters; Because of aerodynamic drag, a Plinian eruption excavates a circular crater. As the earlier eruptions had already formed an approximately circular caldera, the Plinian eruption was able to proceed efficiently, with minimal drag and minimal reshaping of the crater. The Quizapu Crater is almost perfectly circular, and rises to a prominence of above the surrounding portions of the volcano.
Климат және өсімдіктер
Серро Азуль Жерорта теңізі климат аймағында орналасқан, бұл аймаққа ыстық және құрғақ жаз, ал жеңіл және ылғалды қыс тән. Температура мен жауын-шашын мөлшері топографияға күшті тәуелді. Анд тауларындағы жылдық орташа максималды температуралар белгілі бір диапазонды қамтиды, ал минималды температуралар 0 °C (32 °F) төмен. Жылдық жауын-шашын 800 мм-ге дейін жетеді. Анд тауларындағы өсімдік жамылғысы биіктікке қарай өзгереді. 1600 метрден жоғары тау беткейлері альпілік далаға ұқсас даламен жабылған, ал төменде Нотофагус орманы, ылғал сүйгіш орманы, қатты жапырақты орманы және маторраль аймақтары орналасқан. Өсімдік түрлерінің саны 2000-нан аспайды деп болжануда, бірақ Орталық Чили флорасын толыққанды зерттеу әлі жүргізілмеген. Серро Азульдің бұл алғашқы тіркелген жарылысы эффузивті болды және Куисапуде жанартау кратерін құрады. Горнбленде-дацит лавасы жарылысқа аз уақыт қалғанда газсыздандырылған тефраның шағын массаларымен бірге шықты.
Cerro Azul is situated in a Mediterranean climate zone, characterized by hot and dry summers but mild and wet winters. The temperatures and precipitation are strongly dependent on topography. In the Andes the annual average maximum temperatures lie in the range , while minimum temperatures are below 0 °C (32 °F). Annual precipitation is up to 800 mm (31.5 inches). Vegetation in the Andes varies with elevation. Above 1,600 meters (5,249 ft) the slopes of mountains are covered by Alpine like steppe, while below there are zones of Nothofagus forest, Hygrophilous forest, Sclerophylous forest, and matorral. The number of plant species is likely to exceed 2,000, although no comprehensive study of the flora of Central Chile has been undertaken. This first recorded eruption of Cerro Azul was effusive, and formed the volcanic vent at Quizapu. Hornblende–dacite lava erupted with small masses of tephra, which had been degassed shortly before the eruption.
ХХ ғасырдың басында
1846 жылдан бастап 20 ғасырдың басына дейін Серро Азуль тыныш болды. 1903 жылы болған мүмкін жарылыстан кейін, 1907 жылы Серро Азуль тағы да атқылады. 1907-1914 жылдар аралығында кальдерадан жиі күл мен түтін көтерілді, және осы оқиғалардың кем дегенде бірнешесі жарылыс түрінде болды. 1914 жылдың 8 қыркүйегінде болған жарылыс 8 минут ішінде 6 немесе 7 шақырымға (шамамен 4 миль) дейін газ және күлдің тірегін көтеріп жіберді. 1916 жылға қарай, бұл атқыштар нәтижесінде қазіргі күнгі кальдераға ұқсас кальдера пайда болды. 10 сәуірде Серро Азуль ақыры атқылады, нәтижесінде биік ақ газ бағанасы пайда болды. Сағат 10-нан кейін, күлдің түтіні қара түске айналып, қолшатыр тәрізді пішінге келді. Күл желдің әсерімен Аргентинаның Пуэсто-Эль-Тристан жеріне жетті, онда сағат 13:00-ден бастап бірнеше сағат бойы жаңбыр болып жауды. Сағат 16:00-де ірірек құмды материал және лава кесектері, сондай-ақ андезит пен базальт шлагінің аз мөлшері жауа бастады. Кем дегенде бір атқыш кезеңі 18 сағатқа созылды, нәтижесінде "өте біркелкі" шөгінді қалыптасты. Жанартаудың жарылыс индексі (VEI) кем дегенде 5-ке тең болды.
