Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гаитидің 2-ші президенті (1818–43)
2nd President of Haiti (1818–43)
Жан Пьер Бойер (ʒɑ̃ pjɛʁ bwaje; 15 ақпан 1776 – 9 шілде 1850) – Гаити революциясының жетекшілерінің бірі және 1818 жылдан 1843 жылға дейін Гаити президенті болды. Ол 1820 жылы елдің солтүстігі мен оңтүстігін Гаити Республикасы құрамына біріктірді, сондай-ақ жаңадан тәуелсіздік алған Испан Гаитиін (Санто-Доминго) аннексиялап, 1822 жылға қарай бүкіл Испаниола аймағын бір Гаити үкіметінің билігіне көшірді. Шамамен 25 жыл президенттік қызмет атқарған Бойер Гаити тарихындағы ең ұзақ билік еткен басшы болып табылады.
Jean Pierre Boyer (ʒɑ̃ pjɛʁ bwaje; 15 February 1776 – 9 July 1850) was one of the leaders of the Haitian Revolution, and the president of Haiti from 1818 to 1843. He reunited the north and south of the country into the Republic of Haiti in 1820 and also annexed the newly independent Spanish Haiti (Santo Domingo), which brought all of Hispaniola under one Haitian government by 1822. Serving as president for just under 25 years, Boyer managed to rule for the longest period of time of any Haitian leader.
Ерте өмір және білім
Бойер Порт-о-Пренс қаласында дүниеге келді. Оның әкесі оны білім алу үшін Францияға жіберді. Француз төңкерісі кезінде ол батальон командирі болып соғысты және Гаити төңкерісінің алғашқы жылдарында Туссен Лувертюрге қарсы күресті. Кейін ол Андре Ригомен, сондай-ақ мулат тегінен шыққан, Туссенге қарсы көтерілісте, Сен-Домингтің оңтүстік аймағын бақылауға талпынды. Францияға жер аударылғаннан кейін Бойер мен Александр Петион 1802 жылы генерал Шарль Леклерк басқарған француз әскерлерімен бірге оралды. Француздар құлдықты қайта орнатуға және еркін түсті адамдарға шектеулер қоюға тырысатыны белгілі болған соң, Бойер Петион мен Жан Жак Дессалин басқаратын патриоттарға қосылды, олар колонияны тәуелсіздікке жеткізді. Петион Оңтүстіктегі Гаити Республикасында билікке келгеннен кейін, ол Бойерді өзінің ізбасары етіп таңдады. Ол өзінің (және оның алдыңғысының) сүйіктісі Мари Мадлен Лашенестің ықпалында болды, ол оның саяси кеңесшісі болды. Санто-Доминго 1821 жылдың соңында тәуелсіздік алғаннан кейін, Бойер жылдам түрде басып алып, оны өзіне бағындырып, 1822 жылдың 9 ақпанына дейін бүкіл аралды өзінің билігімен біріктірді. Бойер 1843 жылға дейін Испаниола аралын басқарды, содан кейін билік елітасының қолдауын жоғалтып, биліктен қуылды.
Boyer was born in Port au Prince and was the biracial son of a French tailor and an African mother, a former slave from the Congo. He was sent to France by his father for his education. During the French Revolution, he fought as a battalion commander, and fought against Toussaint Louverture in the early years of the Haitian Revolution. He later allied himself with André Rigaud, also of mulatto ancestry, in the latter's abortive insurrection against Toussaint to try to keep control of the southern region of Saint Domingue. After going into exile in France, Boyer and Alexandre Pétion returned in 1802 with the French troops led by General Charles Leclerc. After it became clear the French were going to try to reimpose slavery and restrictions on free gens de couleur, Boyer joined the patriots under Pétion and Jean Jacques Dessalines, who led the colony to independence. After Pétion rose to power in the Republic of Haiti in the South, he chose Boyer as his successor. He was reportedly under the influence of his (and his predecessor's) lover, Marie Madeleine Lachenais, who acted as his political adviser. When Santo Domingo became independent late in 1821, Boyer was quick to occupy and gain control, uniting the entire island under his rule by 9 February 1822. Boyer ruled the island of Hispaniola until 1843, when he lost the support of the ruling elite and was ousted.
