Кіріспе

Вашингтон қаласындағы көше, Конституция даңғылы – АҚШ-тың Вашингтон қаласындағы солтүстік-батыс және солтүстік-шығыс аудандарындағы маңызды шығыс-батыс көшесі. Бұл көше бастапқыда B көшесі деп аталған, ал оның батыс бөлігі 1925 және 1933 жылдар аралығында ұзартылып, кеңейтілді. 1931 жылдың 26 ақпанында қазіргі атауын алды, бірақ Томас Джефферсонның құрметіне Джефферсон даңғылы деп атауға дайын болған. Конституция даңғылының батыс жартысы Ұлттық алаңның солтүстік шекарасын белгілейді және АҚШ Капитолийінен Теодор Рузвельт көпіріне дейін созылады. Оның шығыс жартысы Капитолий төбесі және Кингман паркі аудандарынан өтіп, Роберт Ф. Кеннеди ескерткіш стадионында аяқталады. Конституция даңғылының батыс бөлігі бойында көптеген федералдық министрліктердің бас кеңселері, ескерткіштер мен мұражайлар орналасқан.

B көшесін құру

1790 жылы Колумбия округі құрылған кезде Потомак өзені қазіргіден әлдеқайда кең болды, ал Тибер крігі деп аталатын ірі тасқын сағасы 6-шы көшеден солтүстік-батысқа қарай Ақ үйдің оңтүстігіне дейін ағып жатты. Пьер (Питер) Чарльз Л’Энфанттың 1791 жылғы қала жоспарында B көшесі NW 6-шы көшеден басталып, 15-шы көшеде өзен жағасында аяқталды. Оның шығыс бөлігі, су кедергісіз, тікелей Шығыс тармақ өзеніне, қазір Анакостиа өзені деп аталады. B көшесінің ені 18 метр болатын. Л’Энфант Тибер крігін каналға айналдыруды ұсынды. Оның жоспарына Капитолийдің батыс жағында жаңа канал қазу және Капитолийден оңтүстік-батысқа қарай қала арқылы өтетін Джеймс крігін каналдың оңтүстік тармағына айналдыру кірді. Вашингтон каналы компаниясы 1802 жылы құрылды, ал бірнеше сәтсіз әрекеттерден кейін 1810 жылы жұмыстар басталды. Вашингтон Сити каналы 1815 жылы пайдалануға берілді. Каналға күтім жасау және экономикалық бәсекелестік бірден туындады. Құрылысшылар ескермеген су тасқыны күштерінен каналдағы қозғалыс кері әсер көрді, нәтижесінде каналға көп мөлшерде шөгінді жиналды. Су деңгейі төмендеген кезде каналдың кейбір бөліктері құрғап қалды. 1835 жылы Балтимор және Огайо темір жолы қалаға Вашингтон тармағын салғаннан кейін, темір жол бәсекелестігі каналды экономикалық тұрғыдан тиімсіз етті. Темір жол пайда болғаннан кейін Вашингтон Сити каналы қолданыста болды, бірақ 1855 жылы ол саз бен қоқысқа толып, пайдалануға жарамсыз болды. Ол 1860 жылдар бойы осы күйінде қалды. 1871 жылы Конгресс Колумбия округінің сайланған мэрін және екі палаталы заң шығарушы органынан бас тартты және аумақтық үкімет құрды. Аумақтық үкімет 1874 жылға дейін ғана сақталды, содан кейін Конгресс қалаға үш мүшеден тұратын комиссия тағайындады. Осы кезеңде DC қоғамдық жұмыстар басқармасы каналды жауып, оны кәрізге айналдырды. Оның үстіне 15-шы көшеден Вирджиния даңғылына дейінгі B көшесі салынды. Жұмыс 1871 жылдың қазан айында басталды және 1873 жылдың желтоқсан айында аяқталды. 1881 жылы Вашингтонның орталық бөлігін су басып, қауіпті жағдай туды, Конгресс АҚШ Армиялық инженерлік корпусына Потомак өзенінде су тасқынының алдын алу үшін терең канал қазуды тапсырды. Конгресс Тибер крігі сағасынан қалған жерлерді толтыру және Ақ үй маңындағы және Пенсильвания даңғылы бойындағы жерді 2 метрге дейін көтеру үшін қазылған материалды пайдалануды бұйырды, бұл бөгет құруға мүмкіндік берді. Бұл "қайта қалпына келтірілген жер" – бүгінгі Батыс Потомак паркі, Шығыс Потомак паркі және Толқын алабы – негізінен 1890 жылы аяқталды және 1897 жылы Конгресс Потомак паркі деп атады. Конгресс 1902 жылы қалпына келтірілген жерді көркейтуге қаражат бөлді, нәтижесінде шөп, бұталар және ағаштар отырғызылды, жаяу жолдар, ат жолдары және көлік жолдары төселді, сондай-ақ су, дренаж және кәріз құбырлары орнатылды. B көшесі NW жаңадан құрылған Батыс Потомак паркі арқылы Вирджиния даңғылы мен 23-ші көше аралығында жалғасты. Алайда бұл жер саябақ ретінде қарастырылғандықтан, көше ені 12 метрге дейін тарылды. Бірақ 1921 жылдың 11 қарашасында Президент Уоррен Г. Хардинг Беймәлім сарбаздың қабірін ашуға бара жатқанда тас жол көпірінде үш сағатқа кептелгеннен кейін, Хардинг Конгресске жаңа көпір салуды жеделдетуге итермеледі. Конгресс 1922 жылдың 12 маусымында жобалау жұмыстарына қаржы бөлді және 1925 жылдың 24 ақпанында Арлингтон мемориалдық көпірінің құрылысына рұқсат берді. 1925 жылғы заңнамада B көшесі NW Арлингтон мемориалдық көпіріне басты жол ретінде қарастырылуы керек деп көрсетілді. Бірнеше жобалау мәселелері туындады. Біріншісі – B көшесін солтүстік-батысқа қарай салтанатты қақпаға айналдыру қалай іске асырылатыны. Екіншісі – B көшесін көпірмен қалай байланыстыру. Бұл екінші мәселе маңызды болды, өйткені Линкольн мемориалы ұсынылған көпірдің солтүстік-шығыс басында орналасқан. Үшіншіден, Рок-Крик және Потомак паркі Линкольн мемориалында аяқталуы керек еді. Парк көпірге B көшесінің қатынастарымен де байланысады. Сонымен қатар, көпір жобасын мақұлдауға үш агенттік жауапты болды. Біріншісі – оны салған AMBC. Екіншісі – Ұлттық астана парктері комиссиясы (NCPC), қаладағы федералдық көлік құрылысын бекітуге заңдық өкілеттігі бар. Үшіншісі – АҚШ Көркемсурет комиссиясы (CFA), ол кез келген мемориалдық жобаны мақұлдауы керек еді. Көпір ескерткіш ретінде қарастырылғандықтан, ол CFA талаптарына сай болуы керек еді.

