Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эфиопияның үкімет басшысы
премьер-министрлер тізімі
Head of government of Ethiopia
a list of prime ministers
Эфиопияның премьер-министрі – Эфиопияның үкімет басшысы және бас атқарушы органы. Эфиопия – премьер-министр үкімет басшысы және Эфиопия қарулы күштерінің бас қолбасшысы болатын парламенттік республика. Премьер-министр – эфиопиялық саясаттағы ең ықпалды тұлға. Премьер-министрдің ресми резиденциясы – Аддис-Абебадағы Менелик сарайы. Премьер-министр Халық өкілдері палатасының мүшелерінен сайланады және үкіметтік бағдарлама ұсынады. Атқарушы билікті басшы ретінде жүзеге асыру үшін премьер-министр Халық өкілдері палатасынан сенім дауысы алуы керек. Әби Ахмед – 2018 жылдың сәуір айынан бері Эфиопия Федеративтік Демократиялық Республикасының үшінші премьер-министрі.
The prime minister of Ethiopia is the head of government and chief executive of Ethiopia. Ethiopia is a parliamentary republic with a prime minister as head of the government and the commander in chief of the Ethiopian Armed Forces. The prime minister is the most powerful political figure in Ethiopian politics. The official residence of the prime minister is the Menelik Palace in Addis Ababa. The prime minister is elected from the members of the House of Peoples' Representatives and presents a government platform. The prime minister must receive a vote of confidence in the House of Peoples' Representatives to exercise executive power as chief executive. Abiy Ahmed is the third prime minister of the Federal Democratic Republic of Ethiopia, serving since April 2018.
Шығуы мен тарихы
Премьер-министр лауазымы Эфиопияның қазіргі тарихында үнемі қолданылып келеді. Қазіргі заманғы мемлекеттік институттар құрылғанға дейін Эфиопия абсолюттік монархия болған, және корольдердің патшасы Эфиопияның толық билеушісі болып табылды. Үкімет басшысының рөлі 18-шы ғасырдың соңы мен 19-шы ғасырдың басында император Менелик II-нің заманауи үкімет енгізуінен кейін кабинеттік лауазым ретінде пайда болды. Эфиопияның үкімет басшылары бас министр (1909–1943) және содан кейін премьер-министр (1943 жылдан бүгінгі күнге дейін) болды. 1995 жылғы Конституция Эфиопияны парламенттік республикаға айналдырып, премьер-министрді Эфиопияның бас атқарушы органына айналдырды.
The office of prime minister has been consistently used in modern Ethiopian history. Prior to the establishment of modern government institutions, Ethiopia was an absolute monarchy with the King of Kings presiding as the absolute ruler of Ethiopia. The role of head of government emerged as a cabinet position in the late 18th and early 19th centuries following the introduction of modern government by Emperor Menelik II. The heads of government of Ethiopia have been the chief minister (1909–1943), and then the prime minister (1943–present). The 1995 Constitution transformed Ethiopia into a parliamentary republic and made the prime minister the chief executive of Ethiopia.
Эфиопияның бас министрі
Министрлер кабинеті деңгейіндегі алғашқы үкімет басшысы император Менелик II тұсында императордың адал бас министрі ретінде Хабте Георгис Динагде болды. Бас министр министрлер кабинетінің және Қорғаныс министрлігінің төрағасы болды, ол абсолютті билеуші – Патшалардың Патшасының қалауымен қызмет етті. Қазіргі эфиопия тарихында үш бас министр болды, оның ішінде Тафари Маконнен императрица Зевдиту кезінде және Бетуодед Вольде Цадик император Хайле Селассие кезінде қызмет еткен.
The first head of government at the cabinet level was Habte Giyorgis Dinagde as the emperor's loyal chief minister under Emperor Menelik II. The chief minister was the chair of the cabinet and the Ministry of Defense, who served at the pleasure of the King of Kings, the absolute ruler. In modern Ethiopian history there have been three chief ministers, including Tafari Makonnen under Empress Zewditu and Betwoded Wolde Tzaddick under Emperor Haile Selassie.