Әскери мансап
1791 жылы Сен-Домьингтің солтүстігінде африкалық құлдардың көтерілісінен кейін Бойер француз комиссарларына қосылып, grand blancs (плантация иелері) мен роялистерге қарсы күресу үшін сол жаққа барды. 1794 жылы Сент-Домьингоға британдық күштер шабуыл жасап, колонияны басып алу үшін ағымдағы алабалықты пайдалануға тырысты. Бойер Жакельге барып, мулаттардың басшысы, генерал Андре Ригомен бірікті. Басқа мулат басшылары оңтүстік Сен-Домьингте Туссен Лувертураға бас исе, Бойер Риго мен Александр Петионмен бірге Францияға қашып кетті. Сол кезде Америка Құрама Штаттары француздық күштердің колонияны қайта бақылауға алуына қолдау көрсетті және Франция Сент-Домьингке 20 000 әскер жіберді. Бойер Парижге сапар шегіп, 1801 жылға дейін онда болды. Содан кейін ол Гаитиге оралып, Туссен Лувертурдың жаңадан қол жеткізген тәуелсіздігіне қарсылық білдірді. 1802 жылдың басында Риго және басқа да басшылар француздардың мулаттардың азаматтық құқықтарын жоюды және Сент-Домьингтегі бұрынғы құлдарды қайта құлдыққа беруді ниеттенгенін білді (Гваделупадағыдай). Олар генерал Ле Клеркті көтерілісшілерді жеңу үшін жіберді, және келесі 21 айда оның қатарына тағы 20 000 әскер қосылды. Бойер француздарды жеңу үшін басқа да жергілікті басшылармен ынтымақтастықпен жұмыс істеді. 1803 жылдың қарашасында Франция аралға жіберілген күштердің үштен бірінен де аз бөлігі – 7 000 сарбазын кері қайтарып алды. Көптегені аралға ендемік сары қызбадан қайтыс болды. Солтүстіктен келген бұрынғы құл Жан Жак Дессалин 1804 жылдың 1 қаңтарында Гаитидің тәуелсіздігін жариялады. Ол өзін император Жак I деп жариялады. Ол 1806 жылы қарсыластарынан өлтірілді. Александр Петион мен Анри Кристоф Гаитиді басқару үшін бәсекелестікке түсті, және олар тиісінше Оңтүстіктегі қалалық мулат элитасы мен Солтүстіктегі қара құлдардың арасындағы бөліністі бейнеледі. Жылдар бойы соғыс салдарынан олар жеке мемлекеттер құрды: Петион Гаитидің оңтүстік бөлігінде Гаити Республикасын сақтап қалды, ал Кристоф солтүстікте Гаити мемлекетін (кейіннен Корольдық) құрды.
After the uprising of African slaves in the north of Saint Domingue in 1791, Boyer joined with the French Commissioners and went there to fight against the grand blancs (plantation owners) and royalists. In 1794, Saint Domingue was invaded by British forces trying to capitalize on the current unrest to capture the colony. Boyer went to Jacmel, where he joined forces with mulatto leader, General André Rigaud. While other mulatto leaders surrendered to Toussaint Louverture in southern Saint Domingue, Boyer escaped to France with Rigaud and Alexandre Pétion. At the time, the United States supported French efforts to re establish control over the colony, and France dispatched 20,000 troops to Saint Dominingue. Boyer traveled to Paris, where he stayed until 1801. Next, he returned to Haiti to protest the independence that Toussaint Louverture had just achieved. By early 1802, Rigaud and other leaders learned that the French intended to take away the civil rights of mulattoes and re institute slavery for former slaves in Saint Domingue (as they had managed to do in Guadeloupe.) They sent General LeClerc to defeat the rebels, and over the next 21 months, added to his forces by 20,000 troops. Boyer collaborated with other native leaders to defeat the French. In November 1803, France withdrew its surviving 7,000 troops, less than one third of the forces sent to the island. Most had died as a result of yellow fever, which was endemic to the island. Jean Jacques Dessalines, a former slave from the North, declared Haitian independence on 1 January 1804. He established himself as Emperor Jacques I. He was assassinated by opponents in 1806. Alexandre Pétion and Henri Christophe competed to rule Haiti, and represented the split between the urban mulatto elite of the South and the black former slaves of the North, respectively. After years of warfare, they established separate states: Pétion continuing the Republic of Haiti in the southern part of Haiti, and Christophe creating the State (later Kingdom) of Haiti in the north.