B көшесінің солтүстік-батысын жалғау, кеңейту және кеңейту

1924 жылғы сәуірде Арлингтон мемориалдық көпір комиссиясы B көшесін АҚШ Капитолийіне дейін созуды ұсынды, бұл көшені маңызды магистральға айналдыру жоспарының бір бөлігі болды. NCPC 1926 жылғы маусымда B көшесін тексерді, ал тамызда көшені Потомак өзені мен Вирджиния авенюі арасында 72 футқа (22 м) дейін кеңейту қажет деген алдын ала шешім қабылдады. Бұл үшін оңтүстік жиекті оңтүстікке қарай 6 метрге, ал солтүстік жиекті солтүстікке қарай 4 метрге жылжыту қажет еді. Алайда, көше Вирджиния авенюінен өткеннен кейін, NCPC солтүстік жиекті жылжытпау керек деп шешті. Бұл шешім NCPC және АҚШ Қаржы министрлігінің Бас сәулетшісі кеңсесінің (Б көшесінің солтүстік жағындағы 6-шы және 15-ші көшелер арасындағы Федералдық үшбұрыш кеңсе кешенінің құрылысын қадағалап отырған) бірлескен отырысында расталды. NCPC 1927 жылғы ақпанда B көшесі Пенсильвания авенюіне дейін созылуы керек екеніне келісті және оны жоспарланған Сенат паркі арқылы созу мүмкіндігін зерттеді. Линкольн ескерткішінің айналасында көпірге, B көшесіне, саябаққа және Огайо көшесіне қосылатын жолдарға арналған жол айналымын құру ұсынылды. Дегенмен, AMBC Кендаллдың жобасына қанағаттанбады және 1926 жылғы желтоқсанда B көшесімен байланысты кең ауқымды зерттеу жүргізуді тапсырды. 1927 жылғы қыркүйекке қарай NCPC-нің B көшесіне қатысты көзқарасы кеңейді. Агенттік B көшені тек қақпа ретінде ғана емес, сонымен қатар Пенсильвания авенюі сияқты қаланың маңызды парадтық даңғылдарының бірі ретінде қарастырды.