1931 жылғы Эфиопия Конституциясы
Премьер-министр лауазымы 1931 жылғы Эфиопия Конституциясы қабылданысынан кейін ресми түрде құрылды. 1931 жылғы Конституция – Эфиопияда заманауи үкімет жүйесін құруға ұмтылған алғашқы қазіргі заманғы Конституция болды. 1931 жылғы Эфиопия Конституциясы Эфиопия императорын Эфиопияның абсолютті билеушісі деп белгіледі, ал премьер-министрді императордың келісімімен күнделікті үкіметтік іс-шараларды үйлестіретін министрлер кеңесінің басшысы етіп тағайындады. 1955 жылғы Эфиопия Конституциясы жаңартылғанға дейін үш премьер-министр қызмет етті, олардың ішінде бірінші премьер-министр Маконнен Энделкачев және 1960 жылғы Эфиопиядағы сәтсіз төңкеріс әрекеті кезінде қаза тапқан соңғы премьер-министр Абебе Арегай болды. Абебе Арегайдың қазасынан кейін Имру Хайле Селассие үш күн ғана премьер-министр міндетін атқарды.
The office of the prime minister was officially established following the 1931 Constitution of Ethiopia. The 1931 constitution was the first modern constitution in Ethiopia that attempted to create a modern system of government. The 1931 Constitution of Ethiopia named the emperor of Ethiopia as the absolute ruler of Ethiopia and the prime minister as the leader of the council of ministers that coordinated day to day government activities with the consent of the emperor of Ethiopia. Until the 1955 revised Constitution of Ethiopia there were three prime ministers, including the first prime minister Makonnen Endelkachew and the last prime minister Abebe Aregai, who was assassinated during the failed 1960 Ethiopian coup d'état attempt. Following the assassination of Abebe Aregai, Imru Haile Selassie served as acting prime minister for only three days.
Эфиопияның 1955 жылғы Конституциясы
Эфиопияның 1955 жылғы қайта қаралып дамытылған конституциясы 1960 жылғы Эфиопиядағы төңкеріс талпынысы сәтсіз аяқтағаннан кейін 1961 жылы қолданысқа енді. 1955 жылғы қайта қаралып дамытылған Эфиопия Конституциясы Эфиопияны конституциялық монархия жүйесіне қарай бағыттауға тырысты. 1955 жылғы конституция бойынша премьер-министр лауазымы мен депутаттар палатасына тәуелсіздік пен билік берілді. Премьер-министр мен парламенттің билігі қағазда жүзінде күштірек болғанымен, іс жүзінде Эфиопия императоры маңызды билікке ие болды және елді заң бойынша абсолютті билеуші ретінде басқарды. Дегенмен, Эфиопия тек монархтың билігі болған абсолютті монархиядан шығып келе жатқандықтан, уақыт өте келе премьер-министр іс жүзінде үкімет басшысы болды, ал император мемлекет басшысы болды. 1955 жылғы Эфиопия Конституциясы бойынша алғашқы премьер-министр Аклилу Хабте Волд, ал соңғы премьер-министр 1974 жылғы төңкерістен кейін уақытша әскери үкімет (ӘҮҮ) құрылғаннан кейін қызметтен босатылған Микаэль Имру болды.
The revised 1955 constitution of Ethiopia was put into effect in 1961 following the failed 1960 Ethiopian coup d'état attempt. The 1955 revised Constitution of Ethiopia attempted to take Ethiopia towards a constitutional monarchy system. Under the 1955 constitution the office of the prime minister and Chamber of Deputies was given autonomy and power. Although the prime minister and parliament's power was stronger on paper, in practice the emperor of Ethiopia possessed significant power and ruled the country as de jure absolute ruler. Nonetheless since Ethiopia was coming out from absolute monarchy where only the monarch had power, over time the prime minister became in fact the head of government while the Emperor was the head of state. The first prime minister under the 1955 Constitution of Ethiopia was Aklilu Habte Wold, and the last prime minister was Mikael Imru, who was dismissed following the 1974 revolution which established the Provisional Military Government (PMG).