Гаити мемлекеті
1818 жылы Петион қайтыс болды, ал Бойер оны Гаити Республикасының екінші президенті ретінде алмастырды. Бұл реттелген ауысу болды, себебі Петион Бойерді өзінің ізбасары ретінде таңдаған және Сенат оның таңдауын бекіткен. 1816 жылы жаңартылған конституция президентке өзінің ізбасарын таңдау құқығын берді, бұл елді сыртқы араласудан қорғау мақсатында жасалған шара еді. Жозеф Балтазар Ингинач президенттің хатшысы және жақын көмекшісі қызметін жалғастырды. Бойер Гаитидің тәуелсіз мемлекет ретінде мойындалуы керек деп есептеді және мұны Франциямен келісім шаруасы арқылы ғана іске асыруға болатынын түсінді. 1825 жылдың 11 шілдесінде Бойер Францияға құлдар мен саудадағы жоғалған мүліктері үшін белгілі бір сома төлеуді көздейтін өтемақы шартына қол қойды, бұл Францияның Гаитидің тәуелсіздігін ресми түрде мойындауының шарты болды. Бойер билікке келгеннен кейін бірден Генри Кристоф және солтүстіктегі Гаити Корольдігімен бәсекелесу мәселесіне тап болды. Кристофтың өкіметшілдік тәртібі Гаити Корольдігінде үнемі аласапырандық тудырды. 1820 жылы оның әскерлері оған қарсы бүлік көтергеннен кейін, денсаулығы нашарлап, өлтіруден қорқып, Кристоф өз-өзіне қол жұмсады. Бойер бірде-бір шайқассыз Гаитиді қайта біріктірді.
In 1818 Pétion died and Boyer replaced him as the second President of the Republic of Haiti. This was an arranged transition since Pétion had selected Boyer as his successor and the Senate approved his choice. The 1816 revised constitution provided for the President to select his successor as a measure to protect the nation from foreign intrusion. Joseph Balthazar Inginac also continued as the President's secretary and right hand. Boyer believed Haiti had to be acknowledged as an independent nation to maintain its independence, and that this could be established only by cutting a deal with France. On 11 July 1825, Boyer signed an indemnity treaty stipulating that Haiti would pay France a certain amount of money to compensate for the lost property in slaves and trade in exchange for formal diplomatic recognition of its independence. As soon as Boyer came to power, he was confronted with the continuing competition with Henri Christophe and the Kingdom of Haiti in the north. Christophe's autocratic rule created continued unrest in the Kingdom of Haiti. After his soldiers rebelled against him in 1820, in failing health and fearing assassination, Christophe committed suicide. Boyer reunited Haiti without a single battle.
Испаньоланың бірігуі
1821 жылы 30 қарашада Испаньола аралының испандық бөлігінің президенті Хосе Нуньес де Касерес аралдың испандық бөлігінің тәуелсіздігін жариялады. Жаңа мемлекет Испан Гаити Республикасы деп аталды. 1821 жылы 1 желтоқсанда жаңа мемлекеттің басшылары оны Үлкен Колумбиямен біріктіруге шешім қабылдады. Бойер өз елін Франция немесе Испания аралдың испандық бөлігін қайта басып алып, оны Гаитиге шабуыл жасау немесе қайта жаулап алу үшін пайдалану қаупінен қорғауға тырысты. Ол Гаитидің тәуелсіздігін сақтап, Санто-Домингодағы құлдардың бостандығын қамтамасыз етуді қалады. Бірнеше Доминикан шекаралық губернаторларына қорғаныс уәде бергеннен кейін және олардың адалдығын қамтамасыз еткеннен кейін, 1822 жылы ақпанда Бойер 50 000 сарбаздық күшпен жаңадан тәуелсіз болған мемлекетті аннексиялады. Бұл күштер Доминикан халқынан айтарлықтай қарсылық көрмеді. 1822 жылы 9 ақпанда Бойер ресми түрде астана Санто-Домингоға кірді, онда Хосе Нуньес де Касерес қаланың кілттерін тапсырды. Доминикандықтар Гаитидің басып кіруіне алаңдаушылық білдірді. Испаньола аралы енді Тибурон мүйісінен Самана мүйісіне дейін бір үкімет астында біріктірілді. Санто-Домингодағы испан әскерлерінің бұрынғы мүшелерінің есебінен гаитилік әскери шенеуніктерге жер бөлу арқылы Бойер испандық гаитилік басшылығымен өзінің ықпалын азайтты. Ол өзінің бұрынғы саяси ұстазы Петионның саясатын жалғастырды, ол басқа испандық американдық колониялардағы бос қара нәсілділерге испан тәжіне қарсы тұруға көмектесті. Бойер парламенттік демократия сияқты реформалар талап еткен гаитилік саяси қарсыластарын және революция аяқталмаған және оларға назар берілмейді деп сенген Тәуелсіздік соғысының ардагер генералдарына немқұрайлы қарады.
