Кіріспе

Симон Дювалье (simɔn dyvalje; тумасы Овид; 19 наурыз 1913 – 26 желтоқсан 1997), сондай-ақ Мама Док деп белгілі, Гаитидің бұрынғы бірінші ханымы, Гаитидің көшбасшысы Франсуа "Папа Док" Дювальедің әйелі болған.

Ерте өмір

Ол шамамен 1913 жылы Гаитидің Леогане қаласының жанында Симона Овидте болып дүниеге келді. Оның әкесі – аралас нәсілді саудагер және жазушы Жюль Фейн, анасы – оның үй шаруасындағы қызметшілердің бірі болған Сели Овид. Әйелінің жас кезінде оны анасы тастап кетті, балалық шағының көп бөлігін Порт-о-Пренс қаласының үстіндегі төбелердегі эксклюзивті маңындағы Петион-Виллдегі жетімдер үйінде өткізді. Жетім балаларға кәсіби дағдыларды үйренуге мүмкіндік берілді, ал Симона Овид медбике көмекшісі болып оқытылды. Медбике болып жұмыс істеген кезде ол Франсуа Дювалье есімді жас дәрігермен танысты. Жұбайлар 1939 жылдың 27 желтоқсанында үйленді және төрт балалары болды: Мари Дениз, Николь, Симона "Королева" және Жан-Клод – олардың жалғыз ұлы.

Бірінші ханым

Отау құрғаннан кейін Франсуа Дювалье 1949 жылы халық денсаулығы және еңбек министрі болды және 1957 жылы президенттік сайлауда жеңіске жетті. 14 жыл бойы оның әйелі күйеуіне жол беруді қатаң бақылап, өзінің сарайдағы сүйіктілерін дамытып, қолдады. Оның жоғары мәртебесі мен қатал мінезіне байланысты гаитиліктер оны "Мама Док" деп атады. Ол күйеуі сияқты, вуду ілімінде сардар болған деп есептеледі. Ол мейірімді демеушінің бейнесін қалыптастырды; оның есімімен аталған жоспарланған "Симон" елді мекенінің тұрғындарына қайырымдылық жасады, бұл елді мекен бүгінде Латын Америкасындағы ең қайырсыз шаһарлардың бірі – Cité Soleil деп белгілі. Симона Дювальедің ықпалы 1971 жылдың 21 сәуірінде күйеуінің қайтыс болуынан кейін шарына жетті, сол кезде оның он тоғыз жасар ұлы Жан-Клод Дювалье әкесінің орнына Гаитидің "Өмір бойы президенті" атанды. Симона Дювалье бірінші ханым атағын сақтап, осымен келген биліктің қуатына бөенді. Оның көптеген жақындарының айтуынша, ол Жан-Клод Дювалье 1980 жылы үйленгеннен кейін осы қызметтен бас тартуға наразы болды және "Дювальешіл революцияның сақшысы" дәрежесіне төмендетілді.

Шөгеру және өлім

1986 жылы ақпанда ұлы биліктен қуылған кезде Симон Дювалье оған және оның әйелі Мишель Беннеттке Франциядағы эмиграцияға қосылды. Ол көпшілік алдында сирек көрінетін. Ұлының әйелінен ажырасқаннан кейін Симон Дювалье ұлымен бірге Париж маңында қарапайым өмір сүрді. 1997 жылдың 26 желтоқсанында 84 жасында дүние салды.