Cerro Azul was quiet from 1846 to the beginning of the 20th century. After a possible precursor explosive event in 1903, Cerro Azul once again erupted in 1907. Between 1907 and 1914, plumes and clouds of ash frequently rose out of the caldera, and at least a few of these events were explosive. On September 8, 1914, an explosive eruption sent a plume 6 or 7 kilometers (about 4 mi) into the air over 8 minutes. By 1916, these eruptions had produced a caldera nearly identical to the one in existence today. On April 10, Cerro Azul finally erupted, releasing a towering column or plume of white gas. After 10 AM, the plume turned black with ash and began to form an umbrella shape. The ash was carried by wind into Puesto El Tristan in Argentina, about away, where beginning at 1 PM it rained down for hours. At 4 PM, coarser sandy material and some pumice lapilli began to fall. and minuscule amounts of andesitic and basaltic scoria. At least one eruptive period lasted for 18 hours, creating an "exceptionally uniform" deposit. The eruption had a Volcanic Explosivity Index (VEI) of at least 5.
Қауіп-қатерлер мен дайындық
Серро Азуль Оңтүстік жанартау аймағында орналасқан, онда көптеген жанартаулар адам өміріне қауіп төндіреді. Оңтүстік жанартау аймағының басқа белсенді жанартауларының арасында Хадсон тауы, Ллайма және Вильяррика бар. Белгілі барлық атылу түрлері (Гавай, Стромболиан, Плиний, Субплиний, Фреатик, Фреатомагматик және Вулкан) осы аймақта бір кездері орын алған. Бұрынғы Квизапу кратерінің атылуларынан шыққан мол күл Бразилияға дейін жеткен. 1932 жылғы атылудан кейін жергілікті өсімдіктер жойылды, ал аймақ 1990 жылдарға дейін шөлге айналды, бірақ адам өміріне зиян келтірмеді. Атылуларының масштабына қарамастан, Серро Азульдің шалғай орналасқан жеріне байланысты Квизапудан туындаған қауіп салыстырмалы түрде аз. Дегенмен, бұрынғы атылулардың көлемі ғалымдарды алаңдатады. Декабесадо Грандедегі лахар өлімге әкелуі мүмкін қауіптің куәсі. Бірақ, Azul–Descabezado кешенінің астында үлкен риодацит магмасы қоры болуы мүмкін. Егер осылай болса, 1846–1967 жылдардағы барлық бұрынғы атылулар үлкен магма камерасынан шыққан алдын ала, дайындық шаралары болған, ал болашақта үлкен кальдера құратын атылу күтілуде. Егер Серро Азуль атылып кетсе, көмек көрсету шараларын ұйымдастыруға болады. Вулканикалық апаттарға көмектесу бағдарламасы (VDAP) 1985 жылы Колумбиядағы Невадо-дель-Руис жанартауының атылуына жауап ретінде құрылды және 1991 жылы Чилидегі Хадсон тауының атылуына ден қойды.
Cerro Azul is in the South Volcanic Zone, where many volcanoes pose a threat to human life. Among the other active volcanoes of the South Volcanic Zone are Mount Hudson, Llaima, and Villarrica. Every known type of eruption (Hawaiian, Strombolian, Plinian, subplinian, phreatic, phreatomagmatic, and Vulcanian) has occurred at some point in the range.]] Past eruptions of Quizapu Crater ejected enormous amounts of ash that traveled as far as Brazil. After the 1932 eruption, the local vegetation was devastated, and the area remained barren until the 1990s, though human life was not impacted. Despite the extent of its eruptions, the threat to humans from Quizapu is relatively small because of the remote location of Cerro Azul. Nevertheless, the size of past eruptions is large enough for scientists to be worried. Evidence of a potentially deadly threat lies in a lahar at Descabezado Grande. There is, however, a possibility that a large reservoir of rhyodacite magma may exist under the Azul–Descabezado complex. If this is the case, all previous eruptions in 1846–1967 were only preliminary, preclimactic leaks from the large magma chamber beneath, and a large caldera forming eruption may be expected in the future. If Cerro Azul were to erupt, relief efforts could be orchestrated. The Volcanic Disaster Assistance Program (VDAP) formed in response to the famous 1985 eruption of Nevado del Ruiz in Colombia, and responded to the 1991 eruption of Mount Hudson in Chile.