On 30 November 1821, Jose Nunez de Caceres, president of the Spanish side of Hispaniola, declared the independence of the Spanish side of the island. The new nation was known as the Republic of Spanish Haiti. On 1 December 1821, the leaders of the new nation resolved to unite it with Gran Colombia. Boyer sought to protect his country from the danger of France or Spain re taking the Spanish side of the island and using it as a foothold to attack or re conquer Haiti. He wanted to maintain Haitian independence and secure the freedom of the slaves in Santo Domingo. After promising protection to several Dominican frontier governors and securing their allegiance, in February 1822 Boyer annexed the newly independent state with a force of 50,000 soldiers. These forces encountered little resistance from the considerably smaller Dominican population. On 9 February 1822, Boyer formally entered the capital city, Santo Domingo, where Jose Núñez de Cáceres handed over the keys to the city. Dominicans reacted uneasily to the Haitian invasion. The island of Hispaniola was now united under one government from Cape Tiburon to Cape Samana. By awarding land to Haitian military officers at the expense of former members of the Spanish forces of Santo Domingo, Boyer reduced his influence with the Spanish Haitian leadership. He continued the policy of Pétion, his former political mentor, of helping free blacks in other Spanish American colonies to resist the Spanish crown. Boyer ignored Haitian political opponents who called for reforms, such as parliamentary democracy, and veteran generals of the War of Independence, who believed that the revolution was not complete and that they were being neglected.
Америкалық қара нәсілділердің көшіп кетуі
Бойер және оның көмекшілері Джозеф Балтазар Ингинак пен Джонатас Гранвилл 1824 жылы Гаитиге афроамерикандықтардың жаппай көшіп кетуіне тікелей қатысты. Бірақ бұл оқиға оқшауланған түрде болған жоқ. Көшіп келгендер де Гаити үкіметінің ұсыныс жасаған уәделеріне автоматты түрде жауап берген жоқ. Көші-қон көбінесе сәтсіздікке ұшырады деп есептеледі, себебі 6000 (немесе одан да көп) көшіп келгендердің бірнеше мыңы АҚШ-қа қайтып келді. Дегенмен, қалғандар көші-қонды әлдеқайда жоғары бағалады. Сондықтан, «сәтсіздік» терминін Гаити үкіметінің көшіп келгендермен болған үміттеріне және АҚШ-тағы көптеген ақ нәсілді меценаттардың қара халықты елден толығымен көшіру туралы идеясына қатысты қолдану керек. Осы екі мақсаттың ешқайсысы да орындалмады. Алайда, Самана түбегінде тұратын көшіп келгендердің ұрпақтары және жергілікті мәдениетке сіңгендер үшін көші-қон оларға аралда жаңа өмір табуға және көбінесе сауда мен өнеркәсіп арқылы кеңірек афроамерикандық диаспорамен байланысқа түсуге мүмкіндік берді – ағылшын тілін білу оларға Гаитиде үлкен артықшылық берді. Америкалық отарлау қоғамы (АОҚ) бұл жалдау күшін байқады. Бостандыққа шыққан афроамерикандықтар АҚШ-қа ешқашан толыққанды сіңісе алмайды деп алаңдағандықтан, оның мүшелері 1816 жылы Америкадағы афроамерикандықтарды, олар қайда туылғандарына қарамастан, Африкаға «қайтару» үшін қоғам құрды. Бұл мәселеге әртүрлі көзқараспен қараған құл иелері мен құлды жоюшылардың арасындағы беймәлім ынтымақтастық болды. АОҚ бұрынғы құлдар үшін Либерияда отарлауды жоспарлады. 1817 жылы Лоринг Д. Дьюи Нью-Йорк қаласынан бастап, эмигранттарды іздеу үшін Шығыс жағалауына сапар шекті. Ұйым 10 жыл ішінде 100 мың бостандыққа шыққан афроамериканды қоныстандыруды көздеді. Нью-Йорктегі адамдармен кездесуі Дьюиді Либерияны отарлау идеясынан бас тартуға итерді. Көптеген афроамерикандықтар өздерінің туған жерін тастап кеткісі келмеді. Дьюи Нью-Йоркте Гаити азаматтарымен кездесті, олардың көпшілігі революциядан қашқан француз және бостандыққа шыққан афроамерикандық босқындар еді. Олар қолайлы ауа райы мен тәуелсіз афроамерикандық үкіметінің болуына байланысты Гаитиді афроамерикандықтардың идеалды отаны деп ұсынды. Дьюи Бойерге американдық иммигранттарды қабылдауға әлі де қызығушылық танытқан-танбағанын анықтау үшін хат жазғаннан кейін, Бойер Гаитидің тек АҚШ-тан афроамерикандықтарды іздеуі керек екенін ұсынды. АОҚ Бойерге америкалық бостандыққа шыққан афроамерикандықтар үшін колония құру мақсатына қатысты сұрақтар жіберді. Бойер өз үкіметінің осы адамдарды қабылдай алатынына сенімді болды. АОҚ Гаити үкіметі эмигранттардың көлік шығындарын төлесін деп келіссөздер жүргізді. Бойер оған жауап ретінде үкіметі мұңды жағдайдағылар үшін төлейтінін, бірақ АОҚ қалған қаржыны қамтамасыз етуі керек екенін айтты. Гаити француздарға қарыз болды, олар плантаторлардың жоғалған мүліктері үшін үлкен төлемдерді талап етті, нәтижесінде Гаити өзінің тәуелсіздігі үшін төлеуге мәжбүр болды. Гаити үкіметінің американдық отбасыларды Гаитиге тасымалдауға қаражаты болмады. Дьюи американдық бостандыққа шыққан афроамерикандықтар үшін аралдың қалған бөлігінен бөлек, өз заңдарымен, заң шығарушы органымен және т.