B көшелерін солтүстік-шығыс және солтүстік-шығыс бағытта жалғау

B көшесінің жаңартылуы тез арада АҚШ Капитолий ғимаратының солтүстігінде Сенат саябағының құрылысымен байланысты болды. Бүгінде Луизиана даңғылы (NW), Колумбус шеңбері, 1-көше (NE) және Конституция даңғылы (NE/NW) арасында орналасқан бұл аймақта бірнеше тозығы жеткен кеңсе ғимараттары мен қонақүйлер болған. Бірақ 1910 жылдан бастап Конгресс осы аймақтағы тұтас қалалық кварталдарды сатып ала бастады, мақсаты – жер асты тұрақ салу және Капитолий мен Юнион вокзалы (1908 жылы ашылған) арасында саябақ құру еді. AMBC және NCPC алдындағы мәселе – B көшесі осы аумақ арқылы шығысқа қарай жалғасып, B көшесіне (NE) қосылуы керек пе, әлде Пенсильвания даңғылына (NW) дейін жетіп тоқтауы керек пе еді. Бұл аймақты жоспарлау және дамытуға көмектесу үшін 1928 жылдың 6 сәуірінде Конгресс Капитолий алаңы комиссиясын құру туралы заң қабылдады. 19 сәуірде Капитолий алаңы комиссиясы Сенат саябағы үшін алғашқы алдын ала жоспарын жариялады. Бұл жоспарда B көшесі саябақ арқылы өтетін болжаныпты. 1929 жылдың ақпан айында округтың Жолдар және тас жолдар департаменті B көшесін (NW) 26-көшеден Пенсильвания даңғылына дейін кеңейтудің инженерлік жоспарларын аяқтады. Бірақ бұл жоспарлар NCPC-нің мақұлдауымен қатар Конгресс қаржыландыруын да қажет етті. NCPC 9 наурыздағы отырысында көшені кеңейту мәселесін талқылады. Комиссия жоспарланған даңғылдың көрінісіне және сәніне әртүрлі ендердің қалай әсер ететінін анықтау үшін жол бойына сапар жасады. Комиссия B көшесін кемінде 3-көшеге (NW) дейін шығысқа қарай кеңейту және даңғыл бойындағы ғимараттардың арақашықтығы кемінде 17 метр болуы керек дегенге келісті. Бірақ даңғылдың ені даулы мәселе болып қала берді. Алдын ала, NCPC Пенсильвания даңғылы мен Вирджиния даңғылы арасындағы енді 24 метрге, ал Вирджиния даңғылы мен Потомак өзені арасындағы енді 22 метрге бекітті. Сондай-ақ, Пенсильвания даңғылы мен 3-көше арасындағы жолдың ені 22 метрден аспауы тиіс екені айтылды.

