Кіріспе

Италиялық саясаткер Никола Зингаретти (; 1965 жылдың 11 қазанында туған) – 2013 жылдың наурызынан 2022 жылдың қарашасына дейін Лацио облысының президенті, ал 2019 жылдың наурызынан 2021 жылдың наурызына дейін Демократиялық партияның хатшысы болған итальяндық саясаткер. 1990 жылдары ол Еуропалық жастар қозғалысының белгілі бір көшбасшысы болды, «Сол жақ» Демократиялық партиясы жастар қанатының ұлттық хатшысы және Халықаралық социалистік жастар одағының президенті қызметтерін атқарды. 2004 жылы Зингаретти «Зәйтүн ағашы» солшыл-орталық коалициясынан Еуропалық парламент депутаты болды. 2008 жылдан 2012 жылға дейін Рим провинциясының президенті болды. Зингаретти социал-демократ және партияның сол қанатының ең белгілі өкілдерінің бірі саналады. Бұған қоса, ол Лацио облысының ең ұзақ қызмет еткен президенті және алғашқы бес жылдық мерзімінен кейін қайта сайланған тұңғыш президент. Ол актер Лука Зингареттидің інісі, ол «Инспектор Монтальбано» телесериалында Салво Монтальбано рөлін сомдайды.

Ерте өмір

Никола Зингаретти 1965 жылы Римде дүниеге келді және орта таптық отбасында өсті. Зингареттидің анасы – итальяндық еврей, ол 1943 жылдың 16 қазанында анасымен бірге нацистерден қашып құтылған. Ал әжесі Эстер Делла Торре Аушвиц концлагеріне жер аударылып, бірнеше күннен кейін қайтыс болды. Оның Анжела есімді әпкесі және Лука есімді ағасы бар. Лука белгілі актер, ол «Инспектор Монтальбано» детективтік сериясындағы Салво Монтальбано рөлін ойнағанымен танымал. Зингаретти тіс дәрігерлерін даярлайтын кәсіптік училищенің оқушысы кезінде бейбітшілік қозғалысына қатысатын бірлестіктерге қосылды. Сонымен қатар, 17 жасында ол «Қара және одан да артық» (Nero e non solo) атты расизмге қарсы бірлестіктің негізін қалаушылардың бірі болды. Оның басты мақсаты – либералды иммиграция саясатын қолдау және көпмәдениетті, көпұлтты қоғам құру еді. 1984 жылы тіс техникасы мамандығын алды. Кейін Римдегі Сапиенца университетінің филология факультетіне түсті, бірақ үш емтиханды ғана тапсырып, бітірген жоқ. Осы жылдары ол болашақ әйелі Кристинамен танысты, олардың екі қызы бар.