б. жеке колония құруды ұсынды. Бойер аралда американдық колония құру идеясына қарсы болды, себебі гаитиліктер француздардың қайтадан отарлауынан қорқады. Ол Дьюиге Гаити үкіметінің заңдары Гаитидегі барлық адамдарға қолданылатынын айтты. 1824 жылдың қыркүйегінен бастап, Нью-Йорк, Балтимор және Филадельфиядан кемелермен бір жыл ішінде шамамен 6000 америкалық, олардың көпшілігі бостандыққа шыққан афроамерикандықтар Гаитиге көшіп келді. Аралдың кедейлігі мен Бойер әкімшілігінің жаңа иммигранттарға бейімделуде көмектесуге қабілетсіздігіне байланысты көптеген адамдар қысқа уақыттан кейін АҚШ-қа оралды.
Boyer, and his assistants, Joseph Balthazar Inginac and Jonathas Granville, were deeply involved with the massive migration of black Americans to Haiti in 1824. Yet, this event did not happen in a vacuum. Neither did the migrants respond reflexively to the promises the Haitian government offered. The migration is often called a failure because of the 6,000 (or more) migrants, a couple thousand of those emigrants returned to the U. S. However, those who stayed often had a different assessment of the migration. The term failure, then, should be applied to the prospects the Haitian government had with the migrants and the idea many white philanthropists in the U. S. had of relocating the entire black population out of the country. None of these two objectives were met. Yet, for the descendants of the migrants now living in the Peninsula of Samaná and those who also assimilated into the local culture, the migration gave them the opportunity to find new life on the island, and often, to interact in a wider black diaspora through commerce and industry—their knowledge of the English language gave them an edge in Haiti. The American Colonization Society (ACS) noticed the recruitment effort. Concerned that free blacks could never assimilate to the United States, its members founded their society in 1816 to "repatriate" American blacks to Africa, regardless of where they had been born. It was an uneasy collaboration between abolitionists and slaveholders, who approached the issue from differing viewpoints. The ACS planned colonization in what became Liberia for former slaves. In 1817 Loring D. Dewey toured the East Coast to recruit emigrants, starting in New York. The organization hoped to resettle 100,000 free blacks within 10 years. Dewey's meetings with people in New York convinced him to abandon the idea of colonizing Liberia. Most American blacks did not want to leave what they considered was fully their native country. Dewey met with Haitian citizens in New York, most of whom were refugee ethnic French and free blacks who had fled the revolution. They recommended Haiti as the ideal black homeland, due to its moderate weather conditions and independent black government. After Dewey wrote to Boyer to determine if he was still interested in receiving American immigrants, Boyer proposed that Haiti would seek blacks exclusively from the United States. The ACS sent Boyer questions related to its goal of a colony for American free blacks. Boyer was confident that his government would be able to receive these people. The ACS tried to negotiate to have the Haitian government pay transportation costs for the emigrants. Boyer responded that the government would pay for those who could not afford it, but the ACS would have to take care of the rest of the finances. Haiti was already in debt to the French, which had exacted high payment for lost properties of planters, in essence making Haiti pay for its independence. The government did not have funds to transport American families to Haiti. Dewey proposed establishing a colony for American free blacks that would be separate from the rest of the island, with its own laws, legislature, etc. Boyer was opposed to the idea of an American colony on the island, since the Haitians already feared re colonization by the French. He told Dewey that the laws of the Haitian government applied to everyone across Haiti. Beginning in September 1824, nearly 6,000 Americans, mostly free blacks, migrated to Haiti within a year, with ships departing from New York, Baltimore and Philadelphia. Due to the poverty of the island and the inability of Boyer's administration to help support the new immigrants in the transition, most returned to the United States within a short period of time.
