Кіріспе

Ойыншының ойынға тигізетін әсерін өлшеуге қолданылатын спорттық статистика.

Плюс-минус (+/−, ±, плюс/минус) – ойыншының ойынға тигізетін әсерін өлшеуге арналған спорттық статистика. Ойыншы алаңда болған кезде оның командасының жинаған ұпайлары мен қарсыласының жинаған ұпайлары арасындағы айырмашылықпен көрсетіледі.

Мұз үстіндегі хоккей

Мұз үстіндегі хоккейде "плюс-минус" көрсеткіші ойыншының голдар айырмасын бағалайды. Команда тең құрамда немесе кемшілікте гол соққанда, гол соққан команданың мұз үстіндегі барлық ойыншыларына "плюс" жазылады, ал гол жіберген команданың мұз үстіндегі ойыншыларына "минус" жазылады. Егер команда көптеген ойыншысымен (құатты шабуылмен) гол соқса, екі командаға да "плюс" немесе "минус" ұпай берілмейді. Бос қақпа жағдайлары, егер гол соққан команда көптеген ойыншысымен болмаса, тең құрамдағы жағдай сияқты қарастырылады. Пенальтиге берілген голдар есепке алынбайды. Ойыншының "плюс-минус" статистикасы ойналған әр ойын үшін есептеледі. Бұл көрсеткіш команданың жалпы нәтижесіне тікелей байланысты, команданың шабуыл және қорғаныс әрекеттеріне әсер етеді. Дегенмен, "плюс-минус" статистикасының ойыншының жеке өнімділігін дәл бағалау қабілетінің тиімділігі туралы пікір таласы бар.

Тарих

Плюс/минус статистикасы алғаш рет 1950 жылдары Монреаль Канадиенс клубы, Ұлттық хоккей лигасының (NHL) командасы, өз ойыншыларын бағалау мақсатында қолданды. Плюс/минус – хоккейдегі алғашқы жетілдірілген статистикалық көрсеткіш, ол 1959-60 маусымда НХЛ-дің ресми статистикасына енді.

Баскетбол

Статистика алғаш рет хоккей спортында пайда болғанмен, қазір басқа спорт түрлерінде де, өмірдің басқа да салаларында да қолданылады. Баскетболда НБА-ның «Хьюстон Рокетс» командасы бұл статистиканың өзгертілген нұсқасын алғаш рет пайдаланды, ол Шейн Баттиердің +10 көрсеткіші бар екенін және оның бұрынғыдан гөрі әлдеқайда тиімді ойыншы екенін көрсетті.

Қауымдастық футболы

Спорт экономикасындағы плюс-минус статистикасы футболдағы бәсекелестік тепе-теңдіктің уақыт өте қалай өзгеретінін талдауға қолданылады.