Жастар жетекшісі

Зингаретти өзінің саяси мансабын Италия Коммунистік партиясының (PCI) қатарында бастады, онда 1985-1989 жылдар аралығында ол Рим қалалық хатшысы болды. Сол жылдары ол Италия коммунистік жастар федерациясының (FGCI) Ұлттық кеңесінің мүшесі болды. Зингаретти кейіннен PCI-дің мұрагері, Солтүстіктің демократиялық партиясының (PDS) мүшесі болды. 1991 жылы ол PDS-тің жастар қанаты "Сол жастардың" (Sinistra Giovanile) ұлттық хатшысы болып сайланды. Келесі жылы Рим қалалық кеңесіне сайланды. Осы жылдары ол тұрақты даму мен қоршаған ортаны қорғаудың жақтаушысы болды; сонымен қатар мафияға қарсы көптеген шараларды ұйымдастырды және Сан-Вито-Ло-Каподағы алғашқы "Антимафиялық жастар лагерін" және 1992 жылы қаза тапқан екі антимафиялық судья Джованни Фальконе мен Паоло Борселлиноның есіміне арналған көптеген бастамаларды ұйымдастырды. 1995-1997 жылдары Халықаралық социалистік жастар одағының президенті және Социалистік интернационалдың вице-президенті болды. Осы жылдары ол Босния мен Герцеговинадағы социал-демократиялық партиялармен және басқа да демократиялық және прогрессивті жастар ұйымдарымен байланыстарды жаңартты. 1996 жылы Дейтон келісіміне қол қойылғаннан кейін ол БҰҰ-ның Бас Ассамблеясында Дүниежүзілік жастар жылында БҰҰ комитетінің өкілі ретінде сөз сөйледі. 1998 жылы отыз үш жасында Зингаретти жаңа ғасырдың социалистік саяси платформасын әзірлеуге арналған комиссияға қосылды, оған Фелипе Гонсалес төрағалық етті және оның құрамына Мартин Обри, Шимон Перес және Рикардо Лагос кірді. Ол сондай-ақ Израиль мен Палестина арасындағы бейбітшілік процесін ілгерілетуге белсенділік танытты, Израильдің Еңбек партиясы мен ФАТХ-тың жас қанаттары арасындағы диалогты қолдау үшін көптеген шараларды ұйымдастырды. 1998 жылдан 2000 жылға дейін ол PDS мұрагерлері - Солтүстік демократияның (DS) халықаралық қатынастар жөніндегі өкілі болды, ал 1998 жылы Миланда Еуропалық социалистер конгресін ұйымдастырды. 1999 жылы ол Демократиялық солшылдар делегациясының құрамында болды, ол министр Уолтер Велтронимен бірге Демократия үшін ұлттық лиганы қолдау мақсатымен Бирмаға барды және 1991 жылы Нобель сыйлығының лауреаты Аун Сан Су Чжимен кездесті. Сол жылы ол Римге Далай-ламаның сапарын ұйымдастырды. 2000 жылы Зингаретти Римдегі солшыл демократияның провинциялық хатшысы болып сайланды. Келесі жылы ол Рим мэріне Вальтер Велтронидің кандидатурасын қолдаушылардың бірі болды, оның жеңісіне үлкен үлес қосты. Зингаретти солшыл және орталық-солшыл күштер үшін маңызды нәтижелерге қол жеткізген кезеңнің маңызды тұлғаларының бірі болды: 2003 жылы сегіз жылдан кейін DS қайтадан астанадағы ең ірі партияға айналды, Рим провинциясының барлық аймағында орталық-оңшылдарды жеңіп алды.

Еуропалық парламент мүшесі

2004 жылдың наурыз айында Зингаретти «Олив ағашында біріккен» тізімі бойынша Еуропалық сайлауға қатысты. Ол 213 000-нан астам дауыс жинап, Еуропа Парламентінің депутаты болып сайланды. Италия делегациясының алғашқы отырысында ол төраға болып тағайындалды. Ол сондай-ақ Даму және Халықаралық сауда комитеттерінің мүшесі болды. Сонымен қатар, ол Корея түбегі және Израильмен қарым-қатынастар жөніндегі парламентаралық делегациялардың жұмысына қатысты, «Еріктілік», «Мүгедектер», «ЛГБТ құқықтары» және «Тибет» парламенттік топтарында өкілдік етті. 2005-2007 жылдары ол зияткерлік меншік құқықтарын қорғау үшін қылмыстық жазалар туралы IPRED2 директивасы бойынша Еуропалық Парламентінің баяндамашысы болды және Еуропалық Одаққа мүше барлық мемлекеттерде қылмыстық жазаларды біркелкілендіретін заң жобасын қабылдауға қол жеткізді. Бұл директива ЕО-дан тыс елдерден заңсыз және қауіпті тауарларды импорттаған жалған тауар өндірушілерге қатысты қылмыстық жазаларды қарастырады. Директиваны бекіту International Herald Tribune газеті тарапынан жоғары бағаланды және Еуропарламент мүшесінің сыйлығына ұсынылды, бұл ең лайықты Еуропарламент мүшелеріне жыл сайын берілетін беделді награда. 2006 жылдың 18 қарашасында Зингаретти Лацио аймағы бойынша DS партиясының өңірлік хатшысы болып сайланды. 2007 жылдың 14 қазанында ол 282 000 дауыспен (85,31%) жаңа құрылған Демократиялық партияның өңірлік хатшысы болып сайланды. 2008 жылдың 16 маусымында ол Рим провинциясының президенті лауазымын атқару үшін Еуропарламент депутаты өкілеттігінен бас тартты.