B көшесінің жаңа атауы: Конституция даңғылы

B көшесі жобасының мәнісі анықталғанда, көшені қайта атау туралы ұсыныстар түсті. 1930 жылдың басында Өкілдер палатасына L'Enfant Avenue деп атауға өзгеріс енгізу туралы заң жобасы ұсынылды. Алайда, қалалық шенеуніктер бұл атауға қарсылық білдіріп, Линкольн немесе Вашингтон даңғылы деп атауды қолдады. Висконсин штатының өкілі Генри Аллен Купер 1930 жылдың маусым айында көшені Конституция даңғылы деп атау туралы заң жобасын енгізді. Бұл ұсыныс қала басшылығынан зор қолдау алды. Палата бастапқыда бұл атауды қабылдамаса да, заң жобасы 71-ші АҚШ Конгресінің екінші сессиясында Палата мен Сенаттың екеуі де мақұлдады. Президент Герберт Гувер 1931 жылдың 25 ақпанында бұл заңға қол қойды. Инженерлер корпусы 1930 жылдың көктемінде B көшесінің соңғы нүктесі үшін ешқандай дайындық жасалмағанын анықтады. Бұл мәселе Потомак жағалауында шағын айналма жол құру және онда кішкентай терраса жасаумен шешілгендіктен, басқа жерлердегі үнемделген қаражат Конгрестен қосымша рұқсат немесе қаржы сұрамай, соңғы нүктенің құрылысын қаржыландыруға жеткілікті болды. Корпус Солтүстік Каролина гранит компаниясымен келісім шарт жасасты. Бұл граниттің көбі 1930 жылдың маусым айының соңына дейін жеткізілді.

Конституция даңғылының кеңейтілуі

Қала 1930 жылы мамыр айында Конгресске 14-ші және 17-ші көшелер арасындағы B Street NW көшесін кеңейтуге арналған қаражатты қосатын бюджет ұсынды. Қала әкімдігі, осы үш блокты кеңейту құнының 40 пайызын федералдық үкімет төлеуі керек деді. Бұл заң 71-ші Конгрестің екінші сессиясында қабылданбағандықтан, 1930 жылдың желтоқсанында қала ұқсас қаржыландыру формуласын ұсынды, бірақ B көшесін 14-ші Street NW-ден Virginia Avenue-ге дейін кеңейтуді сұрады. Бұл жолы Конгресс заң жобасын мақұлдады. Қазір Конституция даңғылы деп аталатын көшені кеңейту жұмыстары 1931 жылдың ақпан айының соңында басталды, ал қалалық комиссия инженерлік жоспарларын аяқтады. Қалалық комиссарлар 1931 жылдың 13 мамырында 168 500 долларлық кеңейту жобасын бастауға бұйрық берді. Көше кеңейтілгендіктен, 1889 жылғы Потомак өзенінің тасқыны кезінде судың құрлыққа жеткен жерін көрсететін шағын ескерткіш бағана орын аударылды. Ал CFA Конституция даңғылының солтүстік-батысын, Линкольн ескерткішінің аумағын және Арлингтон мемориалдық көпірін үйлестірудің жолдарын зерттеуге кірісті. 1932 жылдың наурызына қарай Конституция даңғылының солтүстік-батысын кеңейтуді аяқтау және оны Сенат саябағы арқылы жалғастыру үшін қосымша қаржыландыру қажет болды. Бірақ 1932 жылдың сәуір айында Өкілдер палатасы қаржыландыруды мақұлдамады. Жобаның осы бөлігіне қаржыландыру 1932 жылдың желтоқсанына дейін түспеді, онда Конгресс AMBC бюджетінен қалалық қазынаға 55 200 доллар аударуды бұйырды. Қала өз үлесін қаржыландыру үшін тағы 82 100 доллар бөлді. Қаржыландыру туралы келісімнің шарты бойынша, қала Солтүстік Капитолий көшесі мен 1-ші көше арасында 72 фут (22 м) енді, 1-ші және 2-ші көшелер арасында 80 фут (24 м) енді, ал Пенсильвания даңғылы мен 6-шы көше арасында 80 фут (24 м) енді көшелер салуға міндеттелді. Бірақ Конституция даңғылының 3-ші және 6-шы көшелер арасындағы екі бөлімін қалай байланыстыру мәселесі шешілмей қалды. Пенсильвания даңғылы NW солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай бұл үш қалалық блок арқылы қиғаш қиылысып өтеді, сондықтан Конституция даңғылындағы көліктердің екі бағыттан да оңға және солға бұрылуына мүмкіндік беру үшін қиылысты қалай реттеу керектігі анық болмады. 6-шы және 14-ші көшелер арасындағы жолдың бөлігі де кеңейтілуі керек еді. Бірақ Ұлы депрессияның күшеюіне байланысты жол құрылысына арналған қаражат өте аз болды.