Уақытша әскери үкімет (1974-1987)
1974 жылдың қыркүйегінде Эфиопияның соңғы императоры Хайле Селассие әскери төңкеріс арқылы құлатылды. Әскери әкімшілік Эфиопия монархиясын жойып, Социалистік Эфиопияның Уақытша әскери үкіметін құрды. Социалистік Эфиопияның Уақытша әскери үкіметінің төрағасы үкімет басшысы болды. 1974 жылдан 1987 жылға дейін премьер-министр лауазымы 1987 жылғы Эфиопия Конституциясы жарияланғанға дейін пайдаланылмады, ол Эфиопия Халықтық Демократиялық Республикасын құрды.
In September 1974 the last emperor of Ethiopia, Haile Selassie, was overthrown by a military coup. The military administration abolished the monarchies of Ethiopia and established the Provisional Military Government of Socialist Ethiopia. The chairman of the Provisional Military Government of Socialist Ethiopia was head of the government. From 1974 until 1987 the office of prime minister was not in use until the declaration of 1987 Constitution of Ethiopia which created the People's Democratic Republic of Ethiopia.
Эфиопия Халықтық Демократиялық Республикасы (ЭДРЭ) (1987-1991)
Премьер-министр лауазымы Эфиопия Халықтық Демократиялық Республикасы (ЭХДР) жарияланғаннан кейін қолданысқа енді. 1987 жылғы Эфиопия Конституциясы премьер-министрді үкімет басшысы және халық республикасының президентінің басты кеңесшісі деп белгіледі. Премьер-министр сондай-ақ орталық үкіметтің азаматтық қызметіндегі ең жоғары дәрежеге ие болды. Премьер-министрді президент ұсынғаннан кейін Ұлттық Шенго ресми түрде бекітті. Іс жүзінде премьер-министр Эфиопия Жұмысшы партиясының (ЭЖП) ішінде ЭЖП Политбюросының қазіргі мүшелері мен ЭЖП Политбюросының тұрақты комитетінің отставкадағы мүшелерінің кеңесуі арқылы таңдалды. Эфиопия Халықтық Демократиялық Республикасының алғашқы премьер-министрі Фикре Селассие Вогдересс болды, ол 1987 жылдан 1989 жылға дейін қызмет етті. Соңғы премьер-министр Тесфайе Динка болды, ол ЭХДР-ды таратып, Эфиопияның Кеңестік Үкіметін (ЭКҮ) құрған Лондон бейбітшілік конференциясының тоқтатылуынан кейін АҚШ-қа саяси эмиграцияға кетті.
The prime minister office came into effect following the declaration of the People's Democratic Republic of Ethiopia (PDRE). The 1987 Constitution of Ethiopia named the prime minister as the head of government and the principal advisor to the president of the people's republic. The prime minister also held the highest rank in the civil service of the central government. The prime minister was formally approved by the National Shengo upon the nomination of the president. In practice, the prime minister was chosen within the Workers' Party of Ethiopia (WPE) through deliberations by incumbent WEP Politburo members and retired WEP Politburo Standing Committee members. The first prime minister of the People's Democratic Republic of Ethiopia was Fikre Selassie Wogderess, who served from 1987 to 1989. The last prime minister was Tesfaye Dinka, who fled to the United States in exile following the dissolution of the London peace conference which ended the PDRE and established the Transitional Government of Ethiopia (TGE).