Рим провинциясының президенті

2008 жылдың 28 сәуірінде Зингаретти Рим провинциясының президенті болып сайланды, ол үшін дауыс берушілердің 51,48% дауысын алды. 2010 жылы Зингаретти аймақтық сайлауда орталық-солшыл кандидат ретінде қатысудан бас тартты, бұл оның партиясының Флоренция мэрі Маттео Ренци сияқты бірнеше мүшелерінен қатты сынға ұшырады. Бірнеше айдан кейін, 2010 жылдың 25 сәуірінде Бостандық күнінің 65 жылдығы тойланатын күні Зингаретти Лационың жаңа президенті Рената Полверинимен бірге Римдегі Порта Сан-Паолода ұйымдастырылған шараға қатысты. Алайда, сахнаға заттар лақтырылып, ұрандар айтылып, наразылық білдірілді, Полверинидің оңшыл саяси көзқарастары сынға ұшырады, ал Зингаретти лимонмен бетке қағылды. Бірнеше минуттан кейін Зингаретти мен Полверини шараны тастап кетуге мәжбүр болды. Зингаретти әкімшілігі "ProvinciaWiFi" жобасын іске қосты, ол провинциялық аумақтағы алаңдарға, кітапханаларға және жиналатын орындарға интернетке тегін қол жеткізу үшін WiFi құрылғыларын орнатуды көздеді. 2011 жылы ол "Porta Futuro" орталығын ашты, ол бағдар беру, оқыту және жұмыспен қамтуға көмектесетін мекеме болды. Барселонадағы "Port 22" жобасының үлгісімен құрылған бұл жаңа құрылым Римдегі Тестаччо ауданында орналасқан және Рим провинциясының азаматтары мен кәсіпкерлерінің мүмкіндіктерін арттыруға бағытталған. Оның әкімшілігі сондай-ақ Рим мектептерінде презервативтерді таратуды заңдастырған заңды ұсынды, бұл Католик шіркеуінен көптеген сын тудырды. 2012 жылдың 28 маусымында Римдегі Казина Валадиерде ол Римдегі кезекті қалалық сайлауда оңшыл үстемдік танытып отырған мэр Джанни Алеманноға қарсы күресу ниетін жариялады, бірақ бұл мәлімдеме оның партиясының көптеген мүшелерінен наразылық күйін тудырды. Ресми кандидаттық 16 шілдеде Трастевере ауданындағы Сан Козимато алаңында өткен шарада жарияланды, онда ол Рим мэрі лауазымына үміткер екенін мәлімдеді. Алайда, 2012 жылдың 24 қыркүйегінде губернатор Рената Полверини оны қолдаған коалицияның бірнеше мүшелерінің мемлекеттік қаражатты жеке мақсатта пайдаланғанына байланысты туған даудың нәтижесінде отставкаға кетті. Сондықтан, 4 қазан күні Зингаретти қала әкімі лауазымынан бас тартып, Лацио президентіне үміткер болуға ниеттенгенін мәлімдеді. 2012 жылдың 7 желтоқсанында Зингаретти 2013 жылғы аймақтық сайлауға қатысу үшін Рим провинциясының президенті лауазымынан кетті. Оның орнына префектуралық комиссар Умберто Постильоньо тағайындалды.

