Кіріспе

Баскетболдағы шабуыл стратегиясы

Принстон шабуылы – бұл үнемі қозғалыс, есік арқылы ойын жасау, доппен және допсыз қою, сондай-ақ ұйымшыл командалық жұмысты баса назарда ұстайтын баскетболдағы шабуыл стратегиясы. Оны Пит Каррил Принстон университетінде қолданды және жетілдірді, бірақ оның бастауын 1930 жылдардың соңында Принстон университетін жаттықтырған Франклин “Кэппи” Каппон мен 1938 жылдан 1977 жылға дейін Йешива университетінде жаттықтырған Бернард “Кызыл” Сарачекке дейін табуға болады.

Тұжырымдама

Бұл шабуыл бес ойыншыдан тұратын командаға арналған, олардың әрқайсысы жоғары деңгейде пас беруге, атуға және допты жетелеп жүргізуге қабілетті. Осы дағдыларды пайдалана отырып, ойыншылар қарсыластарының әлсіз тұсын анықтап, оны пайдалануға тырысады. Дегенмен, осы шабуылды қолданушы ойыншылар сақтауға тиіс белгілі бір ережелер бар. Әдетте, шабуыл үш ұпайлық сызықтан тысқарыдағы төрт ойыншымен басталады, ал бір ойыншы кілттің үстінде орналасады. Допты үнемі пас беру арқылы қоздырады, содан кейін допсыз ойыншы себеттің астындағы және айналасындағы бос кеңістікке қарай жылдам қозғалып, лаяпқа мүмкіндік жасайды. Пост позициясындағы ойыншы – шабуылдың өте маңызды бөлігі. Ол жоғары постқа орналасып, өз позициясына назар аударады. Доп постқа жеткен кезде, ойыншының басты мақсаты – әлсіз жақта ұйықтап қалған немесе қалып қойған қорғаушыларды немесе артқы есікке қарай жылдам қозғалатын ойыншыларды табу. Шабуылдың ерекшелігі – артқы есікке жасалатын пас, онда қанаттағы ойыншы кенеттен себетке қарай жылдам қозғалады, сыртқы қорғаушыдан допты алады және (дұрыс орындалса) себетке лаяп жасауға мүмкіндік алады. Егер қарсыластар себетке жақын жерде қорғанысын күшейтіп, артқы есікке жасалатын пасқа жол бермесе, шабуыл үш ұпайлық сызықтан атуды қолданады. Шабуылдағы барлық бес ойыншы – орталық ойыншыны қоса алғанда – үш ұпайлық лақтыруды орындауға қабілетті болуы керек, бұл алаңды кеңейтіп, қарсыластардың ешбір ойыншыны қадағалаусыз қалдырмауына мүмкіндік береді. Бұл шабуыл көбінесе өте баяу дамиды, көптеген пасқа сүйенді және жоғары атлетикалық қабілетке ие қарсыластарға қарсы колледж баскетболында төмен ұпайлы ойынды сақтап қалу үшін қолданылады (жоғары ұпайлы ойын қарсыластарға артықшылық береді деп есептелінеді). Осының нәтижесінде, Принстон 19 рет ұпай беру бойынша ұлттық көшбасшы болды, соның ішінде 1989 жылдан 2000 жылға дейінгі барлық жылдарда.

Принстонда қолдану

Принстонның бас жаттықтырушысы болған кезінде (1967–1996) Пит Каррил 514–261 есебін тіркеді, бұл жеңіс көрсеткіші 0,658-ге тең. Оның командалары «Тигрлермен» 29 жылдық қызметі барысында 13 рет Айви лигасының чемпионатында жеңіске жетті, сондай-ақ 11 NCAA турниріне және екі Ұлттық шақыру турниріне қатысты. Принстон 1975 жылы NIT титулын жеңіп алды. Каррилдің ең маңызды жеңісі, мүмкін, 1995 жылғы NCAA чемпионы «UCLA» командасын 43–41 есебімен күтпеген жеңіліске ұшыратқан соңғы ойыны болды. Бұл жеңіс жаттықтырушы Каррилдің зейнетке шығуын бір ойынға шегерді және ол барлық уақыттағы ең керемет NCAA жеңістерінің бірі ретінде танылды. Принстонның бұрынғы жаттықтырушысы Сидни Джонсон және оның ізашарлары Билл Кармоди, Джон Томпсон III және Джо Скотт барлығы Принстон ойынын қолданды.

Ұлттық баскетбол қауымдастығы

1996 жылы Принстон университетінен зейнетке шыққаннан кейін Пит Каррил 2006 жылға дейін Ұлттық баскетбол қауымдастығының «Сакраменто Кингс» командасының көмекші жаттықтырушысы болды. «Сакраментода» жұмыс істеген кезінде Каррил 1998 жылы команданың бас жаттықтырығы болған Рик Адельманға Принстон стиліндегі шабуылды енгізуге көмектесті. Каррил 2008–2009 маусымында кеңесші ретінде «Кингс» командасына қайта оралды. «Кливленд Кавальерс», «Лос-Анджелес Лейкерс», «Нью-Орлеанс Хорнетс», «Нью-Джерси Нетс» және «Вашингтон Визардс» командалары да Ұлттық баскетбол қауымдастығында Принстон стиліндегі шабуылдың өз нұсқаларын қолданды. Рик Адельман 2007–2008 маусымында Пит Каррилдің жүйесінің өңделген нұсқасын «Хьюстон Рокетс» командасына енгізді. Тренер Альвин Джентри де оның өңделген нұсқасын іске қосты, ол 2012–2013 маусымында «Феникс Санс» командасының үшбұрыш схемасына ұқсас болды. Эдди Джордан 2003 жылдан 2008 жылға дейін «Вашингтон Визардс» және 2009 жылдан 2010 жылға дейін «Филадельфия 76ers» командаларының бас жаттықтырушысы ретінде Принстон стиліндегі шабуылды қолданды.