Community of escaped slaves in Brazil (1605 to 1694)
Палмарес, немесе Куиломбо дос Палмарес – Бразилияның отарлық дәуірінде 1605 жылдан бастап 1694 жылы талқандалғанға дейін дамыған қашқан құлдар мен басқа да адамдардың қауымдастығы (квиломбо). Ол қазіргі Бразилияның Алагоас штатында орналасқан Пернамбуко капитаниясының аймағында болған. Квиломбо қазіргі Униау дос Палмарес муниципалитетінің аумағында орналасқан.
Palmares, or Quilombo dos Palmares, was a quilombo, a community of escaped slaves and others, in colonial Brazil that developed from 1605 until its suppression in 1694. It was located in the captaincy of Pernambuco, in what is today the Brazilian state of Alagoas. The quilombo was located in what is now the municipality of União dos Palmares.
Өмірбаян
Қазіргі дәстүр бойынша бұл қауымды Палмарес квиломбосы деп атайды. Квиломболар негізінен Бразилияға келген африкалық құлдардың арасынан аман қалғандар мен бостандыққа туғандардың қоныстары болды. Квиломболар 1530 жылдардың ортасында Африкалықтар Бразилияға келе бастаған кезде пайда болды және құлдық кеңейген сайын маңызды өсімді көрсетті. Замандас құжаттардың ешқайсысы Палмаресті квиломбо деп атамады; оның орнына мокамбо термині қолданылды. Пальмарес құлдықтан қашқан африкалықтар ғана емес, сонымен қатар жергілікті халықтар, кабоклолар және кедей немесе маргиналданған португал қоныс аударушыларына, әсіресе мәжбүрлі әскери қызметтен қашуға тырысқан португал сарбаздарына да пана болды.
The modern tradition has been to call the community the Quilombo of Palmares. Quilombos were settlements mainly of survivors and free born enslaved African people. The quilombos came into existence when Africans began arriving in Brazil in the mid 1530s and grew significantly as slavery expanded. No contemporary document called Palmares a quilombo; instead the term mocambo was used. Palmares was home to not only escaped enslaved Africans, but also to Indigenous peoples, caboclos, and poor or marginalized Portuguese settlers, especially Portuguese soldiers trying to escape forced military service.
Шолу
Бір бағалау бойынша, 1690 жылдары Пальмарес халқының саны шамамен 20 000 адамды құрады, бірақ соңғы зерттеулер бұл көрсеткіштің асыра бағаланғанына күмән келтіреді. Стюарт Шварц бұл санды шамамен 11 000 деп есептейді, соған қарамастан, бұл "Бразилияда болған ең ірі қашқын қауымы болғаны сөзсіз" деп атап өтеді. Бұл үкімет конфедеративтік сипатта болды және оны сайланған басшы басқарды, ол жерлерді бөліп берді, лауазымды тұлғаларды (көбінесе отбасы мүшелерін) тағайындады және Макоко деп аталатын бекіністе тұрды. 1680 мен 1686 жылдар аралығында алты португалдық экспедиция Пальмаресті басып алуға тырысты, бірақ олар сәтсіз аяқталды. Соңында Пернамбуко капитандығының губернаторы Педро Альмейда бандерантес Домингос Хорхе Вельйо және Бернардо Виейра де Мело басшылығымен әскер ұйымдастырып, 1694 жылы пальмариста күштерін жеңіп, республиканы құлатты.
One estimate places the population of Palmares in the 1690s at around 20,000 inhabitants, although recent scholarship has questioned whether this figure is exaggerated. Stuart Schwartz places the number at roughly 11,000, noting that it was, regardless, "undoubtedly the largest fugitive community to have existed in Brazil". This government was confederate in nature, and was led by an elected chief who allocated landholdings, appointed officials (usually family members), and resided in a type of fortification called Macoco. Six Portuguese expeditions tried to conquer Palmares between 1680 and 1686, but failed. Finally the governor of the captaincy of Pernambuco, Pedro Almeida, organized an army under the leadership of the Bandeirantes Domingos Jorge Velho and Bernardo Vieira de Melo and defeated a palmarista force, putting an end to the republic in 1694.