Конституция даңғылының солтүстік-батысын кеңейтуді аяқтау

Франклин Д. Рузвельт 1933 жылдың наурыз айында АҚШ Президенті қызметін бастады. Экономиканы "қозғау" үшін де, жұмыссыздықты азайту үшін де мемлекеттік жұмыстарға үлкен федералдық қаржы жұмсаудың қажеттігіне сенімді болған Рузвельт Ұлттық Өнеркәсіпті Жаңарту Заңының қабылдануын ұсынды. Заңда қоғамдық жұмыстарға 6 миллиард доллар қарастырылды, оның ішінде жолдар, көпірлер мен тас жолдар салуға 400 миллион доллар бөлді. Заңның қабылдануы шапшаң жүріп жатқандықтан, округ әкімшілігі 12 маусымда Конституция даңғылын кеңейтуді аяқтау үшін Конгрестен қаржы сұрады. Заң 1933 жылдың 13 маусымында қабылданды, ал Рузвельт оған 16 маусымда қол қойды. Заңмен бекітілген қаражатты бөлу үшін Мемлекеттік жұмыс басқармасы (PWA) дереу құрылды. Колумбия округі жол және көпір салуға 1,9 миллион доллар грант алды, ал қала 8 шілдеде осы қаражаттың бір бөлігін Конституция даңғылын аяқтауға жұмсалатынын мәлімдеді. 200 мың долларлық жобаның құрылысы 1933 жылдың тамыз айының соңында басталуы жоспарланған, онда 150 адам жұмыс істейтін. PWA грантының бір бөлігі 4-ші көше және Пенсильвания даңғылының қиылысындағы Джон Маршалл паркін аяқтауға қаражатты қамтыды. Парк құрылысымен бірге қала Конституция даңғылының екі шетін біріктірді – батыс бөлігін сәл солтүстікке, ал шығыс бөлігін сәл оңтүстікке бұрып. Пенсильвания даңғылының 4-ші және 5-ші көшелер арасындағы бір шаршысы Конституция даңғылы деп аталды (соның салдарынан Пенсильвания даңғылы үздіксіз болмай қалды). Осы екі қиылысты басқару үшін оларға 10 жол сигналы орнатылды (олардың кейбіреуі Вашингтондағы орталық ауданда алғаш рет орнатылды). Бұл қиылыс 1933 жылдың 17 тамызында ашылды. Конституция даңғылының ені біркелкі болмағандықтан, ол қиындық тудырды. Қала тұрғындары жолды 24 метрге дейін кеңейтуге кірісті. 1933 жылдың қыркүйегінде қала федералды бензин салығынан алғашқы түсімді алды. Бұл салық 1932 жылдың маусым айындағы Салық заңында енгізілген. Қала PWA грантынан 30 494 доллар және федералды бензин салығынан 45 741 доллар жұмсап, Конституция даңғылын Солтүстік Капитолий көшесі мен 2-ші көше арасындағы толық еніне дейін кеңейтті. Бұл жоба 1933 жылдың қыркүйек айының соңында Жоғарғы Сенат саябағын тазалаумен бірге басталды. Қалалық шенеуніктер сонымен қатар CFA-дан Конституция даңғылын Вирджиния даңғылы мен Потомак өзені арасындағы толық еніне дейін кеңейтуді мақұлдауды сұрады. CFA жобаны тез мақұлдады. Толық кеңейтілген көшені асфальттау 1933 жылдың қазан айында басталды және қараша айында жалғасты. Желтоқсан айында 6-шы және 15-ші көшелер арасындағы жол-көлік шамдарын орнатумен аяқтауға жақын болды.

Конституция даңғылының аялдамасы

Конституция даңғылының батыс соңы Теодор Рузвельт көпірінде; осылайша, Конституция даңғылы қаланың салтанатты орталық бөлігін 66-шы қалааралық тас жолмен байланыстырады. Шығыс соңы 21-ші көшеде, Роберт Ф. Кеннеди ескерткіш стадионының батысында орналасқан. Көлік ағыны Солтүстік Каролина даңғылы және С көшесі арқылы Уитни Янг ескерткіш көпіріне бағытталды.

