Кіріспе

Люций Пинарий Скарпус (б.з.д. 1-ғасырында өмір сүрген) - Рим Республикасының соңғы кезеңі мен империяның алғашқы кезеңінде өмір сүрген римдік. Ол Актиум соғысы кезінде Ливиядағы Кириена провинциясының римдік губернаторы болды. Бастапқыда Марк Антонийге адал болған, бірақ 31 ж.б.д. Актиум шайқасындағы Октавианның жеңісінен кейін жақын арада Октавианға қосылды.

Өмір

Суетонийдің айтуынша, Пинарий диктатор Гай Юлий Цезардың әпкесі Юлия Майорымен туған шөбересі болған. Оның туыстары консул Квинт Педий, Октавия Кіші (Триумф Марк Антонийдің төртінші әйелі) және Октавиан (болашақтағы император Август) болды. Немец классикалық ғалымы Фридрих Мюнцер Скарптың Юлия Майорының шөбересі емес, ұлы екенін, демек диктатордың туысы екенін тұжырымдады. Оның әкесі Пинарий руының мүшесі, ежелгі, беделді патрицийлер тегінен шыққан. Бұл рудың тамыры Римнің негізіне дейін жетеді. Рудың түрлі өкілдері дін қызметкерлері болып қызмет етті және республикада консул болып сайланғандардың алғашқыларының қатарында болды. Скарптың ерте өмірінен көп мәлімет жоқ. Ол алғаш рет ежелгі дереккөздерде Римде Цезарь өлтірілген 44 жылдың наурыз айында есімдері аталады. Цезардың өсиеті бойынша Скарп диктатордың мүлкінің сегізден бір бөлігін алды, бұл Педийге берілген үлеспен тең болды. Цезардың басты мұрагері Октавиан болды, ол үлкен ағасының мүлкінің үштен екі бөлігін алды. Бірақ Скарп пен Педий де мұраларын Октавианға берді. Скарп Марк Антонийдің одақтасы болды және Цезарьді өлтірген Марк Юний Брут пен Гай Кассий Лонгинға қарсы соғыста оған басшылық етті. Актиум соғысына дейінгі жылдары, 31 жылы Грекиядағы Актиум қаласында Антоний Скарпты Киренаиканың әскери басшылығына тағайындады. Скарптың өзімен бірге төрт легион болды. Киренаикада болған кезінде Скарп Киренадағы монета соғуды басқарды, өйткені ол монета соғушы болды. Скарп Антонийдің есімін бейнелейтін түрлі монеталар шығарды және оның есімі сол монеталардың соғылғандығын көрсететін жазуда жазылды. Антоний мен оның сүйіктісі, Птолемейлік грек патшасы Клеопатра VII Мысырдан кейін Октавиан Актиумда (2 қыркүйек 31 ж.б.д.) жеңілгеннен кейін Солтүстік Африкаға қайтып келді. Антоний Скарптан көмек сұрап хабаршылар жіберді. Бірақ Скарп Антонийдің хабаршыларын қабылдамай, өлім жазасына кесті. Оның орнына ол жақтан өтті. Ол өз легиондарын Октавианның лейтенанты Гай Корнелий Галлға тапсырды. Октавиан Шығыс Азия, Сирия және Иудея арқылы Мысырға қарсы жорыққа шыққанда, Корнелий Галл Скарптың легиондарымен батыстан Александрияға қарсы жорыққа шықты. Антоний мен Клеопатра қайтыс болғаннан кейін Октавиан Римнің жаңа билеушісі, содан кейін император болды. Август өзінің туысын Киренаиканың римдік әкімі етіп тағайындады. Скарп, Антонийге жасағандай, монета соғушы болды және Августтың есімін бейнелейтін түрлі монеталар шығарды. Бұл монеталарда Скарптың есімі монеталарды соққандығын көрсететін жазуда жазылды. Осыдан басқа Скарп туралы ештеңе белгілі емес.

Көркем шығармаларда

Люциус Пинарий – Стивен Сейлордың «Рома» кітабының соңғы бөлігіндегі басты кейіпкер. Кітап оның өміріндегі белгілі фактілерді баяндайды, бірақ тарихи деректерде кездеспейтін көптеген эпизодтарды қосады. Кітапта бейнеленгендей, өмірінің соңғы кешінде Юлий Цезарь Пинариймен (он жеті жаста болғанда) ұзақ жеке сөйлесіп, Парфияны және одан әрі жаулап алу жоспарларын айтты және Пинарийге Цезарь көздеген үлкен Рим империясында үлес беруге уәде берді. Келесі күні Бруттың үйіне барғанда Пинарий Цезарьді өлтіру жоспарын біліп алады, оны ескерту үшін барынша жылдам жүгіреді, бірақ тым кеш келеді, Цезарьдің қанымен өлтірілгенін көреді. Кейінірек Сейлор Пинарийді Клеопатраға құпия ғашық болған және жеңіске жеткен Августтың қолынан оның қорлануын болдырмау үшін, өзін-өзі өлтіруіне көмектесетін жыланды бергенін көрсетеді.