Кіріспе
Жеңіске дейін өсетін ойын жүлдесі. Прогрессивті джекпот – бұл джекпот (қомар ойынының бас жүлдесі немесе төлемі), ол ойын ойналған сайын ұлғаяды, бірақ жеңіске қол жеткізілмейді. Прогрессивті джекпот жеңілген кезде, келесі ойын үшін джекпот алдын ала белгіленген мәнге қайта орнатылады және дәл сол қағида бойынша өсуін жалғастырады. Көптеген ойын автоматтары мен видеопокер автоматтары прогрессивті джекпотты қамтиды. Джекпот әр ойын ойналған сайын шамалы, алдын ала белгіленген сомаға ұлғаяды. Көбінесе бірнеше машина біріктіріліп, үлкен прогрессивті джекпот құру үшін байланыстырылады, ол көптеген жеңіссіз ойындар ескерілетін болғандықтан тез өседі. Көптеген лотереяларда прогрессивті джекпоттар кездеседі. Әрбір жеребеден кейін жеңіске қол жеткізілмесе, үлкен сома ақша келесі жеребеге "көшіріледі". Телевизиондық ойын-шоуларда да прогрессивті джекпоттар ұсынылған.
A progressive jackpot is a jackpot (a gambling grand prize or payout) which increases each time the game is played but the jackpot is not won. When the progressive jackpot is won, the jackpot for the next play is reset to a predetermined value, and resumes increasing under the same rule. Many slot machines and video poker machines feature a progressive jackpot. The jackpot increases by a small predetermined amount each time the game is played. Often multiple machines are pooled or linked together to form a larger progressive jackpot which grows more quickly because more non winning plays can be counted toward it. Many lotteries feature progressive jackpots. After each drawing in which the jackpot is not won, a large amount of money is "carried forward" to the jackpot for next drawing. Various television game shows have also featured progressive jackpots.
Тарих
Прогрессивті джекпоттар алғаш рет 1986 жылы ірі казиноларда пайда болды. Бірінші прогрессивті слот машинасы – International Game Technology (IGT) компаниясы жасаған Megabucks болды. Ойыншы джекпотқа қатысып, жеңіске жетпеген әр ретте, ұтыстың бір бөлігі негізгі джекпотқа қосылып, шексіз өсе берді. 1987 жылдың 1 ақпанында ойыншы алғашқы прогрессивті джекпотты ұтып алды, ол $4,988,842.17 құрады.
Іріктеу
Көбінесе прогрессивті джекпот тек ойынға ең көп саяхаттар тікелей салатын ойыншыларға ғана ұсынылады. Барлық саяхаттар, олар максималды саяхаттар болсын, болмасын, джекпотқа үлес қосады. Сәйкесінше, прогрессивті джекпотқа қатысу үшін 10 саяхатты талап ететін ойынның прогрессивті джекпоты (оның өтелу деңгейіне қатысты) 5 саяхатты талап ететін ойыннан жоғарырақ деңгейге жетеді. Әдетте джекпотты ең жоғары төлем беретін комбинацияны ұтып алу арқылы ғана жеңуге болады, мысалы, видеопокердегі корольдік флеш немесе ойын автоматындағы ең құнды бес белгіні (лимон, шие, аллигатор және т.б.) ұтып алу. Көбінесе, мұндай джекпоттардың көрсетілген сомасы негізгі төлемді қамтиды, ол көбінесе жеңіске жеткен комбинация үшін қарастырылған төлемді ең төменгі қатысу саяхатына көбейту арқылы есептеледі. Егер джекпот осы сомаға "қайта орнатылса", онда казино джекпотқа ешқандай "тұқымдық қаражат" бөлмейді, себебі мұндай жағдайда ұтып алуға болатын ең аз сома – ойыншыға джекпотты жеңіп алған комбинация үшін әдетте берілетін сома болады.