Эфиопияның өтпелі үкіметі (1991-1995)
1991 жылы мамыр айында Эфиопиядағы азамат соғысының аяқталуы Эфиопия Халықтық Демократиялық Республикасының конституциясының күшінен шығуына әкелді. Жаңа уақытша конституция және Эфиопияның Көшкінші үкіметі құрылды. Эфиопияның Көшкінші үкіметі іс жүзінде жартылай президенттік жүйе болып табылды, онда президент мемлекет басшысы, ал премьер-министр үкімет басшысы болды. Премьер-министр президент тарапынан тағайындалды, сондай-ақ Кабинеттегі басқа министрлер де осылай тағайындалды. Премьер-министр Эфиопия Көшкінші үкіметінің президентімен кеңесе отырып, кабинет отырыстарын үйлестірді және төрағалық етті. Эфиопияның Көшкінші үкіметі кезінде қызмет еткен жалғыз премьер-министр – Тамрат Лейне болды.
The end of the Ethiopian Civil War in May 1991 resulted in the end to the People's Democratic Republic of Ethiopia constitution. A new provisional constitution and Transitional Government of Ethiopia was formed. The Transitional Government of Ethiopia was de facto a semi presidential system, with the president as head of state and prime minister as head of government. The prime minister was appointed by the president, along with other ministers in the Cabinet. The prime minister coordinated and chaired cabinet meetings with the consultation of the president of the Transitional Government of Ethiopia. The only prime minister who served during the Transitional Government of Ethiopia was Tamrat Layne.
Эфиопия Федеративтік Демократиялық Республикасы (ЭДРФ) (1995 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
1995 жылы Эфиопия Федеративтік Демократиялық Республикасының конституциясы ретінде жаңа конституцияның жобасы жарияланды. 1995 жылғы Эфиопия Конституциясы Эфиопияны президенті мемлекет басшысы және премьер-министрі үкімет басшысы болатын парламенттік республикаға айналдырды. Эфиопия Федеративтік Демократиялық Республикасының Конституциясы атқару билігін премьер-министрдің бас атқарушы және Эфиопия Қарулы Күштерінің де-юре бас қолбасшысы ретінде төрағалық ететін Министрлер Кеңесіне жүктейді. Премьер-министр Халық өкілдері палатасының мүшелерінен тағайындалады және екі үшін бір бөлігінен артық дауыспен сенімсіздік білдіру дауысымен бекітілуі тиіс. Іс жүзінде премьер-министр Халық өкілдері палатасында ең көп мандатқа ие болған ең ірі партияның жетекшісі болып табылады. Премьер-министр Министрлер Кеңесінің мүшелерін Халық өкілдері палатасының екі үшін бір бөлігінен артық дауысымен мақұлдау үшін ұсынады. ЭФДР-нің алғашқы премьер-министрі Мелес Зенави болды, ол 1995 жылдан 2012 жылға дейін қызмет етті. Қазіргі премьер-министр – Әби Ахмет, ол 2018 жылдың сәуір айынан бері қызмет етеді.
A draft of a new constitution was declared in 1995 as the constitution of the Federal Democratic Republic of Ethiopia. The 1995 Constitution of Ethiopia transformed Ethiopia into a parliamentary republic with the president of Ethiopia as head of state and the prime minister as head of government. The Constitution of the Federal Democratic Republic of Ethiopia explicitly vests executive power in the Council of Ministers chaired by the prime minister as chief executive and de jure commander in chief of the Ethiopian Armed Forces. The prime minister is nominated among members of the House of Peoples' Representatives and must be approved by two third majority vote of confidence. In practice, the prime minister is the leader of the largest party with the highest number of sites in the House of Peoples' Representatives. The prime minister nominates the member of Council of Ministers for approval by House of Peoples' Representatives by two third majority. The first prime minister of FDRE was Meles Zenawi, who served from 1995 to 2012. The current prime minister is Abiy Ahmed serving since April 2018.