қалыптасу кезеңі (1620-53)
Палмарес – португалдар Пернамбуко мен Алагоаста жағалаудағы елді мекендерден тысқары аймақтарға, әсіресе таулы жерлерге берген жалпы атау, себебі онда көптеген пальма ағаштары өсетін. 1602 жылы португал қоныс аударушылары тұтқындарының осы қол жеткізуге қиын аймаққа қашып, мокамбо, яғни кішкентай қауымдар құрып жатқандығы туралы үкіметке шағымданды. Бірақ португалдар бұл қауымдарды, олар шағын және сирегі болғандықтан, таратып жібере алмады, сондықтан ішкі аймаққа үнемі экспедициялар ұйымдастырылып тұрды. Осы кезеңде Пернамбукоға әкелінген құл африкалықтардың көп бөлігі португал Анголасынан келген, шамамен 90 пайызды құрағандықтан, 1671 жылы хабарланған дәстүр бойынша, оның алғашқы негізін салушылар анголалықтар болғандығы таңқаларлық емес. Бұл үлкен көрсеткіштің басты себебі португалдар Ангола колониясын маңызды шабуылдау базасы ретінде пайдаланған, сондай-ақ Ангола шартының иелері, Ангола губернаторлары мен Пернамбуко губернаторлары арасында тығыз байланыс болған. 1630 жылы Голландияның Батыс Үндістан компаниясы Пернамбуконы басып алу үшін флот жіберді, бұл Голландия-Португалия соғысы аясында Иберия одағы кезеңінде болды. Олар Ресифе қаласын басып алып, ұстап тұрғанмен, провинцияның қалған бөлігін басып алуға қол жеткізе алмады (немесе көбінесе қаламады). Осының салдарынан голланд және португал қоныс аударушылары арасында үнемі, аздаған қарқынды соғыс жүріп тұрды. Осы уақыт ішінде мыңдаған құлдар қашып, Пальмареске басты. Бастапқыда голландтар португалдарға қарсы Пальмареспен одақ құруды қарастырғанмен, бейбіт келісімдер оларды Пернамбуконың қант плантацияларының экономикасын қолдауға мәжбүр етті. Осыдан кейін голланд басшысы Джон Морис Нассау Пальмареске қарсы экспедиция жіберуге шешім қабылдады. Бұл экспедициялар сонымен қатар олар туралы мәліметтер жинады, және осы есептер арқылы біз Пальмарестің сол кездегі ұйымдалуы туралы білеміз. 1640 жылдарға қарай көптеген мокамболар патшалар басқаратын ірі бірлестіктерге бірікті. Каспар Барлейус (1647 жылы жарияланған) және Йохан Ньёухоф (1682 жылы жарияланған) голланд сипаттамаларында "Ұлы Пальмарес" және "Кіші Пальмарес" деп аталатын екі ірі біріктірілген бірлестік туралы айтылған. Осы бірлестіктердің әрқайсысында бекінілген және 5000-6000 адамға дейін сыйдыратын үлкен орталық қала болды. Айналасындағы төбелер мен аңғарларда 50-ден 100 адамға дейін тұратын көптеген мокамболар орналасқан. 1645 жылы Йохан Блэрдің үлкен мокамболардың біріне (қолданыстан шығарылған) жасаған сапары туралы сипаттамада, қауымда 220 ғимарат, шіркеу, төрт ұстахана және кеңес үйі болғандығы көрсетілген. Пальмаресте шіркеулердің көп болуының себебі анголалықтардың португал колониясынан немесе сол кезде христиан ел болған Конго корольдігінен жиі христиан дінін қабылдауы болды. Басқалары құлдықта жүргенде христиандыққа көшкен. Голландтардың айтуынша, олар шіркеу туралы біраз білетін жергілікті адамды діни қызметкер ретінде пайдаланған, бірақ оның дінді әдеттегідей ұстанбайтынын ойлаған. Шварц африкалық діни дәстүрлердің де сақталғанын атап өтеді және Пальмарестің негізінен христиандық қоныс екендігі туралы суреттеме, мүмкін, замандас комментаторлардың шатасуының немесе жақпаруының нәтижесі болуы мүмкін. Патшалық жойылғанмен, Пальмарес аймағында көптеген кішкентай қашқандардың қоныстары сақталды, бірақ тауларда орталықтандырылған мемлекет болған жоқ.