Лационың президенті

2013 жылғы ақпандағы сайлауда ол оңшыл кандидат Франческо Сторачеге қарсы шықты, ол ұлттық консервативті партиясы «Оң» партиясының төрағасы болды және оны Сильвио Берлускони, «Бес жұлдыз қозғалысының» Давиде Бариллари және белгілі заңгер Джулия Бонгиорно қолдады, ол орталықшыл «Азаматтық таңдау» партиясының үміткері болды. Зингаретти сайлауда жеңіске жетіп, 1 329 643 дауыс (40,7%) жинады, бұл Стораченің 29,3%, Барилларидің 20,2% және Бонгиорноның 4,7%-ына қарсы. Солшыл-орталық коалиция 51 орынның 28-ін жеңіп, парламентте сенімді көпшілікті құрды. Оның төрағалығымен аймақтық кеңес тікелей эфирдегі ойын-сауықтар мен мәдениетті насихаттау жөніндегі реформаны бекітті, Лацио аймағының «Қатерлі ісіктер тізілімін» құрды және қарыздың шектен тыс көптігіне және қарақшылыққа ұшырағандарға көмек көрсету үшін аймақтық қор құрды. Сондай-ақ, ол тарихи үйлер мен табиғи парктері туралы жаңа заңнаманы және коммерциялық, тағамдық және экологиялық мақсаттарда қанап өсіруге қатысты аймақтық заңды ұсынды. Кеңес «экомузейлер» туралы жаңа заңды қабылдады, аймақтық мемлекеттік қызметті құру туралы заң жобасын мақұлдады және қалаларды жаңарту мен ғимараттарды қайта жаңғырту туралы жаңа заңды бекітті. 2018 жылдың 4 наурызында Зингаретти 1 018 736 дауыспен (32,9%) президенттікке қайта сайланды, оңшыл кандидат Стефано Паризиді (31,2%) және «Бес жұлдыз» партиясының өкілі Роберта Ломбардиниң (27%) үстінен жеңіске жетті. Жеңіс маржасы шағын болғанына қарамастан, Зингареттидің жеңісі сол күні өткен жалпы сайлауда солшыл-орталық коалицияның нашар нәтижесіне байланысты күшті көрсеткіш деп есептелді. Сайлаудағы жеңілістен кейін Демократиялық партияның төрағасы Маттео Ренци хатшылық қызметінен кетті, оның орынбасары Маурицио Мартина хатшы міндетін атқарушы болып жұмыс істей бастады және 2019 жылдың басында жаңа басшы сайлауға шақырылды. 2018 жылдың 7 шілдесінде Никола Зингаретти жаңа партияның басшысы болуға ниеттенгенін мәлімдеді. 2018 жылдың тамызында Зингаретти өзінің кандидатурасын қолдау үшін «Ұлы алаң» («Piazza Grande») атты саяси конвенцияны ұйымдастырды, ол қазан айында Римде өтті. Зингареттидің сайлау кампаниясы социал-демократиялық платформаға негізделген, оның мақсаты Маттео Ренци ұсынған либералдық және орталықшыл саясаттан бас тарту және Демократиялық партияны сол жаққа жылжыту болды. Кампанияның басты тақырыптары – әлеуметтік әділдік пен экономикалық теңсіздікке қарсы күрес. 2018 жылдың қыркүйегінде Лационың аймақтық кеңесі міндетті вакцинацияны қайта енгізетін, міндетті вакциналардың санын 12-ге дейін сақтайтын және вакциналанбаған балаларды мектепке қабылдамауды көздейтін шұғыл вакцинацияны алдын алу шараларын қамтитын заңды мақұлдады. Бұл заңды 2017 жылдың басында Паоло Джентилони үкіметі енгізген, ал жаңа Денсаулық сақтау министрі Джулия Грилло оны жоюды көздеген. 2018 жылдың 1 желтоқсанында Зингареттиге оңшыл-орталық коалициясы ұсынған сенімсіздік дауысы ұсынылды, ол 26 қарсы және 22 дауыспен қабылданбады, «Forza Italia» партиясының бір мүшесі дауыс бермеді және үш депутат қатыспады.