Жол нөмірлері

Луизиана даңғылы мен 66-шы мемлекетаралық тас жолының арасында Конституция даңғылы Ұлттық тас жолдар жүйесінің бір бөлігі болып табылады. Конституция даңғылының кейбір бөлімдері АҚШ 1-ші бағыты, АҚШ 50-ші бағыты немесе олардың екеуі де ретінде белгіленген. Атап айтқанда, АҚШ 50-ші бағыты батыс жағынан басталып 6-шы көшеге (шығысқа қарай) және 9-шы көшеге (батысқа қарай) дейін созылады. АҚШ 1-ші бағыты солтүстікке қарай 14-шы көшеден 6-шы көшеге дейін Конституция даңғылының шығысқа қарайтын қатарын пайдаланады; ал оңтүстікке қарай АҚШ 1-ші бағыты бұрын 9-шы көшеден 15-шы көшеге дейін батысқа қарай жүрген, бірақ қазір 9-шы көше тоннелі арқылы I 395 тас жолына дейін тікелей жалғасады.

Конституция даңғылының бойындағы қызықты жерлер

Көптеген маңызды ғимараттар мен көрікті орындар Конституция даңғылының солтүстік-батыс жағымен шектеседі. Батысында бірнеше тәуелсіз федералдық агенттіктер мен институттар, сондай-ақ бірнеше маңызды қауымдастықтардың бас кеңселері орналасқан. Бұл ғимараттардың ішінде АҚШ Бейбітшілік институтының бас кеңсесі, Америка Фармация институты, Ұлттық ғылым академиясы, Федералды резерв жүйесі, Ішкі істер министрлігі және Америка мемлекеттері ұйымы бар. Президенттік саябақтың (Ақ үйді қамтитын) бөлігі болып табылатын Эллипс, сондай-ақ Конституция даңғылының солтүстік жағымен шектеседі және осы даңғыл бөлігінің батыс және шығыс сегменттері арасындағы шекараны құрайды. Солтүстік жағында көптеген федералдық агенттіктердің бас кеңселері орналасқан Федералды үшбұрыш жатыр. Олардың ішінде Сауда департаменті, Әділет департаменті, Қоршаған ортаны қорғау агенттігі, Федералды сауда комиссиясы, Ішкі кірістер қызметі және Ұлттық мұрағат бар. Канада елшілігі мен Джон Маршалл паркі Федералды үшбұрыштан шығысқа қарай орналасқан. Пенсильвания даңғылын басып өткеннен кейін, Э. Баррет Претимен АҚШ сотының ғимараты, Джордж Гордон Мид ескерткіші, Еңбек департаментінің бас кеңсесі және Сенат саябағы даңғылдың солтүстік жағымен шектеседі. Оның оңтүстік жағында Конституция даңғылы NW бірнеше ескерткіштер мен мұражайлармен шектеледі. Олардың ішінде Линкольн ескерткіші, Вьетнам соғысы ардагерлері ескерткіші, Конституция бақтары және Вашингтон монументінің аумағы бар. АҚШ Капитолийінің қақпалары мен тіректері Конституция даңғылы NW және 15-ші көше NW қиылысында орналасқан. Вашингтон монументінің шығысында бірнеше мұражайлар орналасқан: Африкалық американдықтар тарихы және мәдениеті ұлттық мұражайы (2013 жылға дейін салынып жатқан), Америка тарихы ұлттық мұражайы, Ұлттық табиғи тарих мұражайы, Ұлттық өнер галереясының мүсін бағы және Ұлттық өнер галереясы. Ұлттық өнер галереясын басып өткеннен кейін, АҚШ Капитолийінің аумағы даңғылдың оңтүстік жағымен шектеседі. Конституция даңғылының солтүстік жағында Рассел, Дирксен және Харт Сенаты кеңселік ғимараттары орналасқан. Бұл жол Капитолий төбесі және Кингман паркі аудандарынан өтеді, ал оңтүстік жағында 17-ші және 19-шы көшелер арасындағы Шығыс орта мектебінің футбол стадионымен шектеледі.