"Сұмдық" немесе "ерекшеленбейтін" джекпоттар
Стандартты прогрессивті джекпоттың бір түрі – "міндетті түрде ұтылуға тиіс" джекпот, ол дәстүрлі джекпоттардан айқын ерекшеленеді. Кез келген "міндетті түрде ұтылуға тиіс" джекпоттың сомасы алдыңғы джекпотты кездейсоқ сандар генераторы арқылы жеңіп алғаннан кейін дереу анықталады және ойын автоматына (немесе, көбінесе, автоматтар желісіне) қосылған шифрланған компьютерде сақталады. Бұл соманың белгілі бір шекте екендігі жария етіледі (мысалы, кішкентай джекпот 1000 және 3000 доллар аралығында төленуі мүмкін). Джекпоттың төленуіне себеп болатын ставка, осы шектегі ең жоғары мәнге жететін немесе одан асып түсетін ставка болып табылады. Мұндай джекпоттар көбінесе әртүрлі ойындарды қамтиды, әр ойын джекпотқа шағын үлес қосады. Сондықтан, бұл джекпоттар жиі "күмәнді джекпоттар" деп аталады, себебі олардың төленуіне себеп болатын жағдайлар негізгі ойынның нақты нәтижесіне байланысты емес. Сонымен қатар, "күмәнді джекпотты" жеңу үшін бағдарламалық құрал рұқсат еткен ең жоғары соманы салудың қажеті жоқ (немесе, көбінесе, ең төменгі ставкадан жоғары соманы салудың қажеті жоқ), бірақ джекпотқа салынған әрбір ставканың бір пайызы болғандықтан, жеңіске жету мүмкіндігі ставка сомасына пропорционалды. Яғни, 20 долларға жасалған бір ставка, 1 долларға жасалған 20 ставкамен және 5 центке жасалған 400 ставкамен салыстырылатын жеңіс мүмкіндігіне ие. Көбінесе мұндай ойындарда бірнеше "күмәнді джекпот" болады, олар көлем және төлену жиілігі тұрғысынан кем дегенде бір реттен астам ерекшеленеді, бұл джекпоттардың жиі жеңілуін қамтамасыз етеді (көбінесе, шағын джекпоттар үшін күніне бірнеше рет). Осы схеманың бір түрі (көбінесе географиялық кеңістіктегі стационарлық мекемелерге қызмет көрсететін ойын корпорациялары қолданады) – бір негізгі джекпот, бірнеше аралық джекпоттар аймақтық деңгейде төленеді, кішкентай джекпоттар объектілер деңгейінде төленеді және/немесе ең кішкентай джекпоттар әрбір жеке автоматқа байланысты. Ойын операторының тұрғысынан, мұндай джекпоттардың маңызды қаржылық аспектісі – ойыншылардың джекпотқа бағытталған ставкаларының бөлігі, негізінен, оның белгіленген "диапазонындағы" джекпот бөлігін ғана қаржыландырады. Ойын операторы әр джекпоттың ең төменгі сомасын негізгі ойынның үлесінен (house edge) қаржыландыруы керек, бұл "міндетті түрде ұтылуға тиіс" соманың кем дегенде үштен бірін құрайды, әсіресе бірнеше джекпот бар ойындарда, себебі бұл әр джекпоттың әрқашан "төмендегі" джекпоттан бірнеше есе көп болатынын қамтамасыз етеді. Егер кездейсоқ сандар генераторы джекпот "диапазонындағы" әрбір мәнге "жеңімпаз" болудың тең мүмкіндігін берсе, онда осы жағдайда үйдің "тұқымдық ақшасы" джекпоттың жалпы қаржысының жартысынан астамын құрайды, бұл үшін үй негізгі ойынның үлесін арттыру арқылы өтеуге тура келеді. Бұл мәселенің алдын алу және әр джекпот жеңілу алдында салынып жатқан орташа соманы арттыру үшін әр джекпотты есептеу үшін қолданылатын математикалық формула көбінесе шындықтағы орташа және медиандық джекпоттар жарияланған ең төменгі және ең жоғары мәндердің орташасынан әлдеқайда жоғары болуы мүмкін. Мұны жүзеге асыратын қарапайым мысал формуласы (жоғарыда аталған мысалды кеңейту) – джекпотты 1000 доллар және нөл мен төрт миллион арасындағы кездейсоқ санның квадрат түбірі ретінде есептеу, бұл әр джекпоттың 75% ықтималдығы 2000 мен 50 000 доллар аралығында және джекпоттың 25% ықтималдығы 1000 мен 2000 доллар аралығында болады.
50,000 and a 25% probability of a jackpot being between $1,000 and $2,000.