Премьер-министрді тағайындау және тағайындау
Жалпы сайлаудан кейін Эфиопияның Ұлттық сайлау комиссиясы ресми нәтижелерді жариялайды. Нәтижелерге сүйене отырып, Эфиопия Президенті Халық өкілдері палатасында көпшілік дауысқа ие партияның жетекшісін Эфиопияның Премьер-министрі лауазымына ұсынады, ол Эфиопия Федералдық Үкіметін құрауы тиіс. Партия жетекшісі Эфиопияның Премьер-министрі лауазымына ұсынылу үшін Халық өкілдері палатасының мүшесі болуы шарт. Егер ешбір партия абсолютті көпшілікті жеңіп алмаса, Эфиопия Президенті ең көп дауыс жинаған (көпшілік) саяси партияның жетекшісін басқа партиялармен коалициялық үкімет құруға шақырады. Премьер-министр лауазымына ұсынылған адамды Эфиопияның Премьер-министрі етіп тағайындау үшін Халық өкілдері палатасының үштен екі көпшілігінің сенім білдіруі қажет. Тағайындалғаннан кейін Премьер-министр Халық өкілдері палатасы алдына келіп, Конституцияға және Эфиопия халқына адалдығын жариялайды.
After a general election, the National Election Board of Ethiopia announces the official results. Based on the results the president of Ethiopia nominates the leader of the party with the majority in the House of Peoples' Representatives as Prime Minister Designate of Ethiopia to form the Federal Government of Ethiopia. The leader of the party must be a member of the House of Peoples' Representatives to be nominated as The Prime Minister Designate of Ethiopia. If no party wins an overall majority, the president of Ethiopia invites the leader of the relative majority (plurality) political party to form a coalition government with other parties. The prime minister designate must be approved by a two thirds majority vote of confidence in the House of Peoples' Representatives to be appointed as Prime Minister of Ethiopia. After being appointed, the prime minister presents himself before the House of Peoples' Representatives and makes a declaration of loyalty to the Constitution and the people of Ethiopia.
Қауіпсіздік
Эфиопияның премьер-министрі – ең қорғалатын мемлекеттік лауазым иесі. Премьер-министрдің күзет қызметі Эфиопия Ұлттық қорғаныс күштерінің құрамындағы арнайы қаруланған бөлім – Республикалық гвардияның бағынысында. Республикалық гвардияның қарсы әскери бөлімі премьер-министрдің ресми резиденциясы – Менелик сарайын, көбінесе 4 кило ұлттық сарай деп аталатынын қорғауға жауапты. Бұл қарсы әскери бөлім – Израильдің "Тавор-21" және американдық "М4" автоматтары сияқты ауыр шабуылдық қарулармен, сондай-ақ снайперлер, тікұшақтар және бронетранспорттық құралдармен жабдықталған элиталық жарымәскери күш.
The prime minister of Ethiopia is the most protected government official. The prime minister's security detail is under the command of the Republican Guard, which is a special armed unit of the Ethiopian National Defense Force. The Republican Guard's Counter Military Unit is responsible for protecting the prime minister's official residence Menelik Palace commonly known as 4 Killo National Palace. The Counter Military Unit is an élite paramilitary force armed with heavy assault rifles such as Israel made Tavor 21 and American M4 carbines as well as having snipers, helicopters and armored vehicles.
Эфиопияның Премьер-Министрінің орынбасары (DPME)
Конституцияның 76-бабында "Министрлер кеңесі Премьер-министр, Премьер-министрдің орынбасары, министрлер және заңмен белгіленген басқа да мүшелерден тұрады" делінген. Конституцияның 75-бабында ДПМЭ Премьер-министрге бағынышты екені айтылған. Премьер-министрдің орынбасары Премьер-министр жүктеген міндеттерді орындайды. Эфиопия Премьер-министрінің орынбасары (ДПМЭ) Премьер-министрдің қатысуы болмаған жағдайда оның өкілі ретінде әрекет етеді.
Article 76 of the constitution states that "The Council of Ministers comprises the Prime Minister, the Deputy Prime Minister, Ministers and other members as may be determined by law. On Article 75 of the constitution states DPME is responsible to the Prime Minister. The Deputy Prime Minister Carry out responsibilities which shall be specifically entrusted by the Prime Minister. The DPME (Deputy Prime Minister of Ethiopia) also act on behalf of the Prime Minister in his absence."