Демократиялық партияның хатшысы

2019 жылдың 3 наурызында Зингаретти демократиялық партияның көшбасшы сайлауында үлкен артықшылықпен жеңіске жетті. Жеңіс сөзінде Зингаретти өзінің жеңісін Грета Тунбергке арнады, ол – жас швед белсендісі, жаһандық жылыну мен климаттың өзгеруіне қарсы күрескен. Ол 2019 жылдың 17 наурызында Ұлттық жиналыстан ресми түрде тағайындалды. Сол күні партияның жаңа президенті болып бұрынғы премьер-министр Паоло Джентилони сайланды. Бір айдан кейін, 17 сәуірде Зингаретти Андреа Орландо мен Паола Де Мишелиді өзінің хатшыларының орынбасарлары етіп тағайындады. 2019 жылғы Еуропалық парламент сайлауына дейін Зингаретти арнайы логотип ұсынды, онда «Біз еуропалықтармыз» деген үлкен жазу болды – бұл бұрынғы министр Карло Календа ұсынған саяси манифест және ПЕС символы. Сонымен қатар, ол 2017 жылы ДП-ден бөлініп шыққандар құрған Article One партиясымен одақ құрды. Сайлауда ДП 22,7% дауыс жинап, Лигадан кейін екінші орынға ие болды. 2019 жылдың тамызында популистік көпшілікте шиеленіс күшейді, себебі Маттео Сальвини премьер-министр Джузеппе Контеге сенімсіздік білдірді. 20 тамызда Конте президент Маттареллаға қызметтен кетті, ал келесі күні ДП ұлттық басшылығы ресми түрде бес жұлдызды қозғалысымен (M5S) бірлесіп, Еуропалық бағыт, жасыл экономика, тұрақты даму, экономикалық теңсіздікке қарсы күрес және жаңа көші-қон саясаты негізінде кабинет құруға ашық екенін мәлімдеді. 28 тамызда Зингаретти Куириналь сарайында Джузеппе Контені жаңа үкіметтің басшысы ретінде сақтауға қолдау білдірді, ал сол күні Маттарелла Контені 29 тамызда Куириналь сарайына шақырып, оған жаңа кабинет құру тапсырмасын жүктеді. Конте II кабинеті 5 қыркүйекте қызметке кірісті. 18 қыркүйекте Ренци, тамыз айында M5S–ДП келісімін алғашқы қолдаушылардың бірі болған, ДП-ден шығып, Italia Viva (IV) деп аталатын жаңа орталықшыл партия құрды. 24 депутат пен 13 сенатор (оның ішінде Ренци) партиядан кетті. Алайда Ренцидің барлық жақтастары онымен бірге кеткен жоқ: «Әрдайым алға» және «Болашаққа оралу» фракцияларының көпшілігі онымен бірге болса, «Реформалық база» мүшелерінің көпшілігі партияда қалды. Кейіннен басқа да депутаттар мен бір еуропарламент депутаты IV-ке қосылды. 15-17 қараша аралығында партия Болоньяда «Tutta un'altra storia» («Мүлдем басқа тарих») деп аталған үш күндік съез өткізді. Съез Ренци басшылығымен жүргізілген либералдық және орталықшыл саясаттан айқын қашықтық көрсетіп, сол қанатқа қарай күшті бетбұрыс жасады. Кейбір газеттер, мысалы, La Stampa, Зингареттидің жаңа саясатын Джереми Корбин мен Берни Сандерстің саясатына теңеді. 17 қарашада, съездің соңғы күні, ДП Ұлттық жиналысы жаңа партияның жарғысын бекітті, онда партия хатшысы мен премьер-министрлікке кандидат арасындағы айырма жасалуы көзделген. 2020 жылдың 7 наурызында ол SARS CoV 2 вирусына оң нәтиже бергенін хабарлады. 2021 жылдың 4 наурызында партия ішіндегі саяси тартыстардың бірнеше аптасынан кейін Зингаретти партия хатшысы қызметінен кету ниетін мәлімдеді.

Саяси көзқарастар

Зингаретти кеңінен әлеуметтік-демократиялық және прогрессивті саясаткер ретінде танылады. Ол еуропалық федерализмді ынталандыра қолдайды, бірақ Ұлы дағдарыс кезінде еуропалық лидерлер қабылдаған қанағаттандыру шараларын жиі сынаған. Зингаретти бір жынысты жұптардың некелерін және олардың балаларын асырап алу құқығын қолдайды, яғни кем дегенде бір ата-ананың бұрынғы қарым-қатынасынан туған, екінші ата-анамен генетикалық байланысы жоқ балалары бар жағдайды. Ол сонымен қатар алдын ала медициналық директиваларды және каннабистің заңдастырылуын да қолдайды. Мансабы барысында Зингаретти экономикалық теңсіздікке қарсы күресте белсенді жақтас болды. Оның солшыл көзқарастары үшін кейбір журналистер мен саяси сарапшылар оны Джереми Корбин мен Берни Сандерспен салыстырды. Бұдан өзге, ол тұрақты даму мен экологиялық саясатты, сондай-ақ жаһандық жылынуға қарсы тиімді күресті де қолдайды.

Денсаулық

2020 жылдың 7 наурызында Италияда COVID-19 пандемиясы басталғанда, Зингаретти COVID-19 тестінің нәтижесі оң болып шықты және ол отбасымен бірге оқшауланды. 30 наурызда ол толыққанды жазылғанын хабарлады.