Palmares was the general name given by the Portuguese in Pernambuco and Alagoas to the interior districts beyond the settlements on the coast, especially the mountain ranges, because there were many palm trees there. As early as 1602, Portuguese settlers complained to the government that their captives were running away into this inaccessible region and building mocambos, or small communities. However, the Portuguese were unable to dislodge these communities, which were probably small and scattered, and so expeditions continued periodically into the interior. During this time the vast majority of the enslaved Africans who were brought to Pernambuco were from Portuguese Angola, perhaps as many as 90%, and therefore it is no surprise that tradition, reported as early as 1671 related that its first founders were Angolan. This large number was primarily because the Portuguese used the colony of Angola as a major raiding base, and there was a close relationship between the holders of the contract of Angola, the governors of Angola, and the governors of Pernambuco. In 1630 the Dutch West India Company sent a fleet to conquer Pernambuco, in the context of the Dutch Portuguese War, during the period of the Iberian Union. Although they captured and held the city of Recife, they were unable (and generally unwilling) to conquer the rest of the province. As a result, there was a constant low intensity war between Dutch and Portuguese settlers. During this time thousands of enslaved people escaped and went to the Palmares. Although initially the Dutch considered making an alliance with Palmares against the Portuguese, peace agreements put them in the position of supporting the sugar plantation economy of Pernambuco. Consequently, the Dutch leader John Maurice of Nassau decided to send expeditions against Palmares. These expeditions also collected intelligence about them, and it is from these accounts that we learn about the organization of Palmares in their time. By the 1640s, many of the mocambos had consolidated into larger entities ruled by kings. Dutch descriptions by Caspar Barlaeus (published 1647) and Johan Nieuhof (published 1682) spoke of two larger consolidated entities, "Great Palmares" and "Little Palmares". In each of these units there was a large central town that was fortified and held 5,000 6,000 people. The surrounding hills and valleys were filled with many more mocambos of 50 to 100 people. A description of the visit of Johan Blaer to one of the larger mocambos in 1645 (which had been abandoned) revealed that there were 220 buildings in the community, a church, four smithies, and a council house. Churches were common in Palmares partly because Angolans were frequently Christianized, either from the Portuguese colony or from the Kingdom of Kongo, which was a Christianized country at that time. Others had been converted to Christianity while enslaved. According to the Dutch, they used a local person who knew something of the church as a priest, though they did not think he practiced the religion in its usual form. Schwartz notes that African religious practices were also preserved and suggests that the depiction of Palmares as a largely Christian settlement is perhaps reflective of confusion or bias on the part of contemporary commentators. Although the kingdom was destroyed the Palmares region continued to host many smaller runaway settlements, but there was no longer the centralized state in the mountains.
Жауынгерлік техника
Пальмарес тұрғындары капоэйра деп аталатын жекпе-жек өнерімен өздерін қорғады деген пікір жиі айтылса да, Пальмарес тұрғындары осы күресу түрін қолданғандығын растайтын ешқандай құжатталған дәлел жоқ. Көптеген мәліметтерде олар найза, садақ, жебе және мылтықтармен қаруланғандығы айтылады. Олар португалдармен сауда жасау арқылы және шағын шаруаларға жерлерін пайдалануға мүмкіндік беру арқылы мылтықтарға қол жеткізді. Партизандық соғыс кеңінен таралған еді; Пальмарес тұрғындары жергілікті жерді жақсы білгендіктен, маскировка мен күтпеген шабуылдарды тиімді пайдаланды. Пальмарес бекіністеріне қоршаулар, қабырғалар және түрлі тұзақтар кірді.
Although it is often argued that the inhabitants of Palmares defended themselves using the martial art form called capoeira, there is no documentary evidence that the residents of Palmares actually used this method of fighting. Most accounts describe them as armed with spears, bows, arrows and guns. They were able to acquire guns by trading with the Portuguese and by allowing small holding cattle raisers to use their land. Guerrilla warfare was common; the inhabitants of Palmares, familiar with the terrain, marshaled camouflage and surprise attacks to their advantage. Fortifications of the Palmares encampments themselves included fences, walls, and traps.
Кинодағы рөлдері
Пальмарес туралы жартылай көркем әңгіме Карлос Диегос 1984 жылы бразилиялық «Quilombo» фильміне негіз болды.
A semi fictional account of Palmares was made into the 1984 Brazilian film by Carlos Diegues, Quilombo.