Францияға өтемақы төлеу
Бойер Франциядан туындаған қауіпті жоюға тырысты және келіссөздер бастады. 1825 жылдың 11 шілдесінде Бойер өтемақы шартына қол қойғанда келісімге қол жеткізілді. Шарты бойынша Франция Гаитиді тәуелсіз мемлекет деп мойындады, ал Гаити бес жыл ішінде 150 миллион франк төлеуге міндеттенді. Бұл сома кейіннен 90 миллион франкқа дейін төмендетілді (1838 жылы), бірақ Гаити үшін ауыр экономикалық соққыға айналды. Бойер өтемақының бірінші бөлігін төлеу үшін Франциядан 30 миллион франк көлемінде несие алуға мәжбүр болды. Осы аралықта Гаити халқының басым көпшілігі табиғи шаруашылыққа қайта оралды. Ол аралдағы ауыл шаруашылығы өнімділігін арттыру мақсатында жартылай феодалдық фермаж жүйесін енгізуге тырысты, бірақ халық басқалардың жеріне тәуелді болуға қарсылық көрсетті. "Ауылдық заң" арқылы Бойер жерді қайта бөлу бағдарламасын жаңартты. Ол ірі плантацияларды таратып, шағын шаруаларға жер берді. Экспортқа жеткілікті өнім өндіру және кіріс табу үшін үкімет шаруаларды шағын жер участаларына "байлап", өндіріс квоталарын белгіледі.
Boyer was anxious to eliminate the threat from France and opened negotiations. An agreement was reached on 11 July 1825, when Boyer signed an indemnity treaty. It stated that France would recognize Haiti as an independent country in return for 150 million francs paid within five years. While this sum was later reduced to 90 million francs (in 1838), it was a crushing economic blow to Haiti. Boyer had to negotiate a loan from France of 30 million francs to pay the first part of the indemnity. Most of the largely rural Haitian population meanwhile was retreating into an agricultural subsistence pattern. He tried to enforce the semi feudal fermage system in order to increase agricultural productivity on the island, but the people resisted being tied to other people's lands. With the Rural Act, Boyer resurrected a land distribution program. He broke up some of the large plantations and distributed land to the small farmers. To try to produce enough products for export to generate revenue, the government "tied" the rural population to their smallholdings and established production quotas.
Шөгеру және өлім
Бойердің билігі 1843 жылға дейін сақталды, бірақ 1842 жылғы Кап-Айтиен жер сілкінісі нашар экономикалық жағдайды одан да ушықтырды. Қаңтар айының соңында Шарль Ривьер Герар жетекшілігімен әділсіздікке ұшыраған көпшілік ауыл халқы көтеріліс жасады. 1843 жылдың 13 ақпанында Бойер Гаитиден жақын орналасқан Ямайкаға қашып кетті. Соңында ол Францияда қоныстанды және 1850 жылы Парижде қайтыс болды. Бойердің ұрпақтары әлі де Гаитиде өмір сүреді.
Boyer's rule lasted until 1843, when the poor economic situation was worsened by the 1842 Cap Haïtien earthquake. The disadvantaged majority rural population rose up under Charles Rivière Hérard in late January. On 13 February 1843, Boyer fled Haiti to nearby Jamaica. He eventually settled in exile in France, where he died in Paris in 1850. Descendants of Boyer still live in Haiti.