Табыс деңгейінің шегінен шығу
Кейбір ойындарда, мысалы, видео покер, блэкджек немесе Карибтік стад покерінде орташа төлемге (төлем сомасының мүмкіндігіне көбейтілгені) негізделген оңтайлы ойын стратегиясын есептеу мүмкін. Прогрессивті ойынның джекпоты үнемі өсіп отыратындықтан, кейде ол ойыншылар үшін теңдік нүктесінен асып түседі, сондықтан джекпотқа жасалған ставка ойыншы үшін "позитивті күту ставкасы" болып табылады, ал ойыншыға орташа қайтарым (RTP) 100% -дан жоғары болады. Егер прогрессивті джекпот теңдік деңгейінен төмен болса, барлық ойыншылар үшін теріс күтілетін мән (казиноның артықшылығы) болады. Ұзақ мерзімді перспективада, оңтайлы стратегия қолданғанда, ойыншы тек прогрессивті ойындарды ойнағанда пайда көре алады, егер олардың джекпоты теңдік нүктесінен жоғары болса, бірақ "ұзақ мерзім" ондаған мың ойынға созылуы мүмкін. Ойын автоматтарында теңдік нүктесін оңай есептеу қиын, себебі ойынның қайтарым пайызы ойыншыға әдетте белгісіз. Покерге негізделген ойындарда теңдік нүктесін есептеуге болады, өйткені ойынның қайтарым пайызы стандартты 52 карталық колодаға негізделген покер комбинацияларының төлемдері мен ықтималдықтарының функциясы болып табылады. Ойын автоматтарының қайтарымы жарияланған төлем кестесіне және, әдетте жарияланбайтын, барабандарға да байланысты. Бес барабанды ойын автоматы үшін ойыншы ойын автоматының бес барабанындағы әрбір символдың қандай екенін білуі керек. Үш барабанды ойын автоматтарында барабандардың салмағы әдетте әртүрлі болады, сондықтан мұны есептеу мүмкін емес. Дегенмен, кейбір жағдайларда өндіруші өз автоматтарының төлемдерін жариялауы мүмкін. Көптеген онлайн казинолар бір ойынды бірнеше валютада ойнауға мүмкіндік береді, сондықтан теңдік нүктесі мен ойыншыға орташа қайтарым ойыншы таңдаған валютаға байланысты өзгеруі мүмкін. Бұл джекпот сомасы валюталар арасында түрлендірілуі мүмкін болғандықтан, жеңімпазға валюта таңдауына қарамастан бірдей сома төленеді, бірақ джекпотқа қатысу үшін қажетті ставка түрлендірілмейді. Мысалы, 1000 доллар / 900 евро / 700 фунт стерлинг джекпот беретін ойынды қарастырайық, бірақ джекпотқа қатысу үшін 1 доллар / 1 евро / 1 фунт стерлинг ставкасы қажет. Мұндай жағдайларда, ойыншы үшін доллармен ойнау тиімді, себебі қажетті ставка джекпоттың кішігірім бөлігін құрайды. Осылайша, доллармен ойнағанда теңдік нүктесі әрқашан төмен болады және ойыншыға қайтарым әрқашан жоғары болады.
Артықшылықты пайдалану
Прогрессивті джекпот оларға пайдалы жағдай туғызғанда ғана ойнайтындар казиноға кіріс әкеледі. Ойыншы казинодан артықшылыққа ие болса да, казино әр ойыннан пайда көреді, себебі прогрессивті джекпоттың көп бөлігі бұрынғы жеңіссіз ойыншылармен алдын ала төленген. Кейде артықшылықты ойыншылар командалар құрып, прогрессивті джекпоттардың пайдалы жағдай тудыратын ойын автоматтарын ойнайды. Мұндай командалар көбінесе қарапайым ойыншыларды ығыстырып, ойын автоматтары ойыншылар үшін ең тартымды болған кезде қол жетімсіз етеді. Команда мүшелері әдетте ұялы телефондармен жұмыс істейді және кезеңдермен алмасады, демалысқа шыққанда әріптесін шақырып ауыстырады. Кейбір казиноларда "командалық ойынға тыйым салынған" саясаты бар және мұндай командада ойнады деген күдік туған ойыншыларды шығарып жібереді. Бұл тактика онлайн казиноларда тиімсіз, себебі ойыншылар ойнау үшін шексіз көлемдегі дубликат автоматтарына қол жеткізе алады, сондықтан ойынды бір ойыншы немесе шағын топ монополиялай алмайды.
Ойыншы клубтары
Көптеген казинолар ойын клубтарын ұсынады, олар ойыншылардың тікелей ставкаларының белгілі бір пайызын ақшалай сыйлықтар немесе ақшалай құны бар басқа да жеңілдіктер түрінде қайтарады. Ойын клубтарына қатысу, әр ставкаға берілетін сыйлықтың құны есебінен прогрессивті джекпот ойынының өтелу нүктесін төмендетуге мүмкіндік береді.
Басқа джекпот ойындары
Прогрессивті джекпоттар ойын автоматтары мен видеопокермен ғана шектелмейді. Покер ойындарында кейде прогрессивті «жаман соққы» джекпоты кездеседі. Карибтік стад покер де казинодағы тағы бір ойын, онда көбінесе прогрессивті джекпот ұсынылады, ал кейбір онлайн казинолар блэкджек, рулетка және басқа казино ойындарының прогрессивті нұсқаларын ұсынады. Көптеген лотереяларда прогрессивті джекпоттар бар.
Прогрессивті блэкджек
Прогрессивті блэкджек ойыны көбінесе дәстүрлі блэкджек ойынынан ерекшеленбейді, тек ойыншыға прогрессивті джекпот ұту мүмкіндігін беретін қосымша сайдбеттен (қосымша ставкадан) басқа. Сайдбет ойыншыға бірнеше белгілі карта комбинацияларының бірі, мысалы, төрт бір түсті туз берілсе ұтады. Сыйлықтар әртүрлі карта комбинацияларына байланысты бірнеше доллардан бастап джекпоттың 100% дейін жете алады, ал жеңімпаз қолдың төлем кестесі казинолар арасында өзгеше болуы мүмкін.